Skip to main content

Full text of "Ratio atque institutio studiorum Societatis Iesu"

See other formats 


ATQVE 

| INSTITVTIO 

i ST  V DIORVM 

SOCIETATIS 
i I B S V. 

% ROM£.  In  Collegio  Rom. 

ciufde  Sociec.  J 


Anno  Uit  i 

UUCVI 


1 V E R S A ftudiorum  noftro- 
rum  ratio  , ante  quatuordccim 
annos  fieri,  atque  mftitui  c$pta, 
nunc  tandem  abfoluta,ac  plane 
conftituta , ad  Prouincias  mitti- 
tur . Et  fi  enim  propter  magnam 
vuJitatem,quam  1'tudiis  noltns  allatura  videba- 
tur, eam  multo  ante  perfici , atque  in  mores  in- 
duci R.  P.  N.  Generalis  optauerat,  id  tamciu, 
hucuiq.  commode  fieri  minime  potuit . Decuit 
cnimin  re  latis  ardua,  multifque  difficultatibus 
implicata  , nihil  plane  definiri , priufquam., 
Prouinciarum  difficultates  , ac  poltulata  dili- 
genter examinarentur,vt  omnibus  quantum  fie 
ri  pofiet  iaasfieret , & vt  opus , quod  ab  omni- 
bus deinceps  in  vfum  adhiberi  debebat, aequiori 
bus  omnium  animis  reciperetur . quare  quid- 
quid initio  a fex  deputatis  Patribus  de  omni  ftu 
diorum  noftrorum  ratione  magno  labore,  atq. 
induftria  dilputatum,atque  coititutum  fuerat , 
co  confilio  ad  Prouincias  miflum  fuit,vtDofto 
res  noftri,  & harum  rerum  periti  cunftadiligc- 
ter,  & exacte  perpenderent  ,*vt  fi  quid  in  hac 
ratione  minus  commoduobfeuarent,  vel  quod 
inftitui  commmodius  pofiet,  animaduerterent; 
quid  denique  de  tota  hac  Ratione  fentirent,ad- 
► hibitis  rationum  momentis, exponerent.  Quod 
cum  omnes  fere  Prouinciae  ltrenue  , atquo 
viriliter  prgftitificnt,  omnia , qu$  ab  iis  oblerua 
ta , vel  propofita  fuerant , Rome  iterum  a pra> 

A x cipuis 


-cipuis  Romani  Collegii  Doctoribus,&  a tribus 
deputatis  Patribus  ,quiin  hunc  finem  Romae 
fu  bfti  terant,  1'edulo  recognita,  R.  P.  N.  Ge- 
tnerahs  cum  Patribus  Aisiltentibus  accurato 
-perpendi  t:Rationeq,*  hoc.modo  accommodata 
.iterum  in  vniuerlam  Societatem  mitti  curauit, 
& vt  ab  omnibus  exacte  leruaretur , praecepit 
Monuit  tame  Prouinciales  omnes,  vt  quoniam 
nouae  inftituuones  ab  experimento  lolidiorem 
firmitatem  accipiunt,in  luis  quique  Prouinciis, 
quid  quotidianus  docendi  vfus  oltenderet > ad- 
itarent^ Romam  pottea  mitterent, 'vt  extre 
ma  tande  operi  manus  admouerctur,&  ltudio- 
rum  noftrorum  Ratio  polt  tantam , tamque 
diuturnam  difcuflione  certa  aliqua  firmitate  Ita 
fciliretur  * Cum  vero  Prouinciales  , qui  ad 
Quintam  Generale  Congregationem  venerut, 
ex  luis  Prouinciis  , quae  ex  quotidiano  vfu  mi- 
nus commode  accidere  animaduerla  fuerat,  at- 
tuliflent,ac  plcrique  omnes  maiorem  in  hac  Ra 
tione  breuitatem  praeter  caetera  deliderarent, 
magno fane labore  faftumeft,  vttota  Ratioite 
rum  diligenter  examinaretur , &perpenfis  ra- 
tionum inornetis , quae  a Prouinciis  affereban- 
tur, quid  tandem  firmiter  conftituendumeflet, 
di  ludicaretur ; & omnia, quo  ad  fieri  potuit,ad 
breuiorem,commodioremque  methodum  redi 
gerentur : quod  ita  prxflitum  eft,vt  fperari  inc 
rito  pofsit  poftreraum  hunc  labore  ab  omnibus 
comprobatu  iri.  Quare  haec  /ludiorum  Ratio* 
- ' * A ' 'qux 


quSt  nunc  mfttitur,omnibus  alijs,quae  ante  hac 
experimenti  caula  milEae  fuerant , pofthabitis, 
leruari  in  pofterum  ab  omnibus  noftris  debe- 
bit : in  eoque  fedula  Dororum  noftrorum  ope 
ra  collocanda  erit,vt,quae  poftrema  hac  ratione 
pralcnpta  funt , facile,  fuauiterque  executionP 
mandentur.  Quod  ita  futurum  effe  mihi  facile 
perfuadeo  , fi  omnes  intcliigantrem  hanc  R.P. 
Noftro  maxime  cordi  efle . Superioribus  vero, 
quibus  pr$cipuc  hoc  onus  incumbit,  grauiter 
iane , atque  efficaciter  R.  P.  N.  Generaliscom- 
taendat,  vt  quanta  maxima  poflunt  animi  cOn~ 
tentione  enitantur  , vt  res  haec,  tantopere  in_, 
noftris  Conftitutionibus  commendata , & qua 
noftris  auditoribus  vbcres  fructus  allatura  cre- 
ditur,ab  omnibus  alacriter,&  exacte  feruetur  . 
Datum  Romae  8. Ianuarij  ijpp. 

Mandato  R.P.N.  Generalis. 


» lacobus  Dominicus  Secretarius.  > 


V \ 

.I'  T ...  r . 

•/.i  .'•t.U 

v . »•  -V.  4 

V? 

.rijtm  VcV.v- 

\v irSL\ 

\ 

- . v 

• «* 

.T  f t \ - f.  <•  4. 

' iiC[ 

y ','j 

. * . • 9 

.mo  \ \ ■ r • 

_ 

ttf  V: 

v > 

i 

, \ n * . i 

t •••» 

4. 

• 

9l 

o 
•** . 

9 

: vl 

* 


I N D EX 


R EGV  LTR  V M . 7 


1 


T 


Compendiari^  noc^quae  hic  diucrk>  charactere 
expreflis  Regulis  lubijeiuntur , in  Indice^ 
Rerum  eafdera  Regulas  iigmficant. 


REGVLA 


Prouincialis.  prou. 

*J{jEioris.  rect. 

i ik r* — r "f  /t f- 


# * Li  j/J- 


'Prafe&ti jludiorum.  praef. 


/ 

I7 


*3 


Communes  'Profejforibus  'Superiorum  f acuit* - 

cotn.iup. 


*ProfeJforis  Sacra feriptura.  feript. 

Lingua  Hebraee,  heb. 


3Z 

37 

4i 


Scholajiicalbeologia  cum  Catalogo  quattio- 
thcol.  42.4.X 


num . 


Ccyuum  Conf cientia.  cas. 


philofopbta.  phil. 


pbilofophia  Moralis,  mor. 


Mathematica.  math. 


Prafedii Jludiorum  infenorum.prtf.infT 
Cum  Legibus  Scribendi  ad  Examen. 
ferib.  92  &■  ad  Pramia.  prasm. 


¥ 


77 


Communes  Profejforibus  clafsium  inferio - 


com.inf. 


rum. 

ProfejJbris  Rhetorica,  rhet. 


ysr 

111 


r 

C 


A 

* i» 


Huma* 


'Goc 


Humanitatis . hum.  imm 

Suprema  Grammatica,  fupr.gr.  J2i) 

Media,  med.gr.  134 

Infima,  inf.gr.  - /J]T 

Scbolajiicorum  nojtya  Societatis . ichol.  /# 


/cvBiJAJu  LiJ 

Schoiajiicorum  externorum,  ext.  zj* * 

Academia,  acad.  iff 

*Prafe&i  Academia, — prgf.acad.  fJJ 

Academia  Theologorum, ac  Philofophorum. 

acad.theoi.  z6o 

Prafefii  eiufdem  Academia.prtf.zzx\ito\.  16} 

Academia  Rhetorum  3 & Humamjiarum. 

acad.rhet.  i&S 

Academia  Grammaticorum . acad.gr.  i6i 


IV* 


' • t 


. # . 1 I 


ll 


» **. 


• ,w/x<*r 

‘ ^ [ y* 


,r/;i  «wr  * 'A 


• .■  i 


. " •••*•  ^ 1 -/  •'• 

• .<  . ‘v.  \ 

’>:**  ..  “ j yAkptV  • '6 

> • *-  f 

•Vu;.*vv*- •VAa-.w^y^a-v  wwsv^fc  < fiji.  4 

y».v  r >H|ft 

.•\*Vo  *• 

, 2 /.i  . VA  \ v.«  Vv*  ' •'. 

< • • ” .kMdj.fci^u 

i .1  .I.  . :-’  ,..<  ••r..n.v'-V^-  W i*i*  ‘.V,-  ••  '>. 

*?  X .j.niltiiWr» 

‘t  ..  .~S.3jtf>fi,  .tK^TOVtKwMiili  ty 


«•'  l 


i;-  •-*> 


• - 

- Digitized  by  Goos 


^ 1 * » 


r * n 


R E G V L AE 

- \\  * ’ * 0t  ♦ i l 

PROVINCIALIS. 

jV  M ex  primarijs  Societatis  no- 
RraeimniRerijs  vnum  fit,  omnes 
dilciplinas  mfiituto  noRro  con- 
gruentes ita  proximis  tradere, 

_ vt  mde  ad  Conditoris , ac  Red€- 

ptoris  noRri  cognitione, atq.  amore  excitentur: 
omni  ftudio  curandum  fibi  putet  Praspofitus 
Prouincialis , vt  tam  multiplici  fcholarum  no- 
ft rarum  labori  fruftus,quem  gratia  noftrx  vo- 
cationis exigit, abunde  relpondeat. 

z Proinde  non  (blum  id  Reftori  valde  com 
mendet  in  Domino , fed  ei  etiam  Praefedum_. 
Rudiorum, vel  Cancellariumadiungat,  Virum 
in  litteris  egregie  veriatum,qui  & zelo  bono,  & 
iudicio  ad  ea,qu£  funt  eicomraittcnda,polleat; 
cuius  fit  munus, generale  Reftoris  initrumen- 
tum  efle  ad  (ludia  bene  ordinanda : cui  profef- 
fores , & fcholaflici  omnes,  tum  qui  in  eodem-. 
Collegio, tum  etiam  fi  qui  in  Conuiftorum , & 
Alumnorum  ^eminarijs  forte  degunt,  & Prasfc 
#i  ipli  Rudiorum  inSeminanjsin  rebus  ad  Ru- 
dia pertinentibus  ea,qua  par  eR,  humilitate  pa- 
rcant . 

3 Quod  fi  ob  Gymnafij  amplitudinem, ac  va- 
rietate per  vnumRudiorumPnefe^um  non  vi- 
**'  * dea- 


Finis  Au- 
dior. Socie- 
tatia. 


p 4.  proce. 

&C.  ll.f.I. 
p.io.5.  j. 


Pr*feft.  Au 
dior.gen  er. 
p.4.c,i7.f* 
i.  A 

' - JL 


r . 


Pr  zf.  Audio 
ri  inferior. 
& acrij. 


Profr  flores 


cjiio  compa 
randi. 


p.^.c.6.5  6 


• ■ 


Sac.Srript. 

ttudium,  & 
Magllter. 
a p. 4.C.IX. 


A id  rores 
& cempus . 


Hcbrer  li n 
gtic  profef- 
for  qualis . 
p-4*  C.l* 

$«  a. 


z ■ REGVLI 

dcaturfcholarum  omnium  rationibus  fatis  effc 
conluItuin,altcrum  conftituat,qui  cx  generalis 
Praefefti  praefcripto  inferioribus  ftudijs  modere 
tur  i quin  etiam  li  ita  res  exigat  > adijciatur  ter- 
tius,qui  fcholarum  atrio  praeiit . 

4 Multo  ante  prouideat  quofnam  pro  vna 
quaque  facultate  profefiores  habere  polfit , ob- 
ieruatis  ijs , qui  ad  eam  rem  videntur  aptiores  ? 
qui  dodi,diligentcs,&  allidui,acprofe<ftus  (lu- 
dentium,tum  in  legionibus, tum  in  alijs  littera 
rijs exercitationibus liudioli  fine., 

5 Magna  diligentiam  adhibeat  in  promouc- 
do  facrarum  litterarum  ftudio,  quod  perficiet , 
ii 1 viros  ad  id  muneris  eligat  non  Colum  lingua- 
rii peri  tosfidn.  maxime  necelfanum  clt^fed  etia 
m Theologia  fcholallica,ceteriiq.  icientiis,  in  hi 
Horia, variaq.  eruditione,  & quoad  eius  fien  po- 
teft  in  eloquentia  bene  verfatos. 

6 Hanc  autem  Iaerae  Scripturae  leftionem  per 
biennium  hoc  eft  lecundo  fere,&  tertio  Theolo 
giae  anno  Theologi  audiant  quotidie  per  tres  cir 
citer  horae  quadrantes,  vbi  duo  fu nt  Theologiae 
.profefiores  ;vbi  varo  tres, vel  lingulis  diebus  bre 
uiorem,  vel  (fi  magis  placeat)  longiore  alternis . 

7 Linguam  Hebr^am  li  commode  polfit , do- 
ceat Iaerae  Scripturae  pro fe flor  ,vel  1'altem  ali- 
quis,qui  litTheologus,optandumquc,  vteflet 
etiam  linguarum  peritus  non  folum  Grasc§  pro 
pter  qouunt  t^ftamentumj&veirfionem  feptua- 

gmta  interpretum, icdetiajji.Chaldaicaf,&:  Sy- 

riaex. 


* 


l 
c 

Q 

tl 


C 

li 


\ 


f: 

k 

:it 


tf*. 

Di 

b* 

| 

Il- 

li 

# 

e* 

u 

i- 

19 

hi 

> 

* 

o 

B 

e 


i 

i 


PROVINCIALIS.  * 

" riacac,cum  ex  his  linguis  multa  in  libris  Canoni- 
cis lparfim  habeantur . t 

8 Ab  hac  le&ionc  per  annum  audienda, hoc  Audjiores , 
i cft, fecundum  fere,  vel  fertiumTheologiar/l heo  & 

^ logi  non  eximantur,  nifi  qui  ad  eam  inepti  peni  |^4'  ' 
tusccnierentur.  Prastcrea  vt  monent  Conftitu- 
tiones  deliberare  debet,qui  nam  lint  huic  ftudio 
addicendi : qui  vero  addi&i  fuerint, bifcnio  quod 
repetend^  Theologiae  praTcribitur , plus  ftudij 
in  Hebraicis  ponant,  uno  in  ipfo  curlu  Theolo-  , 

giae  pnuata  academia  ialtem  in  vacationibus,  (I 
fieri  poteft,iuuentur . 

9 a Quadriennio  ex  conftitutionibus  Theolo*  Theologi* 
giae  curium  abfolui  curet, idque  a duobus , vel  fi  curfus,&m 
omnino  aliter  commode  fieri  no  poflet,a  tribus 
ordinariis  profefioribus  pro  diuerfo  prouincia-  * PjJ  % . 

- rum  vfu. Illud  autem  in  primis  meminerit b non  j*j.8cp.  f. 
efie  ad  Cathedras  Theologicas  promouendos  ni 

fi  qui  erga  S.Thomam  bene  atteri  fuerint:  qui  * f.Congri 
vero  ab  eo  alieni  funt,  vel  etiam  eius  parum  ftu-  can-9’ 
diofi, a docendi  munere  repellantur.  . . 

io  Initio  quarti  anni  cum  Reftore, Praefero,  5h2oIoeii 
Magiftris , luifque  confultoribusb  defignet  ali-  rcpaenda. 
quos, qui  & probat®  virtutis  in  primis  lint,  £Reg.  j 

ingenio  polleant,  vt  ad  Theologiam  cpriuatim  Ptouinc.  * 
repetendam,  & habendos  a&us  fupenoris  arbi- 
trio  biennio,vtC6ftitutionesiubent,priuatum,  \ 

& quietum  fiudium  habeant, de  quo  priuata  in- 

- ferius  erit  inftrudio, ex  quibus, vbi  regionis  mos  d Rcg.  ^ 
cft,poterut  aliqui  fafta d a Generali  potefiate  ad  Prouioc.  , 

v gra- 


4 .5'  R E G V L & 

gradus  Doftoratus , vd  Magiiterii  promoucri  * jl 
Promotio  n Vbi  eft  confuetudo,vt  publica  fiat  promo-* 
ad  gradus,  tto  ad  gradus, conftitutio  accurate  fcruetur,  ncc  u 
p.  *.c.  6.§.  vllus  promoueatur , nifi  Thcies  aliquot  ex  infi-  c 
17  c’  **•$•  enioribusfcripturie  lods  fcholalticis  conci  ufio-* 

4.C.I7.S.8.  »..  • . /i'  _ T>  .... „ 


&lit.  M 


\ 


Cafuum 

Profcflor. 


mbus  intermilceat . Ratio  quoque  promouen- 
di,&  reliqui  ntus(modo  ne  Conftitutionibus  re 
pugnent)pro  cuiufq.  loci  coniuetudine,ftatuti£ 
que  teneantur. 

1 z Duobus  in  eo  Collegio, vbi  eftpro  nollris 
Seminarium  caluum  conlcicntiac  , caluum  pro- 
Reg.  f*6.  fefibres  coftituat,qui  vniuerlas  eius  generis  mai 
i^rouinc.  tcrias  interis  diuuas  biennio  explicent: vd vnu, 
qui  binas  quotidie  leftioncs  habeat.  ■ 

(Tollado  ca  13  Bis  111  hebdomada  in  Domibus  profdfisj 
fuum.  jn  Collegiis  bis , aut  iemd,  vt  melius  efle  in  Da* 

PrM|C\pr*  minoIudicauent,  liue  iniis  aliqua  lit,  fiue  nulla 
po£ j7.  publica caiiium ledio , fkcerdotcs  nofiri  conuc** 
niantad  habendam  interfe de  caiibus  collaticU 
nem  aliquo  prxiide  a fe  con(ticuto,qui  prudenv 
ter, ac  tuto  poflit  hancprouinciamfuftihcrciat-* 
que  is  Praefcs  regulas  profelforis  cafuum,in  qui- 
bus modus  huius  collationis  prgicnbitur,  legat* 
ac  feruet . 

Pade  colla-  Fiat  etiam  huiufmodi  caluum  collatio  in 
aio  in  Coli.  prjmarijs  Collegiis  fiue  vnus,duoue  fint  cafuum 
profedores , fiue  nullus , potifiimum  pro  omni- 
bus Theologias  auditoribus,  fied  femd  tantum-, 
in  hebdomada. 

eximendi  ” 1 5 Ab  his  autem  omnibus,  quas  diximus, col- 
latio 


♦ * ♦ 

i ■■  r’.': 


primariis. 


1 


C 

l 

n 


c 


Digitized  by  Googl 


PROVINCIALIS  J 


io  prolefi'ores,&  fi  quos  alios  excipiendos  fuperior  ...  ... 

lec  iudicauent,nulJi  praeterea  cafiltas,  nuUiq.  lacer- 
ifi*,  dotes,qui  ex  inftituto,vel  interdum  confcfliones 

So  audiant,eximantur:immolupenoripfenonnifi  *•  ? 
ci>  raro,&grauesobcaufasabfit. 
srt  16  Pfiiloibphi^profeflbresfnifi  grauiifima_,  Trof. 

ni  neceilitas  aliud  exigat;  oportet  non  modo  cur-  <lua,«* 
fum  Theologus  abfoluiffe,  led  eandem  biennio  J4*-**1 
Ins  rcpetiflc,vt eorum  doftrina  tutioreflepoflit , rcw-re. 
no  magiiquc  Theologia;  dderuiat:  Si  qui  aute  fue  decr.yy.  j 
n>  nnt  ad  nouitates  proni, aut  ingeni;  nimis  liberi , 
nii,  hi  a docendi  munere  fine  dubio  rcmouendi. 

17  Philofophicumcurfumtricnnioabfoluent  rhiarcurfu* 
& non  autem  minore  tempore,  vbi  fiunt  noftri  : fi  p.4.  c.iy. 
> autem  foh  fint  externi  auditores,  relinquatur  s,im 
illar  Prouincialisiudicio,'quotannis  vero,  fi  fieri  po- 
ne* teft,  vnuscurfusablolucndus,&  alter  inchoan-  vi? 

jo  dus.  ' • * -j 

Licet curfus  temporis  ad  humanitatis,^  Rhetoricar, 
at*  Rhetoricas  ftudium  definitus  elfe  nequeat,&ad  & faumani- 
ji'  fuperiorem  pertineat  expendere  quantum  in>,  tatlstePus* 
it,  his  litteris  quemq.  harrere  oporteat;  Nofiros  ta- 
men non  ante  ad  Philofophiam  mittat , quam_. 

in  biennium  in  Rhetorica  cofumpfcrint,  nili  ratio  * 

ni  «tatis, aut  apti tudinis,aut  aliquid  aJiud  obltare 

ii-  in  Domino  mdicetur.  Qiiod  fi  aliqui  indolein-  p<4.c-f. 

i,  genij  ad  magnos  progreliiis  in  hispotiffimum_,  & j.&C.c. 

' fiudns  faciendos  pmhti  lint,  vt  folidius  funda-  * M-4-c.i  y 
l-  mentum iaciant , videndum  erit,  an  openrpre»  1 A 


wj 


tium 


/ 


De  exami- 
ne logicoru 
p.4.  c.i 
S>4> 


•lor 


Virtusratio 

habenda. 


Examini*  fi 
ni*j  8c  mo- 
dus. 


Quicafibus 
qui  philofo 
phiae  defti- 
nandi. 


«4 


y . 'V-> 


6 REGVLfi 

tium  fit  triennium  impendere . . ' ' r 

Poftquam  curfum  Philofophicu  mgrel 

fi  fuerint  bis  examinandi  erunt  per  defignatos 
examinatores,  Pr$feaum  videlicet  ftudioru  , & 
MagiftrosTheologiz,acPhiloibphia: , Remore 

pradente,ciufq.  conlultoribus,&ipfo  Prouincia 
li  fi  poffit:  primum  quidem  paulo  ante  quadra- 
gefimam,vel  iub  fenas  Paichales,  deinde  rurfus 
logica  abloluta. 

§ . 2, . In  hac  autem  tota  re  , quia  magni  mo- 
menti in  Domino  iudicanda  eft,  &coniideratc 
admodum  ob  maiorem  Dei  gloriam  tranfigen- 
da,feruet  m primis  Prouinciaiis  Regulas  4 9- &T 
5^.  officii  fui  ,&  potiflimum  rationem  habeat 

virtutis.  , - • 

§.  2.  Hoc  examen,quodecermtur,ytruquis 

Philolophiae,an  cafibus  confcienti?  detonandus  - 
fit,lecretis  fiat  fu^fragiis , & quod  confu  tu  tum-» 
fuerit  fi mul  cum  examinatorii  iudicio  fcnptum 
conftetin  libro  ad  id  defignato,ferucntque  rem 
omnino  fecretam, qui  examini  intererunt. 

$.d..Ergo  in  priori  examine  fi  qui  inepti  ad  rhi 
lofophiam  deprchenfi  fuerint  , deftinentur  ad 
cafus,vel  ad  docendum  ProuinCiahs  arbitno(fic 
enim  hanc  deftinationem  ad  cafus  lntelhgimus; 
de  reliquis  nihil  certi  pro  tempore  itatuatur.  In 
poftenori  vero  examine  triplex  omnino  gradus 
in  iis,  qui  examinantur  animaduerti  poteit,’  aut, 
enim  mediocritatem  excedunt,  & hi  reliqua  Itu 
dia  perfequi  debent , aut  infra  illam  funw^ot  hi 


X 


,ogl« 


PROVINCIALIS.  ^ 
omnino  cafibus  applicandi  erunt , aut  denique 
irf  in  mediocritate  confiltunt,  & in  his-ctiam  iua_ 

$ diftin&ioerit. 

1 Nam  fi  mediocres  fiintin  litteris,&  nullo 
m all°  talento  praediti  iunt  ,*  hi  quoque  mittentur  ,TaI*nti  r 6 
«u  ad  calus : fin  autem  horum quiipum  fimulcum  Su”,bV™ 
ia-  fr?cipua  virtute  bonum  praleterrct  tadentum  mu  Theolo 
ifui  concionandi,  vel  gubernandi , tunc  quo  maiori  g»*  conce- 

iccuritatej&au&oritatepofiGt  Societas  cius  ope  ?cndum*  ? 

mo  ravti,  deliberet  Prouincialis  cum  fius  confulto- 
0 «bus  an  praeter  Philoiophiam  duo  Theologia  * • > 

701  annifinteiconccdendi:quod  vbritatuerit  aper-  ,A  * 

moneat  eu m non  nifi ad  hanc  meniuram  itu» 

^ dia  continuaturum. 

$-6-  Quod  fi  forte  iis, qui  condonandi  faculta-  - . . 

0 'tcm  habent,  bicnmunon  iufficiat  ad  eas  Theolo  1$*™* 
D(j;  81?  materias  in  lcholis  audiendas,que  necefian^ 
jm,  V1dentur,  vttuto , & fine  errore  liium  munus  ' ' O 

tof  cxcquatur,cuiulinodi  funt,qua2  in  Summa Diui  ',T  1 

0 Thom9  in  prima  parte  docentur  ante  ddputano 
nem  de  AngeJis,in  tertia  de  Incarnatione, & Sa 
[Pi  era  mentis,  & in  prima  lccundaz  de  Gratia  pote» 
jji  rit  tunc  illis  tertius  Theologici  itudij  annus  ad 
A cam  rem  concedi, vel  certe iuuandi  erunt  priua  * ' 

DOi  tis  domcfticac  alicuius  acadcmue  legionibus , 
r.li  ^nibus  vel  eo  biennio, veLpofica  fupplcant,qucE  ‘ : 

jdii  ichola  per  id  tempus  non  explicantur,  omit- 
j ‘lendo  etiam  publicas  aliarum  rerum  le&iones  , 

'fu  quas  minus  tpiis  vtiles  viderentur.  . 

0 • $7*  I^cniqi^e  fi  quis  cfiet , vc  ingenio  non  om  Qyadrienn. 
.d  nino  tluibus- 


$ REGVLJE 

nino  fpe&a  bilis,  ita  regendi,  vel  condonandi  fa* 
cultate,&  virtute  adeo  lingulari , vt  compenfa- 
> , . turus  videretur  perferam  illam  Theologix  fcic 
tiam,quain  Conftitutioncs  requirunt,  atque  ita 
V ‘ £ re  futurum  Societatis  iudicaretur , ii  Theolo- 

r\  ; gix  curfum  conficeret,huic  lane,re  prius  cu  C6 
"■?  lultoribus  communicata, quartus  etiam  Theolo 

gice  annus  concedi  poterit. 

ExaminaiU  $.8Eodem  etiam  examine  probandi  funt,  qui 
quicxtraSo  vel  totum  curium  Philofophix,aut  eius  parte , 
cieiatc  llu  vei  partem  etiam  aliquam  Theologix  antequa 
duerunc.  jn  Societate  ingrederentur  audiuerint , vt  idem 
de  illis  etiam  ftatuatur . 

Studiorum  $.p.  Maxime  autem  caueat,  nc  hac  (ludiorum 
priuilegiu  indulgentia, & pnuilegio  vtatur,ni(i  erga  humi 
humilibus  vere  plos>  & moruheatos , qui  eo  non  pu- 

fiat*  tentur  indigni. 

Qui  in  ipfo  $.  j o.Si  quis  etiam  forte  ex  defignatis  ad  Phi- 

curfuamo-  lofophiam,  aut  euam  Theologiam  audiendam 
vendi.  in  ipfo  (ludiorum  decurfu  mediocritatem  ean- 

dem vere  non  excedere  videatur, vt  initio  exi  (li- 
matum erat,  (i  militer  debebit  poft  idem  exa- 
men cafuura  (ludiis  addiri. 

Medioerita  §.  u.  Mediocritas  porro»  de  quadiftum  e(l, 
tis  deferi-  ^ta  vicjetur  accipienda,  vt  accipi  vulgo  lolet , cu 
Pto*  aliquis  mediocri  ingenio  efle  dicitur,  nimirum 

vt  ea  intelligat , & comprehendat , qu$  audit, 
quibufque  (ludit  ,acde  iis  etiam  rationem  po- 
iceti  reddere  mediocriter  poflit,etiam  fi  ad  eum 
dottrin*  gradum  in  Philofophia,  ac  Theologia 

- non 


< 


Et 

at 

# 

ici», 

jCo 


PROVINCIALIS. 


9 


JIC) 


ru* 

# 

iP 


dtf 

jt 


»* 

jj/S 

diti 

p' 

llH 

s" 


non  pcrucniat,  quemConftitutionesdefignant 
his  verbis  «SATIS  IN  EA  PROFE* 
CISSE,  necpoffitalfertiones,  quarum  ibi  ht 
mentio,defendere  eaerudiuone,  ac  facultate^  , 
qua  defenderet  is , cui  mgenij  latis  eflctad  Phi- 
lofophiam,vel  Theologiam  perdocendam. 

§.  iz  De  illa  autem  bonitate  talenti  ad 'con- 
cionandum,  vel  gubernandum,  quam  habere 
debent , qui  per  biennium  daturi  funt  operam-. 
Theologias , itemq,*  de  lingulari  talento  eorum, 
quibus  lpfum  quadriennium  concedendum  di- 
ximus , ferio  cum  1’uisConfultoribus  , & alijs 
grauibus  viris, qui  cos  bene  nonnt,  fi^dehu* 
luimodi  rebus  iudicare  poflint,confiderct . 

$.  13  Verum, quoniam  inhuiufmodi  exami- 
ne , & iudicio  ingeniorum  folent  haud  raro  di- 
Icrepantes  efie  fententiae , penes  Prouincialem., 
erit  re  bene  perpenfa,  perlpeftis  fuffragijs , audi- 
tilque  fuis  Confultonbus  id  decernere, quod  in_> 
Domino  iudicauerit  expedire  ad  maiorem  Dei 
gloriam, commune  Societatis  bonum. Quod 
fi  iudicaretnon  clfe  quempiam  illis  (ludiis  appli- 
candura,notethoc  in  libro,  vt  de  priori  examine 
didumeft  §.  j. 

2.0  Audiant,  & fecundo  Philofophlae  anno 
Philofophi  omnes  in  fchola  tribus  circiter  horas 
quadrantibus  Mathematicam  pnele&ionem . Si 
qui  pmerea  lint  idonei,  & propenfi  ad  hasc 
liudia,  priuatis  polt  curium  lectionibus  exer- 
ceantur . 

B ii.tf.i. 


1 P»^  iCti« 

X.  «• 


De  talentis 
quo  iudican 
dum. 


t a 


Iudiciu  Pro 
uinciali  per 
milium. 

-oq  «eiv.b 

nvnuii  4 

.ikfijhik  . 
r.vu  zl  nk 


Mathcmatt 
eae  Audito- 

rrs,&.tepiM. 


Scholas  infc 
fiorcs  quot. 

a p.4.c.ii. 
litc.C. 


.Cur  no  per 
mifcendjE , 
nec  multi- 
plicandas. 


Duo  ordi- 
nes in  vna 
claffe. 


Altiores 
clalfes  po- 
tius retinen 
d<e.  ■ 
Multipli- 
candas inter 
dum  fcholje 
non  gradus. 


bRcg.47. 

Prouinc. 


jo  . REGVL  AE  - 

11  $.1.  Scholas  ftudiorum  inferiorum  fomiflis 
propter  rationes,  quas  afferuntur  in  parte  quar- 
ta1 Conflitutionum,  Abecedarijs)  nonplures  , 
qua  quinque  effe  debent , vna  Rhetoricae , alte- 
ra Humanitatis,&  tres  Grammaticae. 

$.  z.  Hi  enim  funt  quinque  gradus,  ita  apt& 
inter fe  connexi,  vtpermifceri,  aut  multiplicari 
nullo  modo  debeant:  tum  ne  ordinarios  et  magi- 
ftros  fruftra  multiplicare  neceffe  fit;tu  ne  multi 
tudo  l'cholaru,&  ordinum  longiore  quam  par  fit 
tepore  egeat  ad  h|c  inferiora  ftudia  decurreda. 

§ . 3 * Quod  li  Jchol9  pauciores  fint  quanta 
quinque  ne  tum  quidem  hi  quinque  gradus  va- 
rientur , fed  poterunt  duo  ordines  in  vna  Claffe, 
ita  conftitui , vt  vcerque  vni  ex  ijs  quinque  gra- 
dibus refpondeat  eo  modo,  quo  dicetur  regula 
ottaua  Pr^fefti  ftudiprum  inferiorum. 

- $.  4.  Illud  porro  curandum,  vt  quando  Scho 
\x  pauciores  funt, altiores  femper  quoad  eius 
fieri  poteft  retineantur  fublatis  infimis. 

§.  5.  Quando  aut  dicimus  Scholas  Grammati 
cx  non  plurcs  effe' debere  quam  tres,&  oes  infe- 
riores non  plures  qua  quinque,intelligimus  non 
tam  de  fcholarum,&  magiltrorum  numero,  qua 
de  numero  graduum,  quos  modo  defcripfi mus. 
Nam  fi  multitudo  diicipulorum  tanta  fit,quatas 
fufficcrenonpofiitvnus  b magifter,  tunc  gemi- 
nari poterit  «Schola,  data  a Generali  facultate , 
ita  tn,  vtidem  gradus, easdem  lettiones , eadem 
ratio,ac  tempus  docendi  in  vtraque  retineatur  ,. 

$.d.Hanc 


I / 


tff' 
3, 
Iit*  ■ 

pt£ 

an 

t 

jlD 

■Iit 

ii 

iu 

«• 

fc 

ra- 

jla 


PROVINCIALIS.  ir 

- $.  d Hanc  tamen  geminationem  fieri  non., 
oportet, nifi  vbi  funt  fiudia  Societatis  vniuerla- 
lia,  aut  ratio  exigit  fundationis , ne  plus  quam 
par  fit,  Societas  oneretur. 
zz  Ad  conferuandam  humaniorum  litterarii 
cognitionem , & magiftrorum  vcluti  .Seminanu 
fouendum  binos  minimum, aut  ternos  habere 
fiudeatin  Prouincia  his  litteris,  & eloquentia 
prjftantes.Quod  confequetur,fi  ex  ijs,qui  ad  h^c 
fiudia  idonei,propenfique  funt , nonullos  fubin- 
de  huic  rei  dicare  ftudeat, ceteris  facultatibus  qua 
tum  fatis  eft  excultos,  quorum  opera,  ac  ieduli- 
tate  bonorum profeflorum  genus  quoddam,  ac 
tanquam  feges  ali,  ac  propagari  pofiit. 
zj  Dabit  operam  ,vt  noltri  magiftri  vtantur 
Grammatica  Emmanuclis . Quod  ii  methodi  ac 
curatioris , quam  puerorum  captus  ferat, alicu- 
bi videatur,  vel  Romanam  accipiat, vel  fimilem 
curet  conficiendam  confultoPrepolito  Genera 
li : falua  tamen  ipfa  vi , ac  proprietate  omnium 
pr^cep  torum  Emmanuelis . 

24  Perpetuos  Grammatice  , ac  Rhetorice 
magiftros,  quam  poteft  plurimos  paret . Id  au- 
tem fiet,fi  poft  abloluta  cafuum, aut  etiam  Thco 
logiae  itudia  nonnullos,quos  magis  in  hoc  quam 
in  alio  munere  Societatem  iuuare  po/fc  in  Do- 
mino iudicauerit,  ad  id  firenue  applicet , horte- 
turque,  vt  fe  totos  in  tam  falutare  opus  ob  maius 
Dei  obfequium  impendant. 

1 25  Proderit  etiam  in  ipfo  Societatis  ingreflu 

B 2 aliquos 


Vbi  liceat 
mulciplicar- 
re. 


Prxftantes 
humanita- 
tis Magiftri 
comparadi. 


Grammati- 
ca Emma- 
nuelis. 


Magiftri 

perpetui. 


».  ' n jj 


Ab  ingref- 


i by 


fu  parandi» 
nec  remoue 

di 


tU. 

f . ’lr* 


A docendi 
munere  no 
eximendi. 


Ex  curfu  ad 

Theplogia 

eligendi. 


Magifterii 

tempus. 

Initium  do 
cendi a qua 
fchola. 


iz  ■ REGVLAE  ' 

aliquos,quiadid  accommodati  viderentur,  qui- 
que propter  xtatem , vel  ingeniu  in  grauionbus 
ftudijs  profc^tun  non  eH’eni,hac  conditione  reci 
pere,  vt  vitam  luam  in  his  litteris  docendis  diui- 
nooblequio  dicare  vdintrquod  etiam  adnotetur 
in  libro  Prouincialis.  Hi  vero, vel  ante,  vel  poit- 
quom  aliquot  annos  docuennt,prout  in  Domino 
vifum  fuerit,  aliquid  ex  conlcicntix  caiibus  au- 
dire, & Sacerdotes  tien  poterunt  ad  idem  do- 
cendi munus  reuerfuri,  aquonon  remoucantur 
line  graui  caufa,&  coniuitationer nili  interdum 
ob  defatigationem  vt  vno,aut  altero  anno  Inter- 
mittant, Prxpoiitus  Prouincialis  ftatuerit. 

1 6 Ducipulos  interim  noltros  Prouincialis  i 
docenda  Grammatica,vcl  Humanitate  non  exi- 
mat, nili  aliter  ob  aetatem  , aut  aliam  rationem 
ftatuendum  in  Domino  videatur. 

17  Ex  fingulis  tamen  curfibus  feligat  Ungu- 
los , aut  binos , ternofue , feu  plurcs pronumero 
difcipuloru, qui  plus  ceteris  profefturi  videant 
tur,quosTheologixapplicet:  quibus  tamen  fi 
necelfe  fit , vel  fi  videatur , uti  potent  abfolutis 
ftudijs,  & tertio  anno  probationis  ad  docendam 
etiam  Grammaticam',  feu  ftudia  Humanitatis. 

18  Enitendum  vt  icholis  nequaqua  prxfician- 
tur,qui  Philofophiam,fi  eam  audituri  lunt , non- 
dum audierint , cu  qui  iam  audierint,no  delunt. 

zp  Cu  randum  etiam,  vtnoftri  initium  doci- 
di faciant  ab  ea  lchola,  qua  fuperiores  ldentia 
fint , vt  fic  quotannis  ad  altiorem  gradum  cum 

bona 


,oogl 


f 


0 

Tfl 
Ifr  * 
[Df 

jt 

no 

iu- 

lo- 

air 

ira 

cr- 


1 

51 

ii*. 

uo 

t 

13 

fl- 

i 

35 

31 

3* 

► 

t 

»# 

1 

1 


PROVINCIALIS  i* 

bona  parte  fuorum  auditorum  poffintafcendere. 
. jo  A tqucvtindrudioresfint, quando  ad  do- 
cendum veniunt,pcrncceffarium  cft , vt  pnuata 
academia  ad  id  exerceantur:  quod  lle&ori  val- 
de commendetur  quo,vt  elt  in  cius  regula  p.  di- 
ligenter efficiatur. 

. 3 i Efficiat  vt  in  Collegi js  praeferri  m prima- 
riys  , in  quibus  numerus  externorum  dilcipulo- 
rum  copioiior  clf,plurcs  fint  Confefianj , ne  ad 
vnum  omnes  ire  necefle  fitrquam  etiam  ob  cau- 
lam  extraordinarij  interdum  exponantur,  vtina 
gis  pcenitentibus  iatisfiat. 

3 1 ln  Collegi  js  vero  praefertim  minoribus  ope 
ram dabit , vt , Coadiutorum  liitis  lit,  ne  magi- 
ftrorum  , &dilcipulorum opera Reftor  ad  mu- 
nera domeftica  vti  cogatur. 

j 3 Ne  noftris  quantum  fatis  cft  librorum_ 
defit,aliquem  redditum  annuum  fiucex  Collegi; 
ipfius  bonis,fiue  aliunde,ampJificandx1'  Biblio- 
thecas attribuat,  quem  alios  invius  conucrtcrs 
nulla  ratione  liceat. 

34  Omni  vigilantia  caueat , maximi  momenti 
id  effe  ducendo,  vt  omnino  m lchoiis  noftris  ab- 
fhneatur  a libris  poetarum , aut  quibufcun.;uc , 
qui  c honeftati , bomlq;  moribus  nocere  queant, 
mfi  prius  a rebus , & verbis  inhoneftis  purgati 
fint, vel d fi  omnino  purgari  non  poterunt , quem 
admodum  Terentius, potius  non  legantur, nc  re- 
rum qualitas  animorum  puritatem  off  endat. 

* jj  Conflituat  qui busnarn  toto  anno  horis 
i -.  m- 


Academia 
ad  m agi- 
li ros  inlti . 
tuendos. 


Confcflarii 
non  delini. 


NecCoadiu 
tqres. 
a p 4.  c.$. 
1*  r • & c.  6. 
S.j.&B. 

Redditus 
pro  Biblio- 
theca, 
b p.  4.  c .6. 
S-  7- 

Abflinendu 
a libris  in- 
hom.il  is. 
cp.  4-c.  f. 
lic.E.  c.  14. 
§.z. 

d lbid  lit.D 

e p 

A. 


Dlgitized  by  (Soogle 


# 


Conflantia 
in  fcholaru 
horis, & va- 
cationibus . 


a p.4.  c.t  j. 
S-5. 

Vacatio. 


Vacatio  ge 
neralis. 


Dies  fefti. 


R E G V L AE 


inchoandas , finiendceque  fint  fchola:  vbi  certis 
anni  temporibus  variantur ; quod  autem  con- 
fntutum  fuerit , in  eo  conftanter  perfeucrandu; 
ficutnec  facile  permittendum,  vt  dies  vacatio- 
nis hebdomadarios  differatur,  aut  anticipetur.* 
curandumque, vt  ordo  dierum, quibus  docen- 
dum , & quibus  vacandu  elt , omnino  feruetur . 

. 31 6 a Vtaliiduitas  in  litterario  exercitio,  fic 
& aliqua  rcmiflio  ncccffaria  eft,*caucndum  ta- 
men ne  vllas  nouas  vacationes  introducantur,  & 
in  i j s quas  prasfcribuntur , conflantia  feruetur . 
De  quibus  hasc  potiflimum  dicenda  funt. 

37  1.  Anniucrfarias  vacationes  genera- 

les cladium  fuperiorum  breuiores  non  fint  vno 
meafe  , nec  longiores  d uobus.  Rhetorica , nifi 
mos  vniucrfitatis  aliud  exigat , menfe  vacet . 
Humanitas  tribus  hebdomadis. Suprema  Gram- 
miticas  duabus;  vna  tantum  reliqua:. 

$.  2.  Vt  certi,  ffatique  fint  dies  fefti,  quorum 
numerum  minui  magis , quam  augeri  oportet, 
eorum  Catalogum  conficiendum  curet  pro  fuae 
regionis  ritu  . 

§ . j . A vigilia  Natalis  Domini  ad  feftum 
vfq;  Circuncifionis  dicmclafscs  fuperiores  ,*  in- 
feriores vero  a meridie  eiufdcm  vigiliae , ufque 
ad  feftum  diem  fandorum  Innocent.  vacent. 

$.  4.  A Quinquagefimavacetur,vbi  mos  erit, 
vfque  ad  feriam  quartam  Cinerum , quo  tamen 
dic  poft  meridiem  magiftri  omnes  doceant. 

5.  A Dominica  palmarum  vfque  ad  Domi 

nicam 


PROVINCIALIS.  if 

nicam  in  albis  fuperiores  claflcs  ; inferiores  au- 
tem a meridie  quartas  ferias  maioris  hebdoma- 
dxvlquc  ad  feriam  tertiam  Pafchatis  vacent. 

§.6.  A vigil. Petecoft.  in  fcholis  fuperioribus; 
in  inferioribus  a meridie  eiufdc  vigilias  vfq;  ad 
feriam  tertia  vacetur, & prasterea  feria  quinta. 

§.  7.  Pridie  folennitatis  Corporis  Domini 
tum  inferiores , tum  fuperiores  d meridie  folum 
vacent;  contra  vero  in  Commemoratione  defun 
florum  folum  ante  meridiem. 

§.  8.  Porrb  his  diebus,quibus  fcholae  tantum 
inferiores  habentur,  nihil  de  legitimo  tempore 
diminuatur. 

§.  9.  Si  quando  per  fupplicationes  publicas 
no  liceat  habere  fcholas  antemeridianas , pome- 
ndianar  certe  habeantur;  in  Rogationibus  tamen 
etiam  antemeridianas , vbi  eaconfuetudo  viget. 

• §•  10.  Saltem  fingulis  hebdomadis  dies  vnus 
quieridellinatus  fit  :quod  fi  duo  dicsfefti  in_, 
vnam  hebdomadam  inciderint ; nullus  praeterea 
erit  vacationis  dies : nifi  forte  id  faspius,  atq;  ita 
accidat,  vt alter  in  diem  Lunas,  alter  in  Sabba- 
tht  diem  incidat, 'tum  enim  poterit  alius  dies  in* 
dulgeri.  Quod  fi  unus  in  hebdomada  dies  feftus 
fuerit, lfque  dies  Mercurij,vel  louis  , eo  dic 
vacetur, non  alio ; fin  autem  die  Lunas,  aut  Sab- 
bathi;  ceflabitur  item  die  Mercunj  vel  louis;  fi 
denique  dic  Martis , aut  Veneris , tunc  fi  concio 
non  habeatur , & liceat  honefias  recreationi  ope 
ram  dare  , non  vacabitur  alio  die ; fi  non  liceat, 

•-  * B $ vaca- 


Supplica- 

tiones. 


ap.4.  C.IJ. 
F. 

Hebdoma- 
darii vaca* 
cio. 


Diuerfipro 
ratione  claf 
lium. 


Obferuatio 
libri  ftudio 
rum. 

a p.4.c.6.K 
c.i 

A.c.i4.J.y 
Varietas 
pro  varieta 
te  regionu. 


b p.  4.  c.  7. 


Pietatis  & 
morum  pras 
cipua  cura. 


itf  R E G V L AE 

vacabitur  rurfus  die  louis , aut  Mercurij. 

§.  11.  Et  in  luperioribus  quidem  claftibus 

hebdomadarix  ceflationi  dabitur  integer  dies. 
In  inferioribus  vero  ante  meridiem  docetur,  in 
Rhetorica  per  horam  cum  dimidiata , in  ceteris 
per  duas  horas;  poft  meridiem  omnes  vacant: 
ab  initio  tamen  lumj  omnes  tota  die. 

j8  Denique,vt  totus  hic  Societatis  labor  ad 
jnaiorem  Dei  gloria  bene  iiiccedat, videat  vtoes 
tum  iuperiores , tu  inferiores  perfe&e  obferuent 
i*uas,quae  ad  Ronem  ltudioru  pertinet,  regulas. 
* jp  Et  quoniam  pro  regionum>temporum,  ac 
penonarum  varietatem  ordine,  & ftatutis  horis 
ftudio  tnbuediSjin  repetitionibus  ,xiiiputationi- 
bus,6^"alijs  exercitationibus, itemquem  vaca- 
tionibus poteft  varietas  accidere  :ft  quid  in  fua 
prouincia  magis  expedire  ad  maiorem  in  litteris 
profeftum  exiftimabit , referat  ad  Prepofitum 
Generalem ; vt  ea  demum  ftatuantur , 6 quae  ad 
omnia  neceflaria  dclccndant,  ita  tamen , vt  ad 
communem  ordinem  ftudiorum  noftroruranu 
xirrje  accedant. 

40  Ad  extremum  qua;  de  pietate, &difcipli* 
na  morum,  ac  de  doftrina  Chnftiana  tradenda 
in  regulis  inferiorum  magiftrorum,  & quae  de 
moribus,ac pietatem  communibus  omnium  ma 
giftrorum  regulis  praecipiuntur,  vt  proxime  ad 
lalutcm  animorum  ipe&antia  ,&  toties  in  Con- 
ftituuonibus inculcata,  fibi  praecipue  commen- 
data putet. 

RE- 


EGVLAE 


RECTORIS. 


)*VM  ideo , Collegia , Vniuer- 

® fitates  Societas  amplexatur  , 
vt  in  his  noftri  commode  pol- 
fint , & doctrina  , ceterifquo 
rebus,  quae  ad  adiuuandas  ani- 
mas conferunt , inftrui ; &,  quae 
didicerint  ipfi  , communicare  cum  proximis  .* 
poft  religioiarum , & lolidarum  virtutum  cu- 
ram, quas  praecipua  ede  debet  ,in  illud  maxi- 
me incumbat,  vt  linem  hunc , quem  in  Gymna- 
fijs  admittendis  Societas  libi  propofuit,  Deo  iu- 
uante  confequatur . 

i b Ad  ftudia  moderanda  adiutorem  habebit 
Audiorum  PraefeXum;cui  omnem  tribuet  pote- 
Aatem , quam  ad  reXain  eius  ofiicij  admimftra- 
tionem  pertinere  mdicabit . 

. 5 Ita  reliqua  negotia  difpenfet,  ac  temperet, 
vt  onines c litterarias  exercitationes  fbuere , atq,* 
amplificare  poflit.  Adeat  interdum  ichoias,  ena 
inferiores  ,*  frequenter  interfit  Theologorum^ , 
Philofophorumquedilputationibus,  tu  priuaus, 
tum  publicis,* an,  & quibus  decaufis huius  exer 
citationis  fruftus  impediatur,  obleruet. 

4 Nullo  modo  ferat  auditorum  quempiam  a 
dilputationibus*,  aut  repetitionibus  abclfe,*  vt 

omnes 


a p.4.  prooe 
Studiorum. 


cura. 


bP4.c.i7. 

J.s. 

Praefe&i  au 
foricas. 


c P.4.C.6.S. 
9- 

Litteranj* 
exercitatio 
nious  inter 
lit. 


Praecided* 

difcipulis 

occupatio- 

nes. 


/ 


r» 


i*  ‘ REGVLAE 

omnes  eam  rem  magnae  fibi  curas  efle  intclligat: 
aReg.  *8.  a proinde  occupationes  omnes  dilcipulis  praci- 
Rc&ons.  dat,qusc  ftudijs  impedimento  efle  poffint . 

Praefert  im  5 Eos,qui  biennio  recolunt  Thcologiana,ha 

biennio  re-  bendis  concionibus  in  Ecclcfi  js , vel  in  Ccenobijs 
- petentibus.  Virginum  quam  minime  poteft,occupet,idque^ 
conlulto  Prouinciaii . 

Magiftri*  Ex  ijldem,  fi  quando  ordinari;  vel  Philofo- 
tu*1  dL*1**  P^la2Jve^  Theologiae  praeceptores  defint,  in  eoru 
locum  aliquos  fuffici  par  erit:ijdemq;  poterunt,fi 
opus  fit,  domefticis  tum  repetitionibus , tum  di- 
fputationibus  praceptoru  loco  prafiderc;immo 
etiam,  conlulto  Prouinciaii , philolophiam , vd 
Theologiam  in  fcholis  ad  tempus  praelegere . 
b p.4.e.6.$.  7 b Efficiat  vt  Hcbrara,Gracaequc  linguae  aca 

j.D-  demiaemftituantur inter noftros , in  quibus  aca- 

Linguarua-  demici  bis,aut  ter  in  hebdomada,  certo  aliquo, 
c ademi* . puta  vacationis  tempore,  fic  exerceatur , vt  inde 
prodire  poflint,qui  harum  linguarum  lcientiam, 
& dignitatem  priuatim , ac  publici  tueantur  . 
«p.4.c.6.  8 c Domi  linguae  latinaevliim  inter  fcholafti- 

5.1  j.  cos  diligenter  confcruandum  curet : ab  hac  au- 
Lingiis  la-  tem  latine  loquendi  lege  non  eximantur,  nifi  va 
tin*  vfus.  cationum  dies,  & recreationis  hora;  nifi  forte  in 
aliquibus  regionibus  Prouinciaii  videretur  his 
etiam  temporibus  facile  pofTe  hunc  latine  lo- 
quendi vfum  retineri : faciendum  quoque  vt  no 
j,  ilri , qui  non  dum  ftudia  abloluerunt,  litteras 
cum  ad  noftros  feribunt  , fcnbant  latin6 . Bis 
pratcrca,  aut  ter  in  anno,  cum  aliqua  celebri- 
tas. 


RECTO  R I $.  ijf  • 

tas,  vtrenouationis  ftudiorum,  aut  votorum-.  ‘ ' 

agitur,philoiophi  etiam , ac  Theologi  carminu 
aliquid  condant,  affigantque. 

9 Ne  magillri  clafilum  inferiorum  docendi  Academia 
rudes  ad  docendum  accedat, Collegi  j ex  quo  hu-  ad  magi-  • 
maniorum  litterarum,  & Grammatica:  magiftri  ftros  iniU» 
folent  educi , Rcftor  deligat  vnum  aliquem  do-  tucn,ios* 
ccndi  peritiflimum , ad  quem  fub  finem  ftudio- 

rum  ter  in  hebdomada  per  horam  conueniant 
proxime  futuri  pneceptores  ad  nouum  inftituc- 
di  magifterium ; idque  vicifiim  pratlegcndo  , di- 
&ando,fcribendo,emcndando,aliaque  munia  bo 
ni  praeceptoris  obeundo.  ' 'J 

10  Si Noftri Rhetores , & Humaniftae , vel  Rh«ore* 

ad  publicas  non  accedunt  praele&iones, vel  accc-  ° 

dunt  quidem,is  tamen,qui  fcholae  praeeft , & ex- 
ternos difcipulos  exercet , non  poteit  nimio  for- 

tafle  oneri  externorum, & noftrorum  probe  infti 
tuendorum  fufficeremoftros  alteri  cuipiam  ido- 
neo Rc&or  commi  ttat,a  quo  ex  formula  in  regu  ’ , 

lis  profefioris  Rhetorica?  pr*fcripta,domi  pnua 
tim  diligenter  exerceantur . 

1 1 a Videat  etiam,  vtinterdum  aliquae  a no ftris  * p-4-c*^-^ 
Rhetoricis  orationes,aut  poemata  latine,  vel  grae  „ 

c6,tuminmcnfa  habeantur , tum  in  aula  de  re-»  <^uo  cxerc* 
aliqua  ad  aedificationem  domefticorum,  & exter 
norum  pertinente, qua  ad  perfe&iora  inDomino 
a ni  m en  tu  r;alia?q.  exercitationes  non  deiint,quas 
in  Conftitutionibus  commendantur. 

ix  Curandumcft,  vt  Alumni  noftri,  fiuo  Externi  ad 

Conui- 


Jjioglc 


Rhetorica 

hortandi. 


a p.4.c.  i $. 


h p.4.c.t7. 

D 

c Reg.  j 8. 
i rouine. 

Tragoediae 
& Comoed. 

d i . Cong% 
Fizmia. 


Oratio  in 
ftudioru  re» 
limatione. 

Qitae  fcri- 
jvuotics  in 
e Rcg.n. 


10  'RHGVLAE 

jConui&ores  annum(quoad  eius  fieri  pot)Rhcto 
neam  audiant , antequam  plnlolophiam  aggre- 
diantur; corumq.  parentibus,  quantum  id  expe- 
diat demonftrandum.Ceterisquoq.  externisidc 
luadendiim,!  qui,fi  volent  nihilominus  alia  ratio 
nem  lequi,cogcndi  non  erunt . Si  qui  tarnen  ad- 
huc plane  pueri  ad  philolophiam  velint  accede- 
re,ex  quibus  perturbatio  potius  nraeaturipolset 
eum  ijsagi,quod  cum  iliis,qui  nollent  promifijo 
ne  obJigan,vel  nomina  in  matriculam  dare,age- 
dumb  Confiitutiones  ftatuunt. 

, 13  c Tragoediarum,  & Comoediarum, quas  no 
nili  latinas , ac  rariiiimasefle  oportet,  argumen- 
tum tacrum  fit,  ac  pium , neque  quicquam  afti- 
bus  interponatur,  quod  non  latinum  lit,  & de- 
corum i nec  peribna  vlla  muliebris , vel  habitus 
introducatur . 

14  J Pr^mia  diflribui  publice  poterunt  fcmel 
quotannis,-modo  id  fiatiumptu  claroru  hominu» 
eoq.modcrato  pro  icholarum  numero,collcgijq; 
ratione.  Eorum  autem,  qui  lumptus  iuppeditat, 
in ipia praemiorum  diftnbutione  honorifica  mc- 
tio  erit  facienda. Magna  autem  cura  caueat,  no 
dilcipuli, dum ficad huiulinodi  res  comparant, 
morum  faciant, ftudiorumvc  ia&uram. 

1 ? Non  committat, vt  oratio  in  (ludiorum  in- 
fiauratione  publice  abalio,quam  a magidro  ali- 
quo iniigniorc,nifi  ncccfiitas cogat,  habeatur. 

Scruandum  curet , quod  e(l  in  regulis 
e Praefeci  bibliothccg  de  referendis  m codicem 

his 


- 


RECTCTRI*  ii 

his  rebus, qu^  publice  exhlbdntur*.icribunturq* 
in  Coiiegio/eu  extraCodegiu  anoftns>hoc  cfi  , 
dialogis  j onmouibus,  vcnibus^&aiijs  huiuimo- 
di,  Prn?fe6K>,auf  uk»s  harum  rerum  peritis  dato 
negotio  lehgendi . 

17  Bibliothecariura  in  librorum  diftributione 
a itudiorum  Prasfofti  prelcripto  mheat  libri  effice 
dere . 

18  Singulis, autalternisfaltcm  menfibuscon- 
fultationes  habeat  omnium  magiftrorh  mira  Lo 
gicarn  ,pr^lentevtroq.  Prgfefto:  ceterorum  etia 
interdum  prefenta  Pr^fe&o  generali : in  quibus 
priinuin  aliquid  ex  regulis  magiftrorum , tum- 
communibus  omniuin>preferamijs,  que  dd  pie- 
tatem,ac  morum  difciplinam  fpe<ftant,  tum  pro- 
pri  js  fingulorum  ex  ordine  recitetur.  Moneat  au 
tem  cuiq.  licere  proponere,fi  quid  in  ijs  difficul- 
tatis occurrat, aut  fi  quid  forte  non  oblenietur . 

iP'  a Jchol$ inferiores  hebdomadaria  cefTatio- 
ne  non  careant  femel  in  hebdomada , vel  per  in- 
tegrum diem,velr  laltera  pomeridiaais.  horis,  pro 
ut  regionum  vliis  tulerit.  , 

20  Studeat  etiam  diligenter  caritate  fdigio- 
fa.  magiftrorum  fouere alacritatem; Curetque,ne 
muneribus  domefticis  grauius  onerentur ; quod 
autem  * Reftori  precabitur  regula  vigefima-» 
quinta  fui  officij , id  peculiari  ftudio  cum  iis  exe* 
quatur. 

21  Deliberet  an  pr$ter  magiftrorum  hebdo 
madarias  exhortationes , alia  miuper  a Patro 
1 quo 


codici  r efe 
ren  d 36. 


Libroru  di 
ftributio. 


1 jt 


Cofultatio. 
nes  magi- 
Ui  orum. 


-r  ^>i3^q3 

fjIiV  .11  0*t 
.2in 


a p.4.c.i  f, 

S.f.F 

Hebdoma- 
da? ceflatio. 


Magiftronl 

feniendi 

critas. 

• '1.1(0 


Exhortatio 
rica  dj  difei 
P Ilios. 


21 


UE'  GV  L AE 


-»9l 


;[i  * -rr-  ; T 


Ptaefefti  a- 
trij  regulae- 


Congrega- 
tio B.Virgi 

cis. 

* t •>  * «t 

«<  -J  u 


•C  J. 


Quaeda  pro 
iiinciali  per 
cuiifa. 


quopiam  graui  habenda  fit  lingulis , vel  alternis 
menfibus  in  loco  aliquo  ampliore, in  quem  infe- 
riores tantum, vel  etiam  fuperiores  clalles  cogan 
tur,&  an  ex  viu  fit,vt  ipfemet  Pr^fe&us  , aliuliie 
per  clades  interdum  monita  falutar  ia,&  propria 
puerorum  tradat  r~  _ 

21  Vbi  Prefetfo  ftudiorum  inferiorum  a Pro- 
uinciali  focius  addetur,qui  & atri;  Pr^fe&us  dici 
poterit,  ad  illum  pertinebit  regula  fecunda  Prps- 
fefti  inferioris,  & regule  eiufdcm , que  ad  mores 
pertinent  a numero  trigefimo  fepumo  vlque  ad 
finem,*  &,fi  videatur, regul?  de  nduis  examinan 
dis  a numero  nono  vfque  ad  tertium  decimum. 

13  Detcperam,vt  D1U9  MARIAE  Annuncia 
t£  Congregatio  cx  Romano  Collegio  in  fuum_» 
propagetur:cui  qui  nomen  non  dederit , no  edet 
in  Academia,in  qua  recoli  folent  litterari^  exer- 
citationes,admittendusjnifi  forte  ipfe  Rettor  au 
ter  expedire  in  Domino  iudicauerit.  V erum  ea, 
qu^ ad  Congregationem, vel  Academiam  fpe- 
ftant,ne  fiant  eo  tempore , quo  in  templo  nodro 
facre  conciones  ,Ieu  le&iones  habentur . \ 

14"  Denique  de  vacationibus,  de  gradibus,  do 
noftris,  quibus  biennium  ad  recolendam  Theolo 
giam  concedendum  erit, deque ali js  Prouincialc 
confulatj&  diligenter,qu5  ipfe  lUtucrit,exequa- 


tur. 


r v 
i .1 


, •! 


RE- 


tflS 

liit 

Jajr 

rop1 

aPn> 

jsdc 

iB» 

mo!C 

llC« 


111$ 

liOH 

o<$ 

:£$ 


REGVLAE 

PRAEFECTI 
...  Studiorum.  , 


jRAEFECTI  munus  cft,  generale 
Reftoris  inftrumentum  eflc  ad 
-ftudia  refte  ordinanda,fcholafq. 
noftras  ita  regendas,ac  moderan 
das  pro  facultate  abeo  accepta, 
vt  qui  eas  frequentant, quam  ma 
ximein  vitas  probitate,  ac  bonis  artibus , doftri- 
naque  proficiant  ad  Dei  gloriam, 

2 Sicubi  forte  Cancellarius  efl  a Praefero  di- 
ftinftus,  Prouincialis  erit  videre,  quinam  ex  his 
regulis, vtrique  communes, vel  alterutri  proprias 
elTe  debeant  pro  cuiulq.  academia:  confuetudinc 
& ftatutis. 


a p.4.  e.17. 
$.z. 

Prsefc&imu 

nus. 

i l 

.-.-.Vl 


Qu*  Tntfc 

di,  quae  Ci 
cellari;  re- 
gulae. 


2 Nihilimmutetexijs,quashabenturinOrdi-  Prarfedus 
ne  fludiorum,neque  difpenfet;fed,  vbi  opus  eft  , Jon  dlfPc» 
3$  referat  ad  Superiorem,  *cr* 

w ■ 4 Librum  de  Ratione  ftudiorum  familiarem  liber  de  Ra- 
if  habeat,  & ab  auditoribus, Profefibribulquo  tioncftu^ 
omnibus  regulas  fedulo  curet  obferuandas  ; rum* 
prasciDue  vero  eas,  qux  de  doftrina  Sanfti  Tho- 
m?  Theologis , & de  dele&u  opinionum  philo- 
s,  fophis" 


14  REGVLAE 

fophispraefcribuntur;  in  quoprcefertiminuigi- 
let,  cum  ConcJufioncs  defendend^  maxime  ve- 
ro cum  imprimende  erunt . 

Profe  (Torcs  5 Vnicuique  ex  profefloribus  tum  Theologis, 
materias  ab  tum  Philofophis,  tum  Caiiftis , praefertim  ii  que 
foluant.  paulo  tardiorem  compererit,in  memoriam  reuo 
cet,vt  progrediatur,  ita  vt  lingulis  annis  mate- 
rias iibi  ailignatas  abfoluat. 

Difputatio  6 Omnibus  difputationibus,ad  quas  Profeffo- 
nes  quo  mo  j-^s  iiue  Theologi , ime  Philoiophi  conueniunt  * 
derandae.  prxfe^us 3 prgiit  oportet , fignumq.  det  finien- 
a di  ljs , qui  difputant ; ac  tempus  fic  diftnbuat,vt 

io  &6.c.  omnibus fuus iit  diiputandi  locus.  Non  patie- 
1J.5.J.&C.  jur^gicuitatem  vllam , qu?  in  di/putationem^ 

' veniat , vitro  citroque  fic  agitari , vt  non  minus 

quam  antea  incomprchcnfa  permaneat;  fed,  po- 
flea  quam  de  re  quapiam  fuerit  concertatum* 
ai  r-  T eam  ab  eo  > qui  preeft , diligenter  explicandam.^ 
r ' - curet.  Neque  enim  argumenta  faluetiple,fed 

argumentantibus,  & refpondentibus  potius  mo- 
» derabitur ; idque  maiore  cum  dignitate  prjfta* 

bit , ii  non  argumentando , ( quamuis  id  aliquan 
do  deceat^fed  interrogando  faciet , vt  difficultas 
magis  explanetur . 

7 Suo  tempore  in  memoriam  redigat  fuperio- 

2j  ^ • -s  ri,  vt,  auditis  Pr^ceptoribus  , ftatuat  quibuf- 
co  o0icjt  ^ fjUe  totius  Theologi^ , iiue  partis  alicuius 

Thefcs  defcndend9  iint : qui  quidem  aftus  ab 
his , quibus  non  eft  tribuendum  recolend?  Theo 
logice  biennium  «habendi  funt  anno  Theologici 

fludi; 


PRAEFECTI  STVDIORVM.  2* 

ftudij  quarto,  aut  ( fi  jpquo  pauciores  fint  Theo- 
Jogi  quarti  anni ) tertio ; ldque  etiam  vbi  noftri 
domi  Theologiam  audiunt,  externis  muitatis, 
cum  aliquo  apparatu . Ad  generales  vero  non.* 
neceflccit,  vt omnes  admittantur,  qui  peculia- 
res habuerunt ; fcd  lj , qui  ingenio , facultate 

pneftent  > eligi  poterunt : ij  vero,  qui  habituri 
liint  biennium , biennio  ipio  attus  fuos  clebra- 
bunt,  vt  deinde  dicetur  . 

8 Ad  peculiares  autem  a&us  , quos  finguli 
fingulos  habebunt,  materias  ex  quatuor  Theolo- 
giae partibus  Praefeftus  cu  mdgiftris  diftribuet : 
ied  ita  , vtnon  nimis  frequenter,  led  perinter- 
ualla  quaedam  habeantur;:  ac  duabus  horis , & 
dimidiata  minimum  circunfcribantur;  necnifi 
mane , vela  prandio  tantum : & argumententur 
fere  non  pauciores  quam  tres  , quorum  vnus  fit 
vt  plurimum  Do&or. 

p Generales  vniuerlam  fere  Theologiam  com- 
prehendant, &T  antemeridianum  videlicet, ac 
pomendianum  tempus  occupent;  vel  certe  ad 
quaternas,  feu  quinas  horas  producantur, vbi 
non  mfi  mane,  vel  a prandio  difputari  moris  eft. 

i o Generalium  horum  adaum  Conclufiones 
pofiunt, fi  videatur,  eflecomunes  noftris  omni- 
bus eodem  anno  defenfuris;&  publicis  typis(fi 
Joci  confuctudo  ferat ) excudi . 

i i Eorum,  qui  funt  hos  aftus  habituri , vnus 
in  ultimam , fi  commode  poteft , referuetur  heb 
domadam  , qua  ftudia  finienda  funt ; alter  in 

C eam. 


De  adibus 

peculiarib. 


De  Gener» 

libus. 

x ■ •** 


ConduGo- 
nes  impri- 
mendae. 


Certum  co» 

cluiionuna 

tempus. 


De  a&ibus 
cxternoru. 


A&ib.  qui 

praefideant. 


Concluf.nu 

merus. 


fcefpondes 
conci,  con- 
firmet, 
a p.  4.  c.6. 
S.  10. 

Ditputatio 
nes  mcn 
ftruz,&heb 
dom. 

Audiendi, 
& obferuan 
dipraecepto 
CCS, 


2JS  R E G V L AE 

eam , qua  fcholae  rurfus  aperiendae. 

12  Ad  actus  generales  habendos  aliqui  quo- 
tannis inuitcntur  externi , qui  Theologiae  cur- 
riculum in  noftro  Gymnalio  non  exigua  cum 
laude  confecerint  . Huiufmodi  autem  actus 
oportet  effe  ceteris  folemniores , & quanto  ma- 
ximo noftroru, externorum  doctorum  , ac  Prin- 
cipum  etiam  virorum  conuentu  celebrari. 

1 j Praefideant  omnibus  actibus  Profeflbres, 
vel  alterni  , vel  fimul  ambo , ita  , vt  de  fuis 
vterque  quxftionibus  relpondeat  : pr^fidere 
etiam  poliunt  alij  doctores  noftri. 

14  In  generalibus  actibus  conclufiones  nec 
nimis  longa:  llnt,nec  plures  fere  quam  quinqua- 
ginta j pauciores , fi  publicus  Academia:  mos  ali- 
ter habeat . In  peculiaribus  vero  actibus  non 
plures,  quam  vignti  j quam  duodecim, vel  quin- 
decim in  menltruis  dilputationibus;  quam  octo, 
vel  nouem  in  hebdomadarijs, 

1 j Refponfurus  conclufionem  vnam , aut  al- 
teram breuiter  ( antequam  ad  dilputationem 
veniatur  ) paulo  quidem  ornatius , fed  Theo- 
logico tamen  more  confirmet. 

16  De  menltruis  ,&  hebdomadarijs  difpu- 
tationibus  feruanda  diligenter  curet , qu*  in  re- 
galis Profefibrum  Theologi* , ac  philolophi* 
praTcribuntur. 

17  Audiat  aliquando  Praeceptores  , mini- 
mum femel  in  menle>  interdum  etiam  commen- 
tarios legata  difcipulis  exceptos.  Si  quid  ani- 

maduer- 


■f 

12® 

llt* 

10 

ID* 

ih 

i 

ifi 

k» 


e* 

aflf 

0 

If 

jotf 

21itJ 


1» 


ifllt 


l# 

(# 

Cf' 


PRAEFECTI  STVDIORVM  17 

maduerfione  dignum,  vel  ipfeobferuauerit,  vel 
audierit  ab  aliis , vbi  id  certo  compcrerit.  Prae- 
ceptorem perquam  benigne,  & comiter admo 
neat;  remque  totam  ad  Rectorem, fi  necdfe  fit , 
deferat . 

18  Idem  feruandum , cum  in  recognofcendis 
conclufionibus  aliquid  incideret , quod  inter 
PraefeCtum  , & Praeceptorem  non  conueniret  ,* 
neque  enim  eo  inficiente,  Conclufionemvllam 
aut  delere,aut  immutare  debet:ipfa  ver6  immu- 
tatio fiet  ceteris  omnibus  infcijs  , praeter  Re- 
ctorem.. • 

ip  Sub  finem  triennii , curfufque  philofophi- 
ci  difputationes  habeantur  de  vniuerfa  philofo- 
phia : ad  quas  deligantur  pauci , & egregie  in- 
ftru«5ti,qui  eius  loci  dignitatem  fuftinere  valeant; 
hoc  eft , qui  multo  plus  quam  mediocriter  pro- 
fecerint. 

20  Pii  feligendi  funt  per  examinatores  tres, 
aut  etiam  plures  . Examinabunt  autem  femper 
Praefectus  , Praeceptor  proprius  , quibus  a 
Rectore  addetur  tertius  ex  reliquis  magiftris, 
vel  alius , qui  recte  id  facere  pofle  iudicctur. 
Cum  his  tribus  aderunt  praeterea  faltem  duo 
ali;  profeffores  a Rectore  item  eligendi , qui  vi 
cifiim  etiam  murari  poterunt  : vel  fi  id  non^ 
poffit  , alij  valde  idonei , qui  cum  tribus  exa- 
minatoribus fuffragium  fcripto  ferant ,* ita, vt 
fint  minimum  quinque  fccreta  fuffragia : & ab 
omnibus  rem  omnino  fecretamferuan  oportet. 

C 2 ziAlum- 


Recognitio 

conclufionu 


De  ad.  phi 
lofophicij. 


Examen  na 
ftroru  meta 
phylicoruitt 


t * 

U 


Alnmnoru , 
&Conuifto 

rum. 


Publicu  fit. 


(H*> 


Examihis 
tempus,  & 
forma.  . . 


t, 

De  tepore, 
Sc  forma  a- 
ftuum  l3hi- 
lofophicoru 


28  ' REGVL  AE 

21  Alumnos , feu  Conuiftores  fatis  eft  exa- 
minari a luo  Priefefto,  &,  duobus  philoiophias 
Repetitoribus,  aut,  ii  ij  defuerint , a doftioribus 
duobus  Theologiae  auditoribus  ex  noilns,  a Pra: 
fefto  generali  ailignandis.  Verum  qui  ab  his  iu- 
dicati  erunt  idonei , non  prius  ad  aftum  le  le 
comparent , quam  iui  praeceptoris , ac  Prxfefti 
generalis  ludicio  fint  probati. 

2i  Hoc  examen  ( a quo , & feuere  quidem-, 
agendo , nullus  fere  excipiendus  e noftns ; et,fi 
fieri  potefi,nullus  etiam  ex  Alumnis , & Conui- 
doribus)  publicum  erit,nifi  quid  obftetrvide 
licet  fi  noftrorum  eft  , cora  omnibus  noflris  phi- 
lofophiac  auditoribus;  fin  Alumnorum, feu  Con- 
ui&orura , coram  omnibus  fui  Collegij  philofo- 
phis  jfin  externorum , ( qui  tamen  vt  examen 
hoc  fubeant , cogendi  non  lunt ) coram  omnibus 
externis  philofophis  faltem  fucc  Clafiis. 

23  Examinandi  mitium  ftatim  poft  ferias 
Pafchatis fiat;  vel  etiam  ante, fi  multitudo  co- 
gat examinandorum,  diftnbutis  diebus  eo  ordi- 
ne, quem  Reftor  , audito  Praeferto,  & Praece- 
ptore,exifiimauerit  commodiflimum.Duret  exa 

men  fingulorum  minimum  vna  hora ; eatq;  per 
omnes  primarias  materias,  quas  Prtefe&us  tem- 
pelliue,  ac  lecreto  examinatoribus  alfignabit. 

24  Porro  philofophici  a&us  totum  fcholaru 
tempus  occupent  minimum, vel  mane  , vel  a 
prandio.Tres  fere  argumentetur , quorum  vnus 
fit  vt  plurimum  aliquis  ex  noftris  magiftris , fiuc 

Thco- 


PRAEFECTI  STVDIORVM  i* 

>dtf  Theologiae,  fiuephilofophia;; vel  Do&orahquis 
okp  rdigiolus , aut  externus  . Conci uilonum  autem 
0 numerus , ac  ratio  non  diferepent  ab  eo,quod  de  1 - . * < j 
Theologicis  generalibus  ftatutum  elt  regula  no- 
) ^ na,  decima , vndecima,  & duodecima, 
jj  i 25  Theologi  non  modo  auditores , fcd  etiam 
pui  Profeflores  curet  Prasfeftus,  vt  interfint  attibus 

Theologicis , atque  adeo  philofophicis  ; & his  terCnt. 

Didi  philofophir&ProfelToresquidem  argumentan- 
->;$  do,vrgcndo  alacriorem,  ac  folemmorem  red-  f . u - 
Of  dant  difputationem ; adefle  etiam  omnes  debe-  ' ’ f ; 
,t:it  bunt,cum  magifleriUm  erit , vel  do&oratus  in  - 
^ aliquem  conferendus;  quo  in  genere  quid  Prae- 
>u0)  fc<ftum  praedare  oporteat , Reftoris  eritprasfcn-  ^ 

bere. 

Lp  2 6 Cum  noftri  vocantur  ad  difputandum  ab  Qui  ad  argu 

0 externis , vel  ad  publicas  academias,  vel  ad  re-  nicntandu 
ligiolbrum  conuentus  iij  potiflimum  mittendi  mittcndi* 

1 j(f  erunt, qui  biennium  habent  ad  Theologiam  re- 
j0(  colendam . 

^ • 27  Et  noftris , & Alumnis , & externis  per  Prsfcriben 

prr.  magiftros  non  modo  rationem  ftudendi,repeten  {ludendi 
;..j  di,  difputandi  praefcnbat;  fed  etigm  omne  tem-  ratio, 
pus  ita  dirtribuat,  vt  pnuati  ftudij  horas  bene 
collocent. 

^ z8  Nihil  publice  domi  ,forifue  recitari  pa-  Recogno- 
uj  tiatur,  vel  abijs  , qui  ad  gradus  promouentur:  fCenda"qu* 
yj  vel  ab  ijs , qui  aftus  tum  generales , tum  parti-  publice  re- 
culares  habent;  vel  a Rhetoricis,  quod  non  ipfe  Cltantur* 
jj  tcmpeftiuc  recognouerit,  & approbauerit. 

i ■ -V  c i ^Cu- 


3o  REG.  PfeAEF.  STVDIORVM. 

a p.4»  c.6.  zy  t Curet  ne  fcholaflici  libris , aut  vtilibus  ca- 
f fibrorum  rearit,  aut  abundent  inutilibus . Quare  mature 
deleftus  & Re&ori  fuggerat,ne  librorum, quibus  in  dies  vti- 
copia.  mur,aut  proximum  in  annum  vfuri  funt  tum  no 

ftri,tum  externi,copia  defiderctur. 

Qui  libri  ^o  Theologiae,  ac  philofophiae  auditoribus  no 
2U^US  quoslibet,  fed  certos  quoldam, Remore  confcio, 
ftn  uen  . cx  magiftrorum  confilio  concedat  libros:  fcilicet 
praeter  fiimmam  S.Thomx  Theologis,  & Ariilo 
telemphilofophis,  commentarium  aliquem  lele 

b p.4.c.6.M 

ftum , quem b priuato  ftuclio  confulere  pollint. 
Tridenunum  Concilium  omnes  Theologi  ha- 
beant^ Bibliorum  volumen , quorum  leftio  lit 
illis  familiaris.  An  etiam  aliquem  ex  Patribus  ha- 
bere debeant, cum  Reftore  confideret . Theolo- 
. , gispraterea,  ac  philofop  his  omnibus  librum  ali- 

i r quem  ad  Humanitatis  /ludia  pertinentem  diftri 
-1  buat;  moneatque , vt  certis  quibufdam  tempori- 

bus legere,vbi  commodum  lit,  non  omittant. 


•*+  ff 


i* 


R E G V L AE 

COMMVNES 

OMNIBVS  PROFESSORIBVS 
Superiorum  facultatum. 


►ERATVR  Praeceptoris  peculiaris 
intentio,tum  ‘in  legionibus , cu 
fe  occafio  obtulerit,  tum  extra.-, 
eas , ad  Auditores  liios  ad  obfe- 
quium,&  amorem  Dei,ac  virtu- 
tum , quibus  ei  placere  oportet, 
mouendos;&vt  omnia  fua  ftudia  ad  hunc  finem 
referant . 

x b Quod  vt  ad  memoriam  eis  reducatur , ante 
leftioms  initium  dicat  aliquis  breuem  orationS 
ad  id  inftitutam , quam  Praeceptor , & difcipuli 
omnes  aperto  capite  attente  audient:  vel  laltem 
ipfe  Praeceptor  fi  gno  Crucis  fe  muniat  aperto  ca 
pite,& incipiat. 

3 Difcipulos  praeterea  iuuet  crebris  apud 
Deum  precibus , ac  religiofis  vit«e  (ux  exemplis. 
Exhortationes  par  erit  non  omittere  faltem  pri- 
die folemniorum  dierum,^  cum  pau!6  longio- 
res vacationes  conceduntur  . Hortetur  potif- 
iimum  ad  orandum  Deum  , ad  excutiendam». 

C 4 coa- 


Finis. 
a p.4.c8.A 

& c.  16.5.4« 


blbxd.C* 

Orandu  tq 
te  lediosG. 


Difcipuli 
ad  pietati 
iuuandi. 


REG.  COMMVNES 


* e|J*  confcientiam  vefperi, 3 ad  lacramenta  pocniteiv* 
j.V.&a!  ' dee,  & Euchariftice  frequenter,  ac  rite  obeunda,* 
ad  Mifliim  quotidie  , concionem  lingulis  diebus 
, fcfhs  audiendam ; ad  vitandas  noxias  confiue- 

tudines , ad  vitiorum  detcftationeiA  , ad  virtu- 
tes colendas  Chriftiano  homine  dignas. 

^4  Praefe&oltudiorum  in  rebus,  quas  adftu- 
Praef.  obtc-  dia , lc  holarum  diiciplinam  (pe&ant,  obtem- 

peran  um.  percc . Coclufiioncs  omnes  antequam  proponan- 
tur , eidem  tradat  recognofcendas ; neque  libru 
vllum  , aut  feriptorem  extraordinarium  expli- 
candum fufcipiat;  neque  nouam  vllam  docendi, 
autdilputandi  confuetudinem  introducat, 
b f .Congr.  5 b In  ijsquidlionibus , in  quibus  liberum  eft 
decr*?iV  quariicunquc  partem  fequi,  ita  defendatur  vna 
do^node-"  Pars>  vt  a*terius  edam  partis  ac  multo  magis 
.ilia.  prioris  profefibris , ii  contrarium  docuerat , exi- 

ftimationi  modefte,ac  beneuolecoliilatur.  Quin 
etiam  li  conciliari  pofiiint  au&ores , id  ne  negli- 
— ■*'  gatur , optandum  eft . Denique  in  nominandis* 

aut  confutandis  auttoribus  modefte  fe  gerat. 

. 6 lnijs  etiam , iii  quibus  nullum  fidei, pieta- 

M pin^onum°"  tifquepericulUin  fubcft  , riemoin  rebus  alicuius 
£gicnda.  momenti  nouas  introducat  quaeftiones ; nec  opi- 
t ? Congr.  nionem  vllam  , quae  idonei  nullius  auftoris  fit, 
<*ecM  *•  ijs , qui  prsefunt,  inconfultis  ; nec  aliquid  contra 

Doftorum  axiomata,  communemque  icholarum 
fenfum  doceat  Hequantur  potius  vniuerfi  pro- 
batos maxiine  DoJfores , & quae , prout  tempo- 
rum vliis  tulerit,  recepta  poulfiuium  fuerint  m 

Catho- 


3? 


MA fe.  SVPER  FACVL 


Catholicis  Academijs.  , • T r * 

7 Op‘nl0"“ mutdes  ’ «bfolctas , abfurdas  JJ*»» 

'manitefto  fallas  non  adducat  ; nec  in  alqs  refe-  fuisq  pro_ 
rendis  ,ac  refutandis  nimis  immoretur  . Con-  bandisbre- 
clufioncsnontam  probare  ftudeat  argumento-  uitas. 
rum  numero , quam  pondere . Ad  alienas  mate- 
rias non  digrediatur  ; aut  & luis  alias  fulius  , , • v 

quam  res  pOftulat , alias  alieno  loco  pertrahet. 
Necoaccruet,  quaeobijei  pollent ; led  ex  ljs  po 

tifiima  breuiter referat, nili  ex  iaftis  fundamen- 
tis facile  pateat  eorum  confuta  tio.  - . 

8 ln  afferendis  Do&orum  au&oritatibus  non  tatibus  ar 
fit  nimius  : li  tamen  habeat  iniigniorum  aufto-  citas,&fi- 
*rum  teftimonia  ad  fententiam  luam  confirman-  delitas, 
dam , verba  lpla , quoad  fieri  poteft , pauca  ta- 
men , & fideliter  recitet;  multo  magis  iacrarum 
Scripturarum,  Conciliorum  , San&orum  Pa- 

arum.  E dignitate  autem  magiftri  elt  nullum  fe- 
re auftorem  proferre  , quem  iple  non  legerit.  Dc  ^ 

p Si  quis  citra  di&ationem  ita  docere  potet!,  do> 
vc  quaecumque  fcnbenda  funt, commode  vale- 
ant ab  auditoribus  excipi; is  ne  dittet , optan- 
dum : certe  ita  omnino  diftent,  vt  non  verbatiin 
inter  pofita  mora,ied  vno  fere  lpiritu  pronuciet;  . 
et,  fi  oportuerit , repetant  totidem  verbis:  nec  • * 4 
totam  quceftionemdittent , mox  explicent ; led 
identidem  di&ent,  atque  explicent  vicifiim. 

io  Ea  quae  in auftoribus  in  promptu  politis  Difcipuli 
habentur  , fi  afferenda  fint , explicet  potius  , *d 

quam  diftet : qum  euain  auditores  ad  eos  aufto-  ^c°  d * 

res. 


REG.  COMMVNES 


' res , qui  copiofe,  & accurati  materiam  aliquam 
' pertractarunt,  reijciat. 

Repetitio-  ii  Poit  lectionem  in  fchola , vel  prope  fcho- 
n es  in  fcho  hm  maneat  faltem  per  quadrantem , ut  polfint 
ad  eum  interrogand u auditores  accedere  , et  le- 
ap.4.  c.t  j.  ctionumfationem  interdum  exigat,  acuretquc 
s.3'  vt  ex  repetantur. 

Repetitio-  12.  Domi  quoque  quotidie  praster  fabbatha,va 
nes  domi.  cationes,&  dies  feftos  hora  vna  defignanda,qua 
bp.4.  c.6.  «•  repetatur  a noftris,  & difputetur,*vt  ea  ra- 
5‘8'V*’&  & ingenia  magis  exerceantur , & diffici- 

D.  *** « |ia^  quae  occurrent,  magis  elucidentur . Praemo- 
neatur itaque  vnus  , aut  alter  ad  repetendum 
memoriter  non  plus  quam  per  quadrantem:  po- 
ftea  argumentetur  vnus  item,aut  alter , totidem 
rclpondentibus  ,•  fi  quid  ver6  temporis  fuperfit, 
dubia  proponantur,*  vt  autem  fuperfit,  magifter 
argumentandi  formam  feuere  tueatur  , & cum 
noui  nihil  affertur,prarcidat  argumentum. 
Repetitio-  i j Sub  finem  anni  ita  inftituendae  erunt  cpras- 
nes  genera  tentarum  lectionum  repetitiones , vt  nili  quid 
les-  obftet , menlis  integer  vacuus  ab  illis  etiam,  non 
§ j&D1 3 folum  a lectionibus,  relinquatur. 
dp.4.c.6.  14  d in  labbatho  , alioue , quem  Academi* 

s.  10.  coniiietudo  exigit,  die  habeant infcholis  dilbu- 
'Ja  ° tatloncs  Per  d uas  horas,longiores  etiam , vbi  fint 
madaria  °~  ma&m  externorum  concurfus . Quod  fi  quam  in 
hebdomada  duo  felti  dies,  vel  cu  fefto  vno  heb- 
* domadaria  vacatio  incidat , non  diiputetu r , fed 

legatur 


eft 

I* 

0 


di 

d 

at 

adU 

Dtp 

«i 


ittf 


w 

,1* 

r,« 

«! 


MAG.  SVP.  FACVLT.  jy 

legatur  fabbatho:  id  vero  fi  tribus  continuaretur 
hebdomadis  , vna  interponatur  dilputatio. 

1 5 Vbi  receptus  academis  mos  nihil  obftat, 
lingulis, prater  tres  menles  scftiuos  vitimos , aut 
(fi  pauci  fint  auditores,) alternis  menfibusaco- 
munes  certo  aliquo  die  difputationes , tum  an- 
te , tum  poft  meridiem  habeantur ; quot  fuerint 
jnagiitri , totidem  auditores  defendant.  Unguli 
lingulorum  maglftrorum  quzftiones . 

16  Interfint  difputationibus , quoad  eius  fieri 
poteft,alij  quoque  Doctores  noltn,profefioresqj 
licet  diuerlarum  facultatumrqui,  quo  magis  co- 
certatio  ferueat,argumentoru , qua: agitantur, 
vim  vrgeant:  modone  profequendumliilcipiant 
argumentum , cui  vtiliter,ac ftrenueadhuc  ar- 
gumentansiniiftit.  Inipfum  prjftare  liceat  ex- 
ternis etiam  Docrojibus,  atque  adeo  ad  argu- 
mentandum exinftituto,nifi  eaconfuetudo  ali- 
cubi minus  probetur , in uitari  pofiunt . 

17  Ex  auditoribus  publici  non  difputent , ni- 
fi  doctiores;ceteri  priuatim  exerceantur,  quoad 
ita  inftructi  fint , vt  eo  loco  non  putentur  mdi- 
gni. 

18  Exiftimetdilputationis  diem  non  minus 
cfle  laboriofum,fructuofumque,quam  lectionis, 
omnemq;  difputationis  vtilitatem , ac  feruorem 
a fe  pendere : cui  ita  prarfit , vt  ipfe  videatur  cf- 
le , qui  in  vtroque  concertatore  concertet : col- 
laudet , fi  quid  afferatur  boni , attendere 
omnes  iubeat : cum  grauior  aliqua  propofita-. 

fuerit 


Difoutatio 

A 

nes  men- 
itrua:. 

a p.4.c.xj* 
S4. 


Argumen- 
ta qui refu- 
manc. 


Non  diTpu- 
tent,nifi  do 
fiiores. 


Difputati® 
nij  cura. 


^ -51 


'I 


i?  •: 

iit 


3<t  REG.  COMMVNES 

^ . f - 

fucritdifficultas,  fuggeratfubindebreuc  aliquid 
quo  vel  fulciat  rclpondentem,  vel  a rgum  en  can- 
tem dirigatmeque  diu  taceat , neque  femper lo- 
quatur, vt  ipli  etiam  difcipuli  promant  ,quod 
lciunt;ipfe  vero, quod  depromptum  fuerit,  eme 
det,  aut  expoliat : dilputantem  progredi  lubcat , 
dum  difficultas  vim  obtinet;  immo  augeat ipfe 
difficultatem, nec  diffimuletffi  is,qui  argumenta 
tur,prorcpfcnt  ad  aliud  argumentumrnonpatia 
tur,vel  argumentum  pene  lblutum  longius  vrge 
ri , vel  reiponfionem  non  bene  conflantem  diu 
fuftineri,‘led  pofl  aliquam  concertationem  rcm_. 
totam  breu  iter  definiat, &:  explanet.  Si  quid  de- 
nique aliud  vlpiam  in  viu  cfl , quo  diljputationes 
reddi  foleant  frequentiorcs,ac  feruentiores,id  fe- 
dulo  retinendum.  ' ■ - 

19  Cum  Adiutore,feu  Bidello  a Redorc  corti 
tutoagatinterdum,eumqucde  totius  claffis  fla- 
tu,& de  externorum  etiam  auditorii  diligentia  , 
ac  profc&u  percontetur  ; detque  operam , vt  ide 
fuo  munere  fidelitcr,&  accurate  fungatur,. 

• profefius  20  Sit  denique  in  omnibus,diuina  alpirante  gra 
ftuclemium*  tia a diligqns,&  affiduus;&profedus  Audentium 
. * p-4.c .6.  tum  in  ledionibus,tum  in  aliis  litterariis  exercita 
tionibus  ftudiofusmon  vni  fe  magis,  quam  alteri 
familiarem  oftendatreontemnat  neminem;  pau- 
perum Itudiis  a?que,ac  diuitum  prolpiciat,,l>  pro- 
fedumq.  vniulcuiufq.  e luis  Icholafticis  lpecia- 
tim procuret.  1 


•Cu  bidello 
agendum. 


S.  6. 


bp.4.c.  ij, 
S.J. 


?7 


REGVLAE 

PROFESSORIS  • < 

- #1  I '*•  f 4 ”r'  '?*;  i1 

:v^  SacrcE  Scripturae. 


(NTELLIGAT  fuas  praecipue  par- 
tes cire,diuiuas  litteras  luxta  ger- 
manum, littcralemq.  lenium, qui 
redam  in  Deum  fidem,  bonorij- 
que  morum  inftituta  confirmet; 
pic,dode,grauiter  explicare. 
z * Inter  cetera,ad  quas  eius  intentio  feratur,  il 
Jud  praecipuum  fit , vt  verfionem  ab ecclefia  ap- 
probatam defendat  . 

3  Eum  lenium  v t a Aequatur,  locutiones,  ac  fi- 
guras lacrarum  Scripturarum  proprias  obieruet: 
nec  modo  loci,  quem  in  manibus  habet , antece- 
dentia^ conlequentia,fcd  alia  quoque  Joca,  in_, 
quibus  eadem  phrafis  idem,  aut  no  idem  valeat, 
lolertcr  inter le  conferat . 

4 Ex  Hebfafis,Grascilq.  exemplaribus , quod 
vfui  fuerit, in  eam  rem  proferat,breuiter  tamen; 
nec,mfi  cum  velipforum,latmasq.  editionis  vul- 
gatas aliqua  diucrlltas  conciliationis  indiget,  vel 
aliarum  linguarum  idiotifmi  ad  maiorem confe 
runt  fiue  perfpicuitatem,fiue  figmficationem . 

5 Aliarum  Verfionum fiue latmarum  recen- 

tiorum. 


Prxcipua 
fcnlus  litte 
ralis  cura. 


a p>4>c. 

Sf.  • 
Et  vulgatae 
editionis.-. 

Phrafes  Sa- 
crae Scriptu 
r«e  obferuan 
daj  & inter 
fe  conferen 
dae. 

Hebraeus 

Grxcuftle 

textus. 


Aliis  verGo 
nibus. 


quomodo 

vtendum. 


Pontificu  , 
& Concilio 
rnm  expofi 
ciones  cucn 

<Le. 


Patrii  velli 
gijs  infiften 
dum. 


Fidei  dog» 
gmata  fa- 
cris  litteris 
confirman. 

Rahbinis 
audoritas 
non  conci- 
lianda. 


REG.  PROFESSORIS 

tiorum,fiueChaldaicae,Syriacae,TheGdotionis, 
Aquilae,Symmachi,nec  errores, nifi  & infignes, 
& in  rpcciem  probabiles  fufcipiat  refellendos ; 
nec  ea  viciflim  praetereat,  qua:  latina:  editioni 
vulgatae, fideiq.  noftrae  mylleriis  valde  faueant, 
praelertun  (i  fuerint  apud  Septuaginta  interpre- 
tes,de  quibus  honorifice  1'emper  loquendum  cft. 

6 Si  quem  litterale  cuiufpiam  loci  fenfum  effe 
fignificant  Pontificum,feu  Conciliorum,praefer 
tim  generalium;  Canones,eum  omnino  litterale 
elfc  defendat,nec  alios  praterea  litterales  addat, 
rufi  eximiis  addu&usconietturis.Si  quem  etiam 
ad  aliquod  fidei  dogma  confirmandum  ex  infti- 
tutoproferunt:eum  quoque  fenfum , aut  littera- 
lem,aut  my  Ilicum, certum  tamen  effe  doceat. 

7 Sanftorum  Patrum  vcftigiis  reuerenterinfi- 
ftat:inter  quos  fi  de  vno  aliquo  fenfu  litterali,vej 
allegoricoconueniatjprasfertim  dumdifertis  ver 
bis  loquuntur,  & ex  propoli to  de  feripturis , aut 
de  dogmatibus  difputant , ab  eo  non  recedat fi 
non  conueniat , ex  eorum  variis  expofitionibus 
eam  praeferat, in  quam  a multis  iam  annis  Eccle- 
fia  magno  confenfu  videtur  propenfior. 

8  Quin  etiam  fi  quod  efffideitlogma,  quod 
fere  quamplurimi  Patres,aut  Theologi  b fcnptu 
ris  probare  contendunt, id  ipfe  probari  mdepof- 
fe  rion  neget . 

9  Si  quid  fit  in  Hebraeorum  Rabbinis , quod 
vel  pro  latina  editione  vulgata , vel  pro  Catho- 
licis dogmatibus  vtiliter  polfit  afferri : id  ita_, 
. < . affe- 


I 


ocs 

# 

Icat 

cius 


Jtfi? 

p 

'uni- 

* 

& 

& 

a'd 
0 
& 
& 
$ 
0* 
i >l 
jjtf: 

00* 

w 


\t 

bf 

lej* 


SACRAE  SCR1PTVRAE  *p 

afferat»  vt illis  propterea  non  conciliet  auftorr 
tatem  , ne  ad  cos  aliqui  afficiantur , pndertim  fi 
fuerint  cx  iis , qui  poli  Chrifti  Domini  tempora 
fcripferunt. 

1 0 In  ceteris  Rabbinorum  rebus  conquiredis,  foribus* 
aut  etiam  erroribus  exagitandis,  nifi  valde  cele-  ^bbinorfi 
bresfint,nonlaboret:idemque  ieruetin  legendis  non  labori 
quibuidam  Chriftiams  interpretibus,  qui  plus  ni  dimw 
mio  Rabbinos  iecuti  iiint. 

1 1 Immo  neq.  pun&is,  quod  Rabbinorum  in-  Non 
uentum  eft,confidat  admodumjled  diligeter  ex- 
pedat  quomodo  nofter,vel  Septuaginta, vel  anti  n cn 
qui  interpretes  alii  lcgerint,cu  punfta  no  effent. 

ix  lnquolibetfcriptuneloco,nifi  magnum  fit 
& morae, &operx  pretium,non  haereat  nimium,  ludium*1* 
ne  lenti  fiant  progreffusiquod  maxime  confeque 
tur,li  faciliora  percurrat, vel  etiam  omittat.  OuaelU  ’ 

i?  Quaeftiones  facrarum  Scripturarum  pro-  JaJoi.moJe 
prias  fcholaftico  more  non  tra&et . nontraftan 

14  In  varia  temporum  ratione  perueftiganda,  <**• 
in  perferutandis  terrae  fanto  locis  , aut  in  hu- 
iufmodi  aliis  parum  vtilibus  rebus  nifi  locus  ipfe  fimilibus ni 
id  exigat  necelfario ) non  multum  temporis  po-  immoriiu . 
nat, *Au  «flores , qui  de  his  copiofe  differunt , latis 

erit  indicare . 

1 5 Allegorias , & moralia , fi  pcruulgata_*  Nec  allego* 
non  fint , & in  feniii  ipfo  litterali  quodammodo  f'is,8auuI'i 
nata  videantur,  atque  ingeniofum,  ac  perlpicax  1 us’ 
aliquid  prasfeferant , ne  praetermittat  : quas 
QUiinodi  non  fuerint , fignificet  tantum , qui- 
bus 


4o. , REG.  PROF.  SAC.  SCRIPT, 


Nec  contro 
uerfijs.  < 


•m i**  .4  . 

I i » 

• * * ■ 5 • ) 


Nounm,  & 
vetus  tcft.al 
ternis. 


Quotannis 
nonus  liber 
praslegedus 


Repetit.  & 
Jeer.  dome- 
IHc.e. 


Pfaele&io- 
nes  publica 


v 


bus  ex  Patribus  depromi  poflint. 

16  Si  quem  lficidat  in  locum,  vel  nobis  cum 
hasreticis  controuerrum,vel  in  Theologicis  con- 
certationibus mvtram^.  partem  ia&anlblitum: 
exponat  tantum, grauitertamen,&  ftrenue,prae 
fertnnli  aduerlus  Htereticos  agat,quantumis 
locus  ponderis  habeat  ad  eam  qux/honem  defi- 
niendam; omittat,  cetera : vtinlhtuti  fui  memor 
nihil  aliud,quam  Tacras  litteras  docere  videatur. 

17  Nouum , & vetus  tcftamcntum , nifi  aliud 

interdum  latius  efife  ludicetur , alterius  annis  ex- 
plicet . ^ 

1 8 Inchoatum  vno  anno  librum  non  extrahat 
in  alterum, nifi  graucm  obcauianrimmoad  eun 
dem  librum  interpretandum  ne  recuriat,nifi 
poft  expheatam  maiorem  partem  priecipuorum 
librorum. 

ip  Prxter  repetitiones  domi  femel  in  hebdo- 
mada, le&ioncs  etiam  in  Rcfe&ono  interdum , 
vt  Reftor  pnefcriplerit,  habeantur. 

20  Loco  ordinari*  le&ionis  defignetur  inter- 
dum ex  difcipulis  aliquis,  qui  ornate , & copiofe 
locum  aliquem  e facris  litteris  celebriorem  expli 
cet/contra  quem,  vbi  abloluerit,  ex  condifcipulis 
vnus,aut  alter  argumentetur,non  aliunde  tame, 
quam  ex  variis  fiue  fac^ce  Scripturae  locis,  fiuehn 
gnarum  Idiotifinis,  fiue  Patrum  mterpretationi- 


>us . 


^ * 


RE- 


1 


\ 


JSfl 

IU 

u 

n 

ai 

it 

:: 

id 

i* 

£ 

lia 

ir.- 


ici 


REGVLAE 

PROFESSORIS 

Lingua?  Hebraea: . 

> 1 H I L antiquius  habeat , quam 
vt  prima  ipia  fan&as  Scriptura 
verba  per  quam  integra  fide  inter- 
pretetur. 

i Inter  cetera, ad  qua;  eius  inten- 
tio feratur,illud  fit,  vt  verfionem  ab  Eeclefia  ap- 
probatam defendat . 

2 Initio  anni  prima  Grammaticae  rudimenta 
explicet:  deinde  dum  reliquas  perfequiturinfti- 
tutiones , aliquem  lacrx  Scripturae  librum  ex  fa- 
cilioribus explanet . 

4 Dum  facros  libros  interpretatur , non_, 
tam  in  rebus,  ac  fententijs  expendendis  laboret , 
quam  in  vi,  ac  pote  itate  verborum , ac  proprijs 
eius  linguae  idiotifmis  , & in  Grammaticae  prae- 
ceptis luxta  germanum  auftorum  vfum  obler- 
uandis . 

5 Ita  denique  fe  gerat  in  docendo , vt  pere- 
grinitas , aiperitas  ea , qua  nonnullis  lingua; 
huius  ftudium  laborare  videtur  , liiainduftria_» 
leniatur. 


Interpre- 
tandi fide- 
litas. 


Vulgatae 

defenfio. 


Gramma- 
tica facro 
textui  i un- 
genda . 

Praecipua 
cura  ver- 
borum* 


Lingua;  pe- 
regrinitas 
induitria 
mollienda . 


D 


RE- 


4* 


% 


R E G V L AE 

PROFESSORI  S 
ScholafticcE  Theologice  * 


fi' 


Finis. 


S.  Thomas 
fequendus . 
a p.  4.C.14 
S.  1.  &f. 
Congr.can. 
$.  & dccr, 
yy.&7*. 


Cum  qua 
cxceptioe . 
b j.Congr. 
decr.ff. 
c lb.  decr. 
7s. 


VI  muneris  cffie  intelligatfolidam 
difputandi  fubtilitatein  ita  cuiul, 
orthodoxa  fide,  ac  pietate  coniun- 
gere  , vt  huic  in  primis  illa  defer- 
. - uiat . 

z « Sequatur  noftri  omnino  in  fcholaftica  Theo- 
logia doftrinam  Santti  Thomas , eumque  vtdo- 
ftorem  proprium  habeant, ponantque  in  eo  om- 
nem operam  , vt  auditores  erga  illum  quam  op- 
time afficiantur.  Non  fic  tamen  S.  Thomce  aftri- 
fti  effis  debere  intelligantur  , vt  nulla  prorius  in 
re  ab  eo  recedere  liceat : cum  illi  ipfi , qui  fc  Tho- 
miftas  maximi  profitentur,  aliquando  ab  eo  re- 
cedant, nec  arftius  noftros  San&o  Thom?  alligar 
ri  par  fit,quam  Thomiftas  lpfos . 

3 b Ergo  de  Conceptione  B.  MARIAE  > ac 
de  Iole  imitate  votorum  fequantur  fententiam_.  > 
qucs  magis  hoc  tempore  communis  eft,  magifq; 
recepta  apud  Theologos  : &in  c queftionibus 
mere  philolophicis , aut  etiam  in  ijs  que  ad 
• f * Scn- 


REGVX.  PROFESS.  THEOL.  45 

Scripturas , & Canones  pertinent , licebit  fequi 
etiam  aiios  , qui  eas  facultates  magis  ex  proiei- 
fotra&aucrunt. 

4  d Siquando , vel  ambigua  fuerit  S.  Thomas 
fentcntia,  velinijsquasftionibus , quas  Sanftus 
Thomas  forte  non  attigit , Doftores  Catholici 
inter fc non  confenfcrint : licebit quamcunquo 
partem  fequi » vtdiftum  eil  in  regulis  communi- 
bus regula  quinta. 

5 e In  docendo  corroboranda: primum  fidei, 
alendaeq;  pietatis  cura  habeatur  . Quare  in  ijs 
quasftionibus  , quas  Santtus  Thomas  ex  profcl- 
lonon  traftat , nemoquicquam  doceat  , quod 
cum  i?cclefias  fenfu,  reccptilque  traditionibus 
non  bene  conueniat , quodque  aliquo  modo  lbli- 
da;  pietatis  firmitatem  minuat.  Quo  pertinet,  vt 
nec  receptas  iam,  quamuis  congruentes  tantum 
rationes,quibus  fidei  res  probari  folent, refellant; 
nec  temere  nouas  excogitent , nili  ex  con Itanti- 
bus, folidifqueprincipijs . 

6 i Quas  opiniones , cuiufcunque  au&oris 
fint,  in  aliqua  prouincia , aut  academia  Catholi- 
cos grauiter  offendere  fcirentur,  eas  ibi  non  do- 
ceat,aut  defendat . Vbi  enim  nec  fidei  do&rina , 
nec  morum  integritas  in  diferimen  adducitur , 
prudens  caritas  exigit,  vt  noftri  fe  illis  accommo 
dent, cum  quibus  veriantur . 

7.  6 Quadriennio  totus  Theologia  curfus  ab- 
folucndus.Si  ergo  duo  fuerint  fcholafticas  Theo- 
logia; profelTores , 

D 2 $.i.Pri- 


In  dubijs 
vtra  muis 
partem  fc 
qui  licet . 
dlb.dec.f  f 


Fidei,&pie 
tatis  curat 
e Ibid.dec* 
jy. 


Opiniones 
quas  catho- 
licos offen 
dunt  , non 
afferendx . 
f p.4.  c.  9. 
S.j.c.  i f.f. 
$.p.f . c.  z. 

(d* 

Quadrien. 
curfus  ab- 
folucndus. 


44  REGVLAE 

Quaeftionu  $•  i-  P^mus  43-  quasftiones  ex  prima  parto 
diuiiio . explicet  primo  anno  : Secundo  anno  materiam 
de  Angelis : atque  vnam , & viginti  quasftiones 
ex  prima  fecundas  : Tertio  anno  a quasftiono 
55.  vel  71.  ad  finem  primas  fecundas ,-  Quarto 
anno  ex  iecunda  faecundas  materiam  de  Fide_> > 
Spe,&  Caritate . 

§.  2.  Alter  pro felfor  primo  anno  explanet  ex 
fecunda  fecundas  quasftiones  de  luftitia  , & Iu- 
re , & prascipua  quasdam  de  Religione.-  Secundo 
ex  tertia  parte  quasftiones  de  Incarnatione, 
fipoteft  , grauiorafaltem  quasdam  explicet  de_j 
facramentis in  genere;  Tertio  de  Baptilino , 
Euchanftia , , fi  quid  poteft,  de  Ordine,  Con- 

firmatione, Extrema  vnftione:  Quarto  de  Poeni- 
tentia, & Matrimonio . 

$ . 3.  Vbi  vero  tres  erunt  Theologias  profelfo- 
res , primus  primo  anno  exponat  16.  quasftiones 
ex  prima  parte : Secundo  reliquas  eiuldem  par- 
tis quaeftiones  qualcunque  poterit:  Tertio  ex 
prima  fecunda:  quicquid  potent  ante  quaeftio- 
nem  81.  Quarto  anno  reliquum  primae  fe- 
, . eundas. 

§.  4.  Alter  primo  anno  ex  fecunda  fascunda: 
controuerlias  de  Scriptura  , de  Traditionibus  , 
de  Ecclefia  , de  Concilio,  de  Romano  Pontifi- 
ce: Secundo  quasftiones  de  Fide , Spe , & Cari- 
tate: Tertio  quasftiones  de  luftitia  , & lure^, 
de  Reftitutione  , & Vfura  , de  Contraftibus  , 
quantum  poteft:  Quarto  fi  qua:  de  Contraftibus 

fuper- 


v 


TROFESS.  THEOLOGIAE.  4j 

fuperfuerant,  & quas  dc  Religione  , acStatibus 
diiputatS.  Thomas. 

$.  5.  Tcrdus  primo  anno  quseftiones  de  In- 
carnatione: Secundo  dc  Sacramentis  in  genere, 
de  Baptifmo,&  Eucharillia:Tertiode  Poeniten- 
tia , ac  Matnmonio : Quarto  de  Cenfuris  Eccle- 
lialhcis,&  de  reliquis  Sacramentis . 

8 Ex  quasftiombus  autem  , quas  libi  expia-  Cuiufque 
nandas  fuerint , lingulasintra  annum , cui  ad-  Jion^ab- 
feriptas  funt , abfoluat : fi  quas  non  poterit,  pras-  foluend*. 
termittat  omnino  , nec  alium  in  annum  reij- 
ciat ; fed  audi tores  ad  certum  aliquem  au&orem 
remittat . 1 

p Vt  autem’ facilius  in  Theologia  Icholafti-  A quibus 
ca  huiufmodi  progreflus  faciant,  pareft,  vta 
quibufdam  rerum  generibus  abftincant  , quo-  nendum!  " 
ad  eius  fieri  poterit : funt  autem  in  primis  haec 
quatuor. 

§.  1.  Vnum genus quasftiones,  autcommen-  A fac« 
tationesdiuinarumferipturarumproprias  com-  fcnPtur* 
pleflitur.  Has  concedant  interpreti  lcriptura-  ProPnjs^ 
rum_, . 

Alterum  genus  in  controuerfijs  aduer-  Acontro— 
fus  Haereticos  politura  elhin  quibus  pertra&an-  ueriijs. 
dis  , quoties  in  SanftiThomae  partibus  occur- 
rerint, icruentlcholafticam  potius,  quamhifto- 
ricam  rationem , fatis  efie  putent  conclulio- 
nem  quamlibet  duobus  , aut  tribus  firmis  mu- 
nire fundamentis  , diluere  etiam  totidem  fero 
prascipuas  haereticorum  calumnias ; in  lingulis 

D 1 tamen 


. * REGVL  AE 

tamen  indicent  auctorem  aliquem, ex  quo  cete- 
ra promere  poffit,qui  velit.  Jt 

Aphilofo-*  §.  In  tertio  genere  limt  philofophicar  res  , 

plucis . quas  haudquaquam  ex  iriftituto  tractent , nec  ta 
diiputcnt , quam  vel  ab  alijs , vel  a fe' explicatas 
indicent . 

A cafibus  §.  4.  Ad  quartum  genus  pertinent  confcicn- 
confcieci*.  tise  callis . In  qua  generalibus  quibuldam  rerum 
moralium  principijs , de  quibus  dilputari  Theo- 
logico more  folet,  contenti  iubtiliorem  illam,  ac 
minutiorem  praetereant  cafuum  explicationem  . 
Eadem  non  i o Si  quando  S.  Thomas  eandem  difficultatem 
iteranda.  in  plurcs  diftrahit  articulos , praelertim  diuerfa- 
rumquajftionum  : ne  idem  duobus  repetatur  lo- 
cis,poterunt  vel  in  vnam  dilputationem,vel  etia, 

' fi  res  ipfa  longiorem  non  exigat  explicatione , 
in  compendium  articulos  illos  redigere, vt  difttn 
cte  dicetur  in  Catalogo  quxltionumffiifce  regu . 
lis  adiuncto , modo  nihil  praetereant,  quod  in  ar- 
ticulis lingulis  obferuationc  dignum  fit . 

‘ IX  Faciles  percurrant  articulos.  Itaque  prxlc- 

nuomodo  * cto  titulo , mox  vel  indicent  breuiter  conci uiio- 
«xplicddi.  nem  S.  Thomx,  vel  dicant , S.  1 hornas  relpon- 
det  negando , vel  affirmando . In  difficilioribus 
vero  progrediantur  hoc  fere  modo,  atque  ordi- 
ne . Explicetur  primum  articuli  titulus,  fi  quid 
habet  obfcuritatisitum  exponatur  diftmctio,li 
qua  eft  , ex  cuius  membris  Conclu dones  na- 
icuntur:  mox  Conclufio  primaria  S.  Thomx, 
. atque  alicc  deinceps  ponantur  ; fingulifque-» 

1 Conclu- 


PROFES S.  THEOL.  47 

Conclufionibus,iiifi  perfpicuas  fine,  adijciatur 
aliqua  eiufdem  ratio  : quas  etiam  ita  explicetur  , 
vt  intelligant  auditores  indiftinctionibus,  ac  ra- 
tionibus S.  Thoma:  maiorem  inefle  vim,quam^ 
prima  fronte  aliquando  videatur  . 

ix  Explicato  quolibet  articulo,  fi  res  exigat, 
quasftionem  inftituat : non  tamen  longiorem  vl- 
lum  tractatum,  nifi  in  ijs  materijs , quas  vel  in  S. 
,Thoma  non  habentur,  vel  habentur  quidem, fed 
vtilius  explicantur  compendio . 

ij  Non  latis  e fi  Doctorum  fententias  refer- 
re,&fuam  reticere;fed  defendat  opinionem  San- 
cti Thomas,  vtdictumeft,  velquasftionemip- 
fam  omittat. 

. 14  Indifputationibus  menftruis,  quibus  toti- 
dem defendent.,  quot  fuerint  prasceptores , ter- 
ni fere  ante  meridiem  argumententur,  totidem 
poft  meridiem  , quilibet  aduerfus  omnes 
defendentes:&  quidem,  II  nihil  impe- 
**  diat,qui  mane  refponderit  primo 
* loco,  a prandio  fecundo 

'.....i  1 1,;:.  relpondeat. 


Longiores 
tra&atus 
non  infli- 
tuendi . 


Aut  difeH-i 
dendus  S. 
Tho.  aut  q. 
omittenda. 

Difpifta — 
tiones  me* 
ftruae. 

v f* 
•<.**-* 


‘vi» 


t ii  vi>  U 


1W  1 


« j v 


ri  v) 


D ♦ 


' CATA- 


tT.f"' 


^,8  -1  ; 1 • 

C A TALOGVS 

, AL1QVOT  QVAESTIONVM 
< 'i»?  ?'■  Ex  prima  Parte  S.  Thomx . 


.. : 


Qu.i.  ar.i, 


art.x. 


art.j. 


atc.4. 


art.  f. 


I H I L hic  de  potentia  neutra^  * 
Verum  infit  homini  naturaJis  ap- 
petitus ad  claram  Dei  vifionem  , 
differatur  in  1.2.  q.  3.  art.  8.  vd 
q.  j.art.  8-  • 

Quae  pertinent  ad  naturam  fqientias , ad 
fubalternationem  fcientiarum , nondifputentur 
hic,  fed  fupponantur  ex  Logica . 

Non  agatur  hic  de  rationibus  formalibus 
obieftorum  fcibihum : neque  an  fcientia  fit  vnus 
fimplex  habitus , & qualitas  in  genere  ; haec 
enim  philofophorum  funt:  fed  his  luppofitis  fuf- 
ficit  querere  y an  Theologia  ex  aliqua  ratione 
peculiari  lit  vnus  habitus  , & vna  fimplex  qua- 
litas. 

Non  difputentur,  fed  fupponantur,  qu$  di- 
ci folentde  fpeculatiuo,  & prattico,vt funt  diffe- 
rentiae fcientiarum . 

Non  tra&etur  , quid  fit  certitudo  affenfus, 
quid  firmitas, quid  veritas , quid  euidentia  , 
quotuplex;funt  enim  Logicorum . 

An 


V 


EX  SVMMA  S.  THOMAE  4 9 

- An  decuerit  fcripturam  abundare  metapho-  art* 

5 ris , & parabolis > & an  facra  litteras  apertas  , & 

clara  flnt,  reliquanturleaori  Scriptura , & co-  • 

[ t trouerfiarum  , licut  etiam  tra&atus  de  fenfibus 
Scriptura.  :■ 

- Non  explicetur , fed  ex  Logica  fupponatur,  quadi.  2, 
quid,  dcquotuplex  lit  propoli tio  per  le  nota , & 
immediata:  nec  rationes  S.  Thoma , quibus  de- 

ij,  xnonftrat  Deum  efle,  confutentur,  fed  potius 
;f  corroborentur . 

ji,  * An  aliquod  corpus  moueat  immotum,  & an  qu.j^r.i, 

di  yiucns  nobilius  fit  non  viuente,&  an  Arifto'- 
teles  refte  probaucrit  Deum  efle  incorporeum, 
i ’ relinquatur  philofophis , 

0 Nilnlinc  de  principio  indiuiduationis.  art.  a. 

-Nonagaturdedittm&ione  fuppoiiti,&  natu-  art*5* 

H0  tx;  pertinet  enim  ad  3 .par.q.3  .ar.  5.  Quomodo 
0 autem  diftinguantur  in  creaturis  efle,  dteflen- 
lia, relinquatur  Metaphylico. 

0 * In  qua  itione  A11  Deus  fit  in  pradicamento  , an.  * 
joK  tefcindantur  qua  iunt  propria  philofophorum. 
au;  Quaftio  vero,an  Angeli, & Coeli  lintin  pradica- 

inento , tota  philolopho  relinquatur. 

. I-  An  fi  mplicitati  diuina  repugnet  perfonarum,  art.  7. 

Zc  relationum  pluralitas , non  tra&etur  hic , fed 
infra  q.z8.ar.i. 

fc,  ' An  aliqua  perfcftio,qua  formaliter  fit  in  Deo,  qU.4-  •art'1* 
^ libere  ei  conuemat,  ditteraturin  q.  19-ar.i.  An 

&utem  relatio  diurna  iecundumie  lit  aliqua  per-  . . 
a feftio,  remittatur  ad  materiam  de  Trinitate.  < 

trx- 


quacft-5. 


qu.7.ar.r. 


ar.z.?.&4< 


- A 


quaeft.gr. 

quzff.p. 


qu*il.  1 1, 


art.j. 


art.6. 


art.8. 


arr.i». 


1 50  CATAL.  QVAEST10NVM 

Praetermittatur,  & ex  Metaphylica  fuppona- 
tur,  quid  lit  bonum. 

• Quid  Ariftoteles  fenferit  de  Dei  infinitate,  re* 
linquatur  philofopho. 

An  creari  poflit  aliquod  infinitum  in  quanti* 
tate  f vel  in  qualitatibus  naturalibus  , philofo- 
phieft  dilputare , ficut  & de  infinito. in  gener», 
fubftantiae;  cum  tamiioc , quam  illud  infinitum 
efle  creabile  ,ijfdem  fere  argumentis  probari  fo* 
leat,  aut  oppugnari . An  autem  pofiibile  fit  infi- 
nitum in  qualitatibus  fupernaturalibus,a  Theo- 
logo differatur,  fedin  fecunda  fecundae  q.  24* 
ar.7.  tantummodo. 

De  vbiquitatc  humanitatis  Chrifti  non  aga- 
tur hic,fed  in  _j.par.q.2. 

An  Angeli , & Coeli  fint  entia  neceffaria , & 
immutabilia , non  eft  quxftio  Theologi,fed  Mer 
taphyfici. 

De  vno,  vt  eft  paflio  entis,nihil  dicat  Theolo? 
gus,cumfit  Mctaphyficares.  • \ . , £ 

An  repugnet  in  fubie&o  quanto  inhaerere  ac- 
cidens fpintuale,vel  in  fubiefto  immateriali  ac- 
cidens corporale , differatur  in  materiam  dc 
Euchariftia . 

Traftare  de  inaequalitate  praemiorum,ficut  & 
meritorum , pertinet  ad  primam.ie.cundx,q.  4. 

De  cognitione  beatifica  anima:  Ghrifti  non  di- 
fputetur  hic,fed  in  5. parte. 

An  puro  viatori  pofiit  communicari  euidenj 
notitia  abftraftiua  articulQrum  fidei,  non  hic  di- 

Iputan- 


■ EX  SVMMA  S.  THOMAE  51 

0 {putandum  eft,  fed  fupraq.i.ar.i. 

* De diftinttione  attributorum, & eflentias  nihil  q* 1 ?•  j. 

hic  repetatur,  fi  de  ea  fupra  diiputatum  eft,q.  $ . & 4* 

Non  difputetur  de  analogia  entis,  cum  lpe-  arc.y. 

0 ttet  ad  Metaphyficum. 

lk»  * Nihil  hic  dicatur  de  relationibus  in  genere,  art.7. 
otf  cumid  Metaphyficf  Ipeculationis  fit. 

0 * Modi,quibusfumitur  nomen  Dei,  & ea, quas  ar.8.9.10.  ' 

infr  dici  iblent  de  nomine  Tetragrammato,  relinqua  I1,&  tJ* 
ui  tur  interpreti  Scripturas. 

[ito  * ‘ Dilp  utatio  de  vero , & falfo  Metaphylici  ne-  x 6t  & 1 7# 
. if  gotij  eft. 

An  Deus  fit  caufa  peccati,& an  teneamur  vo-  q.r9<art9, 

11 $ luntatem  noftramdiuina? conformare,  pertinent  & ix. 
ad  primam  fecundae. 

iijS  Non  moretur  Theologus  in  explicanda  Peri- 
dMf  pateticorum  , aliorumque philolophorum  len- 
tentia de  prouidentia  Dei. 

lett0.  Ad  quem  finem  ordinaretur  homo,  fi  non  ef-  q*  »1* 
fet  finis  lupernaturalis  , non  difputetur  hic  , fed 
tt*  in  prima  fecundae, q.x.  ^ ^ 

iliac*  Quid  agendum  fit  ei,cui  fua  damnatio  reucla-  art.$. 
m i retur , non  tra&etur  hic , fed  in  materia  de  Spe. 

De  praedeftinatione  Chrifti,&  quomodo  Chri-  art.f . 

;ot&  Ilus  fit  caufa  noftrae  pradeftinationis  , relinqua- 
,q.f  tur  tertior  parti. 

ofli  Dilputatio  de  libro  vitae, qua  parte  fcholafli- quarft.x4. 

ca  cfl , explicetur : cetera  pertinent  ad  interpre- 
ideci  tem  Scriptura!. 

licA*  An  a&io  fit  in  agente,  vt  in  fubiecto,  quas-  qtrjcft. 
u-  ftio 


% 


i 


CATALOG.  QVAESTIONVM 

ilio  Phyficorum  eft , non  Theologorum, 
art.  i.  An  Deus  per  fe  folum  poflit  efficere  rem,  qua? 
eft  peccatum,  pertinet  ad  primam  lecundas  .-li-* 
cut  ad  fecundam  fecundas , An  poflit  per  fe  , vel 
per  alium  dicere  falfum. 

art  .6.  Nihil  hic  de  Beatitudine  in  genere,  vel  d<L# 

noftra_*. 

iM.  De  verbo  mentis  nihil  aliud  tra£letur,quam 

An  producatur  ab  intelle&u  noftro  vt  terminus 
a&ionis,  & quomodo  abcadiftinguatur. 
art.j,  Annotitia  concurrat  a«ftiue ad  a&um  volun- 

tatis , ad  primam  fecundas  pertinet, 
quacft.  29.  Quid  fuppolitum  addat  fupra  naturam  fingu-  * 
larem,  pertinet  ad  tertiam  partem. 
quxft.jz. ' An  euidenter  dilui  poflint  argumenta  contra 

myfteriuin  Trinitatis,  pertinet  ad  credibilita- 
tem  articulorum  fidei , de  qua  agitur  in  i.  2.  q. 
X.  ar.4. 

De  varia  cenfura,&  qualitate  propoli tionum 
non  difputetur  hic , fed  in  materia  de  Fide, 
qualt.*?.-  Non  difputetur  hic,  quomodo  pcrlbna  diuina 
diftinguaturabeficntia,fi  q.  18.  a&umfuitde 
diftin«ftione  relationum , & eifentias . * 

4 De  vifibihbus  fignis,inquibus  apparuit  Spi- 
ritus fandus,  commodius  difputarepotcft  inter- 
pres Scriptura?. 

v ' idem  de  apparitionibus  vili  bilibus,  quas  in_* 

veteri, fcu  nouo  Teftamento  tribuuntur  Deo, 
an  fuerint  fadte  immediati  per  Deum  , an  per 
Angelos. 


EX  SVMMA  S.  THOMAE  u 

> An  motus  Angelorum  poflit  fieri  in  inflanti  q«*ft*tt* 

$ fupponit  multa  philofophica , quae  hic  non  tra- 
v*  ftentur  . Id  quod  etiam  feruetur  in  i;  s , quas  di- 
(putantur,  q.  54.  art.  1. 

l<b  EXPRIMASECVNDiE.  > * 

Hic  nihil, aut  breuiflime  differendum  eft  q .:.ar.x. 
de  deliberata  voluntate,  de  confenfu  per- 
ps  fefto,  & imperfefto,  & quid  fit  hominem  effe  do  *>■  - 

minum  luarum  a&ionum : hasc  enim  locum  fuu 
ol*  habent  inferius,  ltemnihilhic  dicatur  de  cau-  -v^ 
falitate  finis,  efl  enim  quasftio  phyfica,  « 

oj;  An  Deus  agat  propter  finem  , pertinet  ad 

primam  partem  iri  materia  de  voluntate  Dei.  >> 

000  Item  vtrum  natura  agat  propter  finem  > quas- 

$ ftio  philofopica  eft. 

(j,l  Cauendum  eft, ne  hic,&  inferius  eadem  quas-  art-I* 

ftio  difputetur , nempe  Vtrum  a&us  hominis 
jusi  recipiant  fpeciem  a fine  . Leuiter  igitur  hic  at- 
tingatur, & plene  differatur  inferius.  .s 

$ Quomodo  bonum  fitfuidiffufiuum?  non  di-  art.4. 
jj:3  (putetur  hoc  loco, 

Vel  omittatur  , vel  compendio  exponatur  , quadi,*, 
fr  cum  tota  in  Ethicis  Ariftotelis  contineatur, 
i#?  An  Deus  videatur  a Beatis  vifione  Dei  in-  q.j.ar.i. 
creata,  hic  explicetur , non  in  1 . parte. 

-■  An  habitus  fit  melior  luo  a<ftu,  non  videtur  art.».  . 
pj  hic  explicandum,  cum  fit  qua:  ftio  philofophica, 
npc  & inferius  habeat  fuum  locum. 

Deperfcftionefeafuumin  corpore  gloriofo,  arc.j. 
y eiufque 

0 


I 


; 


CATAL.  QVAEST. 


*rt.4. 

•rt.f. 

art.7. 


1 1 


art.s. 


art.f. 

q.f.art.3. 

art.y, 

art.  8. 


eiufquc  dotibus, hic,  &qv4-  art.6.  aliquid  dica- 
tur fi  vacat,  cum  ad  materiam  de  nouiflimis  no 
perueniatur.ltem  An  Deus  videri  poflit  per  ali- 
quem fcnfum,  feu  fenfitiuam  notitiam , non  hic, 
ied  m 1 .parte  difputetur. 

In  quo  confidat  iumma  miferia  damnatorii , 
non  explicetur  hoc  loco,  fed  inferius,  vbi  de  poe- 
na peccati  agitur. 

Nihil  dicatur  de  intellectu  practico,&fpe- 
culatiuo , nec  de  praxi,&  fpeculatione. 

De  obiecto  intellectus,  & vtrum  anima  natu- 
raliter poflit  cognofcere  fubftantias  1'eparatas  , 
relinquatur  philofophis. 

Quicquid  hic  difieri  folet  de  differentia  dele- 
ctationis , & amoris  fruitionis  differatur  in  q. 
dc  frui , & vti . Item  An  cum  vifione  Dei  poflit 
aliquo  modo  flare  tnflitia,  reijciatur  in  ? . par- 
tem,vbi  quaeritur,  an  Chriftus  fecundum  ratio- 
nem fuperiorem  pafliis  fit. 

An  delectatio  quaeratur  propter  operationem, 
an  contra,tractetur  in  Ethicis:  hic  vero  nihil, vel 
breuiflime. 

An  animae  Sanctorum  a corporibus  feparatae 
flatim  Deum  videant  > hic  tractetur , non  in  t* 
parte. 

Relinquatur  fere  primas  parti  totus 

Nihil  dicatur  de  merito  , aut  de  neceflitate 
luminis  glorias. 

An  vero  appetitu  ordinato  magis  appetat 
damnatus  non  cfle  ,quam  fic  efle , pertinet  ad 
- • 4U«- 


» I 

i EX  SVMMA  S.  THOMAE ' 

fo  quaeftionemde  poena  peccati, 

vi  Non  differatur  hoc  loco  de  libero  arbitrio  co-  q.^.art.i, 

crii  tra  haereticos , fed  in  materia  de  gratia, 

]!x  - Vndeproueniat , quod  homo  fui  compos  fit  »«.2. 

proprie  liber , & dominus  fuorura  actuum  > tra- 
gori,  ctetur  infra  in  quaeftione  de  electione, 
eps  - Nihil  dicatur  de  pura  omiffione,  art.j.  . * 

Dilputetur  hic, an  voluntas  pofiitcogi,  no  au-  art>4> 

'ify  tem,an  polfit  neceflitari,quia  de  hoc  inferius  tra- 

ftandumeft,  ri 

0 Quomodo  metus  irritet  matrimonium, votu,  art .6, 
duramentum  , & contractus , referuetur  fecun-  . ^ 

dae  fecundas,  tertiae  parti. 

$ ' Difficultates,  de  ignorantia  referuentur  in»,  art.g. 
if  quasft.  76. 

j Plenior  confideratio  circunft antiarum  nom>  qu*ft.7t. 
p eft  huius  loci,cum  de  illis  fjpe  inferius  diffe- 
0 rendum  fit. 

- Nihil  hic  differatur  de  pr§fcientia  , feu  pr§-  art  ? 
$ definitione  actuum  hberorum,  neque  de  gratui 
Jyt  ta  motione, qua  Deus  mouet  voluntatem  hur 

manam.  . ♦ c 

^3  . Non  videtur  hic  quicquam  differendum  de  <ju*5fc  x r.  * 
obiecto  Spei,  neque  an  pofiit  beatus  fhu  diuina 
efl'entia,non  fru endo  Perfonis , vel  vna Perfo-  ' : . 

na , & non  alijs:  hoc  enim  pertinet  ad  primanu, 

$ partem. 

. Non  tractetur , vtrum  intellectus  poffit  fimul  q.  1 2.  ar.  * . 
,0  multa  intclligerc. 

JJi  - De  conlcafu  formali , vel  intcrprqtatiuoj&  quatiUf  . , 


Dtaitizcd  by  Goc 


1 


5*  CATAL.  QVAEST10NVM 

an  pertineat  ad  rationem  fuperiorem,  inferiu* 
tra&andumeft. 

«jussft.  I7.  Quomodo  ratio  imperet  membris  externis* 
nempe  delpotice,  an  politice,  difputare  philofo- 
phi  moralis  elt:breuiter  igitur  hoc  loco  expe- 
diatur. 

art  .9.  Vtrum  in  homine  exiftente  in  gratia  detur  ali- 

quis attus  indifferens  ad  meritum  , & demeri 
tum , difputetur  m materia  de  merito. 

art.  1 1 . Pmereantur  ea , quae  pertinent  ad  confeffio-i 

nem  circunllantiarum . 

q.a0.ar.j.  Haec  difficultas  repetitur  in  materia  de  pec- 
catis : quare  in  eum  locum  referuetur. 

Difficultates  huius  articuli  differantur  in  ma- 


q.zx.ar.4. 
q.  71.  ar.4. 


art.  f. 
art  8. 

q.7j.ar.8. 


teriam  de  merito.  • \ . 

Quaeffiones quae funt inter  zi . &7  1 . omitti 
poffunt.  Explicentur  tamen  pauca  de  habitibus 
& de  virtutibus  in  genere.  • 

Quomodo  peccatum  virtutes  pr^fertim  infu- 
fas  expellat , non  hic  explicetur,led  m fecunda^ 
fecundae , in  materia  de  Caritate. 

Nihil  hic  dc  diflin&ione  mortalis,&  venialis. 

Haec  difficultas  fatis  explicata  manet  ex  q. 
i8artj. 

Non  defeendatur  ad  cafus  particulares  dc 
fcandalo,  vel  reffitutione  : neque  hic  traftetur  , 
vtrum  is,  qui  alium  ad  peccatum  inducit,  gra- 
uius  peccet , quam  qui  occidit : pertinet  enim 
ad  materiam  de  lcandalo. 

Nihil  dicatur  de  immediato  Dei  concurfu 


cum 


qusft.  79. 


57 


* 


ifefl 

tcna 

bito’ 


sri> 


I e [« 

U® 

& 

bit> 

0 

'Ciii2 

to: 

are: 

a&' 

iti? 

jd» 


£flS 


EX  SVMMA  S.  THOMAE. 

cum  fecundis  caufis. 

Immaculata  Conceptio  B.Marixnonefthu- 
ius  loci,fed  tertue  partis : vbi  etiam,dum  de  eiuf- 
dem  fandificatione  agitur , tradetur  quoque  de 
fomite,  & quomodo  ligetur,  aut  tollatur. 

Quomodo  natura  lapla  differat  a puris  natu-  qu*ft.8f, 
ralibus , tradetur  in  matena  de  Gratia. 

Quomodo  Deus  peccata  patrum  puniat  in  fi-  art.8. 
lijs , relinquatur  interpreti  Scripturae. 

Expolitio  Sandi  Pauli  rclmquatur  Ledori  q.sp.art.i 
Scripturae. 

De  primis  motibus  fcnfualitatis  in  infidelibus  arr.f. 
fatis  elfe  videntur,  quajfuperius  de  primis  mo- 
tibus dida  lunt.  Vtrum  autem  omnia  opera  in- 
fidelium lint peccata  mortalia,  differatur  in  fe- 
cundam fecunda, q.  io.ar. 4. 

Non  difputctur  hic , vtrum  peccent , qui  poe-  quaefi.p», 
nx  metu  legem  feruant : nec  vtrum  Deus  pecca- 
ta permittat , an  velit. 

Qureftiones  101.  102.  104.  105.  & expolitio 
S.  Pauli  in  q.  8p.  ar.  2.  praetereantur , cum  Scri- 
pturarum fint. 

Materia  huius  Articuli  differatur  inquxftio-  art>f.- 
nem  1 14^.7. 

Non  difputetur  hic  de  macula  peccati, nec  art>7, 
de  reatu  poenx , nec  de  corruptione  boni  natura- 
lijs , nec  dealijs  hutufmodi , quas  in  materia  de 
peccatis  explicata  funt. 

• An[  gratia  ponat  aliquid  in  anima  , vel  hic  quadi,  n 
tradetur,  uel in  q.  1 1 j . deiuftificatione  ar . 2. 

E Nihil 


q.m.ar.x 

art.2. 

art.j. 

q.iij.ar.4 

art.7. 

art.8. 
«j.ii4.ar  .6 

art.j. 
q.4.  ar.j. 


58  CATAL.  QVAESTIONVM r 

Nihil  hic  dicatur  de  caufalitate  Sacramento-» 
rum  circa  gratiam. 

Vtrum  gratia  primi  hominis  , & Angelorum 
in  eorum  creatione  data  fuerit  luppofita  ipforu. 
difpofitione  , non  hic  traftetur , ied  in  1 . parte. 

Non  videtur  hic  agendum  de  cotritione  con- 
tinuuata  Caietani , vel  de  mtenfione  Scoti ; per- 
tinent enim  ad  materiam  de  poenitentia. 

De  neccflitate  Fidei  in  Chnftum  ante  , vel 
polt  Euangelium$romulgatum,non  difputetur, 
mfi  in  fecunda  fecundae. 

Vtrum  augmentum  gratiae  detur  in  principio, 
an  in  fine  attionis  meritoriae , & vtrum  fi  opera- 
ti o meritoria  fuccefiiua  fit,  ipfa  etiam gratia., 
fuccefiiue  augeatur , melius  referuntur  in  quae- 
fiionem  de  augmento  caritatis  in  fecunda-., 
fecundas . 

De  numero,&  ordine, & neceflitate  omnium 
a&uum , qui  concurrunt  adiuftificationem , hic 
difputetur,non  in  materia  de  poenitentia. 

N ihil  hic  de  merito  Chrifti  dicatur,  cum  per- 
tineat ad  tertiam  partem . 

Vtrum  per  qualibet  opera  augeatur  gratia-, , 
& caritas , referuetur  in  materiam  de  Caritate 
infecunda  fecunda?. 


EX  SECVNDA  S EC  VNDAL. 

NON  traftetur  hic , fed  infra  in  materia  de 
Caritate, an  Caritas  fit  forma  omnium., 
virtutum  in  genere. 

Difpu- 


EX  SVMMA  S.THOMAE  5P 

■ Difputetur  hic,  an  Fides  fit  vnus  habitus,  art.tf. 
non  tamen,an  fit  fimplex  qualitas. 

Nihil  de  fide  Angelorum  in  genere , de  hac  q.y.  art.i. 
r enim  in  materia  de  Angelis;  fed  hic  tantum , an 
^ fuerit  fides  in  primo  Angelo , fi  erat  ei  euidens 
0)1  Deum  efle , qui  loquebatur , & reuclabat  ei  my- 

fteria.  ... 

Non nifibreuiflime, quia  difficultas  in  mate-  quaeft.6. 

,n  ria  de  gratia  traftatur. 

^ Quarftio  de  Baptizandis  pueris  infidelium  re-  q.io.art.*,, 
feruetur  in  materiam  de  Baptifmo. 

°P  H ic  no n fiant  longi  tranatus  de  poteftate  Ec  • qusft.  i a. 

clefiaflica,  & ciuili. 

:llL  Materia  huius  articuli  non  hic  difeutienda,  q.aj.arc.i. 

fcd  in  quarftionibus  de  Gratia  : ubi  etiam  de  di- 
^ ftin&ione  Caritatis, & Gratia:  fed  An  Caritas  fit 
virtus  fpecialis , hic  in  art.4. 

$ Nihil  hic  de  contritione , fcd  tantum  , a n_,  **• 

Br  Deus  fit  fumme  diligendus intenfiue , feu  folum 
arftimatiue;  quod  in  materia  de  poenitentia  non 
mf  repetatur. 

In  materia  de  merito, non  hic,  difputetur  Vtru  x, 
0 retributio  meritorum  apud  Deum  fit  fecundum 
$ iuflitiam  commutatiuam , an  diftributiuara. 

EX  TERTIA  PARTE. 

£ \T  EC  de  potentia  obedientiali  videtur  hic  q.x.art.i. 
ciii;  J_\(  agendum,  nifi  obiter  , cum  pertineat  ad 
0 primam  partem  in  quarfl.de  Omnipotentia  Dei: 
nec  de  Incarnationis  poflibilitate:  de  qua  tamen 
ff  E 1 fi  quid 


art.z. 


quseft.x. 


q.4.ar.4. 


quaeft.7. 


q.8.art.x. 


6o  CATAL.  QVAESTIONVM 

fi  quid  hic  agendum  videretur , non  repetatur  in 
q.  i.  Nccdediflinftionc  fuppoliti,&  naturas, 
icd  remittatur  ad  q.  3.  ar.  5.  Tandem  Anfitde 
ratione  boni  fe  a&u  'communicare , pertinet  po- 
tius ad  primam  partem  in  q.  de  bonitate  Dei,vel 
inquasftione  de  libero  arbitrio  Dei. 

Quomodo  nos  fatisfaciamus  pro  peccatis , & 
quomodo  fatis  fa&io  noftra  nitatur  iatisfaftioni 
Chrifti , differatur  in  materiam  de  poenitentia. 

An  in  Deo  fint  tres  fubfiftentue , & an  effen- 
tia  fecundum  fe  fubfiflat , an  per  relationes , non 
hic  difputetur , fed  fupponatur  ex  prima  parte 
in  materia  de  Trinitate  : Vtrum  autem  poflit 
vnum  cffentialiter  depedere  a multis  dependen- 
tia caufali , fupponatur  ex  philofopia. 

Non  difputetur  de  clfe  obie&iuo  contra  Sco- 
tum,  fed  fupponatur  ex  prima  parte  in  q.  do 
lcientia  Dei. 

An  virtus  heroica  differat  fpecie  a virtute 
communiter  ditta  , fupponatur  -ex  philofophia 
morali  , vel  ex  prima  fecundx. 

An  humanitas  Chrifti  attiue  concurrat  ad 
infufionem  gratiae , & ad  opera  miraculorum, 
cum  habeat  eandem  difficultatem  cum  facrame 
torum  caufalitatc,  ideo  ne  fxpe  repetatur  idem, 
poliunt  ifta  coniungi,&  fimul  traftari  in  materia 
defacramentisin'  genere.  Ex  ljs  tamen  fi  quis 
voluerit  nonnihil  in  hac  8-  q-  attingere  ad  expli- 
canduminftrumentarium  humanitatis  concur- 
fum , hoc  quicquid  attigerit,  nullo  modo  repe- 
tat 


EX  SVMMA  S.  THOMAE  61 


i®:  tat  in  materia  de  facramends. 

Nonvidcturdilputandum,  qui  fint,autnon  ar,1,&  3« 
m fint  membra Eccldias, cum  id  pertineat  ad  ma- 
teriamdeEcclefia. 

W An  intelligere  diuinum  poflit  communicari  q$>.art,i« 
animae  Chrifti , pertinet  ad  primam  fecunda?,  q. 
m 3.  ar.i.  ± 

Ea,  quae  ad  cuiufq;  Beati  flatum  pertinent,  q**°*art’*- 
it®  quando , & quomodo  videantur , non  tra&etur 
\&-  hic  , fcd  in  pnma  parte,  ficut  & reliqua,  quae 
ip  pertinent  ad  vifionem  Dei  in  communi. 
lp  An  viator  poflit  habere  notitiam  euidentem  q*u-art.x. 
ijH®  abrtraftiuam  Trinitatis, non  huc  pertinet, fed 
m ad  primam  partem. 

Quicquid  de  habitu  hic  difputari  folet  in  com  art.y. 
jip  muni , fupponatur  ex  philofopia , vel  ex  prima 
fecundas. 

Quas  aftiones  dicantur  humans,  quas  non  hu-  q.ig.art.4. 
n5  mans,quasflio  eft  primas  fecunda?. 

olbpi  £)e  Chrifti  facnficio  incruento  in  coena , & de  qUXft.  as; 

ratione  facnficij,  & hoftiae  in  communi,commo- 
rfli1  dius  difputatur  in  materia  de  Euchariflia,&Mif- 
jofl»  fa/item  de  facerdotio  Melchifedcch , & vt  fuit 
icr-1  figura  Chrifti , melius  eft , vt  difputct  interpres 
ride5  Scripturas. 

m#  Non  repetantur  hic , quae  pertinent  ad  prae-  qU*ft.*4.' 
i fi?  deflinationem  hominum,  & Angelorum. 

| af  Omittenda  videntur  qus  hic  nonnulli  diffe-  • 

T&  runt  de  phantafticis  imaginibus , & varijs  ds- 
lo$  monum  illufionibus. 


ttf 


-.a- 


Cetcrns 


quxft.6o* 


quatft.6i. 


quaeft.  6z. 


61  ' CATAL.  QVAEST. 

Ceteras  quxftiones  de  Incarnatione  poliunt 
omitti, prater  fex  fere,  quarum  prima  fit  de  of- 
ficio Mediatoris : vbi  etiam  aliquid  de  inuoca- 
tione  Sactorum  dicendum  eft.  Secunda  de  Con- 
ceptione B.MARlAE.Tertia  de  miraculis  Chii 
fii  propter  quoidam  haereticos  noftri  temporis, 
qui  vim  miraculorum  Chrifti, quantum  poHunt, 
eleuare  conantur. Dilputare  autem  de  miraculis 
in  genere,  &qu^pombiliafintDeo,pertinet  ad 
q.de  Omnipotentia  Dei  in  i. parte: nulli  vero 
creatur^elfcpolfibilia,  fere  difputatur  in  mate- 
ria de  Angelis.  Quarta,an  lintinChrifto  du^  fi- 
liationcs:led  non  difputeturin  genere, Num  vna 
numero  relatione  polfit  quippiam  referri  ad  di- 
uerfos  terminos  . Quinta, an  ratio  fuperior  Iit 
palfa  in  Chrifto.  Sexta  de  defcenfu  Chrifti  ad  in- 
feros contra  Caluinum. 

DE  SACRAMENTIS 

IN  GENERE. 

QVeftio,  an  Sacramentum  fit  in  aliquo  pr$- 
dicamento,non  videtur  admodum  digna_» 
Theologo 

Vtrumfemper,  etiam  in  lege  nature, fuerit 
necelfaria  Fides,  non  huc  pertinet,  fcd  ad  fecun- 
dam fecund?. 

Vtrum  Deus  polfit  vti  creatura  tanquam  in- 
ftrumentoad  creandum,  potius  eft  pnm^  par- 
tis in  matera  de  creatione. 


DE 


<k 

mu* 

k& 

S$t 

jpff 

ofsJ 

ua£ 

ins* 

Iliis 

iOf 

tk; 

# 

idi 

noti 

liaii 


EX  SVMMA  S.  THOMAE 
DE  BAPTISMO. 


DE  fblemnitatibus, & ccrcmonijs Baptifmi 
breuiter. 

Nihil  dicatur  de  cognatione  fpirituali  in  Bap- 
tifmo  contrahi  folita,ied  ad  matrimonium  tranf 
mittatur. 

De  poena  paruulorum  fine  Baptifmo  deceden 
tium  non  agatur  hic,  fed  in  materia  de  peccato 
originali  in  prima  iecund^ . 

Sacramenta  Confirmationis , Ordinis , Extre- 
ma vn&ionis  tradentur  prout  vacauerit  plene, 
vel  breuiter,  aut  etiam  procreantur , cum  & 
faciliora  fint , & habeatur  in  promptu,  vnde  pe- 
ti poflint . Vbicunque  tamen  propter  hgreticos 
ea  traftatio  videbitur  neccflaria , nequaquam-, 
omittatur. 

DE  E V C H A R I S T I A. 

AN  quantitas  dillinguatura  fubftantia,  phi- 
lofopis  relinquatur : ficut  & illud , de  quo 
Scotus  hic  difputat,  an  accidens  poflit  produce- 
re fu  bflantiam. 

f>e  figuris  Euchariflise  multiplicibus,  ea- 
tumque  comparationibus  vel  nihil,vel  breuiter. 

DE  POENITENTIA. 

A N repugnet  fine  vlla  infufione  qualita- 
tum  lupernaturalium , vel  fine  vllo  pce- 
nitcntis  aftu  iuftificari  peccatorem  ,&  an  pce- 
3*  E 4 nitere. 


[S 


& 


* 

<?4  CATAL.  QVAESTIONVM 

nitcre,ficut  oportet, indigeat  Dei  auxilio  gra- 
tuito,pertinent  ad  i.  2.  de  luftificationc  . Illic 
etiam  agendum  eft,  non  hic  de  ordine  inter  difi- 
pofitionem , & infulioncm  grati?. 

An  in  peccatore  poft  peccatum  tranfaftum 
aliquid  aliud  remaneat  pr?ter  obligationem  ad 
poenam , fupponatur  ex  prima  fecund?  in  mate- 
ria de  peccato. 

Vtrum  p?na  damni  fit  eadem  in  omnibus  da- 
natis , pertinet  potius  ad  materiam  de  peccatis, 
& eorum  effeftibus. 

Queftiones  de  refiitutione,de  Eleeraofyna, 
de  leiunio , de  Oratione , de  Correptione  frater- 
na remittantur  ad  2.  2. 

Multa  etiam , qu?  ad  cafus  conficienti?  fipe- 
ftant , relinqui  poliunt,  vt  fiuperius  annotatu  eft. 

DE  MATRIMONIO. 

O Mittendum  videtur,  quod  a quibufidam 
hic  tra<ftatur,an  virginitas  fit  virtus,  & 
qualis  virtus 

An  maleficium  maleficio  pofiit  difiblui , per- 
tineret fiane  ad  fecundam  fecund?,  ficd  quoniam 
ad  eum  locum  raro  peruemtur,  & maleficium 
inter  matrimonij  impedimenta  numeratur,  com 
modius  hic  videtur  collocandum. 

De  fiubftantia  voti  tam  fimplicis  , quam  fo- 
lemnis  tranandum  potius  videtur  in  2. 2.  quam 
hic*  / 

RE-- 


i 


i 


0 


ICC* 


4 i. 


R E G V L AE 

P RO  F E SSORIS 


Cafuum  confcientias. 


H» 

fiifi 


ffl! 


R 

t 


Hir 

i.f 

& 

& 

/ 

ffj 

(JI5* 


; O.  fiiam  omnem  operam , atque  Finis, 
induftriam  conferre  fludeat , vt 
peritos  parochos  , (eu  Sacra- 
mentorum admimflratores  in- 
flituat . 

Vnus  ProfeiTorum  biennio  ex-  n n-  * 
plicet  Sacramenta  omnia,  & Ccnfuras,&_  pras- 
terea  hominum  flatus,  atque  officia : alter  bien- 
nio item  Decalogum, in  cuius  feptimo  prascepto 
aget  de  contra&ibus,  femper  leuiter  attingendo, 
quae  minoris  momenti,  aut  non  ita  propria  efle_> 
videantur,  v.g.  de  Depolitione , Degradatione, 

Magia,  alia  huiufmodi . 

3 Etiam  II  a Theologicis  rebus,quae  vix  vllam  A Theolo. 
habent  cum  cafibusneceffiiriam  connexionem , 8icis  cpte 
penitus  abflinere  neccfle(fit:asquum  tamen  eft  m 
terdum  Theologica  quasdam, a quibus  cafuum_.  ° 
do&rina  pendet,breuilfima  definitione  perflrm- 
gere , vtquid  charafter , & quotuplex  fit , quid 
peccatum  mortale,aut  veniale,  quid  confenfus , . 

& horum  fimilia. 

4 Citra 


i’ 


66 ' h 


REG.  PROFESSORIS 


Quaeftionu 
ratio  & mo 
dus. 


Probabilis 
opio  opp. 
fignifican. 

Hebdoma- 
daria  difpu 
tatio. 


Domcfticac 

collationis 

forma. 


4 Citra  Scholafficum  apparatu  vnaquaeq;  dif- 
ficultas cuoluatur  per  dubitationes,  Stconclit- 
fionesrin  quibus  confirmandis  feligantur  ad  liim 
mum  dux , trelue  rationes,nec  plus  aequo  autto- 
ritatcs  coaccruentur : vnicuique  autem  genera- 
li praecepto , feu  regula  lubijciantur  exempli  gra 
tia  tres  circiter  peculiares  cafus. 

5 Ita  fuas  conlirmct  opiniones , vt  fi  qua  alia_» 
fuerit  probabilis , & bonis  au&oribus  munita,ca 
etiam  probabilem  effe  fignificet. 

6 Quolibet  fabbatho  praetermiffa  lettiono 
per  duas  horas,  vel  aliquanto  minus , pro  arbi- 
trio Prouincialis,&difcipulorum  numero,dcpro 
pofitisconclufionibusdifputetur  in  fchola  cora 
magillro.-in  ea  vero  d llp u tationc  interrogationi 
buspotiflimum  agatur, vt  vel  exigatur  explana- 
tio alcuius  difficultatis  ; vel  nouus  cafus,  mutata 
circunftantia  aliqua , proponatur ; vel  alicui  con 
clufioni  opponatur  Canon,feu  doftor  ex  prima- 
rijs;feu  nonnulla  breuis  argumentatio,  quo  res 
plus  habeat  dignitatis;  teperate  tamen,  & longe 
infra  philofophicam  conliictudinem. 

7 Siipfedomifticae  caliium  collationi  d Re- 
dore  ex  Prouincialis  praeferipto  praeficiatur  , 
hunc  ordinem  teneat . Primum  materiam  ali- 
quam , de  qua  differendum  fit,  proponat,  & in- 
terdum etiam  aliquid  pertinens  ad  vliim  , vt 
de  modo  interrogandi  poenitentem>remedia_>, 
ac  poenitendas  imponendi,  & horum  fimilibus. 
deinde  eius  materiae  praecipua  capita ; ac  fun- 
damenta 


lia 

0 

Kfr 

ib 

12,5 

Jt’ 

ft 

CCD 

0 

jfi 


# 

QfS 

tf 

It 

iuli 

* 

'i* 

,* 

\u 


CASWM  CONSCIENTIAE  67 

damenta  ipfemet  aperiat  breuiter,  vt  genera- 
lem quandam  notitiam , ac  tanquam  lucem  in_» 
omnes  illius  tra&ationis  partes  praebeat . tum_. 
de  propofita  materia  tres , quatuoruc  cafus  feli- 
gat , quos  in  collationum  loco  iubeat  affigi , no- 
tato die , quo  excutiendi  fint. 

8 De  his  cafibus  propofitis  confulaqt  aliqui 
priuato  ftudio  finguli  fingulos  auftores  a Prae- 
ii dedi  ftributos. 

p Portquam  conuenerint,  primum  vtile  ef- 
feta finguiis , quid  liius  doftor  habeat , quam-, 
breuiffime  referri  ; tum  qui  prcecft  interroget 
fere  trcsfquos  fatius  eft  tempeftiue  promoneri, 
& viciffim  variari  ) quid  fentiant  de  primo  ca- 
fu ; poflea  ex  his, qua;  di&a  funt  ab  illis , col- 
ligat ipfe  do&rinam  tutiorem, & probabiliorem: 
eodem  deinde  ordine  cafum  fecundum  ,&  re- 
liquos deinceps  eadem  ratione  excutiat  . Illis 
cafibus  fic  explicatis  a Praefide  quam  breuifiime» 
& eo  modo,  qui  leruandus  eft  in  difpuationi- 
bus  caluum,proponatur  ijfdem  de  rebus  dubita- 
tiones; relpondentc  vno ex  praemonitis,  &ipfo 
tandem,quid  fentiendum  fit,ad  extremum  edo- 
cente. 

1 o Si  quid  vero  alicui  occurrat  extra  ordinaria 
harum  collationum  materiam:  deferatur, fi  nihil 
> obftat,ad  Prarfidem  ,vt  in  proxime  futura  col- 
latione agitetur. 


Priuatum 

ftudium. 


Exponen • 
da?,&  difpu 
tand*  fen- 
tenti*. 


^ f 

X 


Extraordi- 
naria coMa 
tionum  ma 
teria. 

v 


63 


REGVLAE 

, . PROFESSORIS 

Philofophue. 


Finis, 
a p.4.c.T£. 
5.  J.  & J. 
cong.can.  9 


Is  p>4*  C.I4. 

s.  $.  & y. 

cong.de.  j f 
Sequendus 
Arillot.  fed 
quatenus. 

c^.cog.  ca. 
8.&  f . cog. 
decr.f  y. 
Audo.malc 
de  chriftia 
na  fide  me- 
riti . 


Voniam 3 artes,  vel  fcientias  natu-» 


rales  ingenia  difponut  ad  Theo- 
logiam, & ad  perferam  cogni- 
tionem,& viurn  illius  inferuiut> 
& per  fe  iplas  ad  eundem  finem 
iuuant ; eas , qua  diligentia  par 
eft , prasceptor  in  omnibus  fincere  honorem , & 
gloriam  Dei  queerendo , ita  tradet,  vt  audito- 
res luos , ac  potifllmum  noftros  ad  Theologiam 
pneparet,  maximeq,-  ad  cognitionem  excitet  fui 
Creatoris . 

z ln  rebus  alicuius  momenti  b ab  Ariftotde 
non  recedat , nifi  quid  incidat  a dodnna  quam_, 
academias  vbique  probant,  alienum , multo  ma- 
gis fi  orthodox?  fidei  repugnet:  aduerfus  quam  fi 
quas  funtillius,aliufue  philofophi  argumenta^ , 
ftrenue  refellere  ftudeatiuxta  Lateranenle  Con- 
cihum . 

3 c Ariftotelis  interpretes  male  dcChriftiana 
religione  meritos  non  fine  magno  deledu,aut  le 
gat,aut  in  fcholam  proferat;  caueatque,  ne  erga 
illos  afficiantur  difcipuli . 


Eam 


I 


JlS” 

'i* 

1$ 

i? 

i.- 

M 


<t» 

& 

JJIV 

<** 

0' 

LUt* 


PROFESS.  PHILOSOPHIAE.  tfp 

4 * Eam  ob  rem  nec  Auerrois  fidem  de  eiul- 
modialijs  iudicium)  digrefiiones  in  feparatuin 
aliquem  traflatum  conferat ; et , fi  quid  boni  ex 
ipfo  proferendum  fit , fine  laude  proferat,  et,  fi 
fieri  poteft,  id  eum  aliunde  lumpfifle  demoliret. 
.5  Nulli  fe&ae,vt  Auerroiftarum,Alexandraeo- 
rum , & fimilium  vel  fe , vel  luos  addicat  nec  A- 
uerroris , aut  Alexandri , aut  ceterorum  crrata_> 
difiimulct : ledinde  acrius  deprimat  eorum  au- 
ctoritatem. 

6 Contra  vero  de  SanCto  Torna  nunquam  non 
loquatur. honorifice  : libentibus  illum  animis, 
quoties  oporteat , fequendo:  autreuerentar,  & 
grauate,fi  quando  minus  placeat,  deferendo . 

7 Vniueriam  philofophiam b non  minus  quam 
tnennio  pr^legat , idque  binis  quotidie  horis , 
antemeridiana  vna  , altera  pomeridiana  , nili 
aliter  in  aliqua  vriiuerfitate  conftitutum  fit. 

8  Ac  proinde,  nufquam  curfus  abloluatur, 
antequam  venerint,  aut  valde  proxima  fint  va- 
cationes , quas  fub  anni  finem  dari  folent.  * 
p §.  i.  Explicet  primo  anno  logicam,  eius  fum- 
ma  primo  circiter  bimeftri  tradita , non  tam.. 
diCIando , quam  ex  Toleto, feu  Fonfeca  , quos 
magis  necelfaria  videbuntur , explicando . 

§.  z.  In  Prolegomenis  logica:  difputet  tantum 
anfitfcientia,S^de  quo  lubicflo , pauca_» 
quxdam  de  fecundis  intentionibus : plcnam_, 
de  Vniuerfahbusdifputationcm  differat  in  Me- 
taphyficam  , contentus  hic  mediocrem  quan- 

dam 


Auerroes. 
a j.  Cong. 
decr.y  f. 


Nulli  fidas 
adhxrendu 


S.Thomas. 


b p.4.c.if. 

5.2. 

Philoroph. 
curfus  non 
minor  tri- 
ennio. 
Quando  ab 
fbiuendus. 


Quae  pri- 
mo anno 
tradenda , 
vel  omit- 
tenda. 

’»> 


70  V REGVLAE 

dam  eorum  notitiam  tradere. 

$.  3.  De  Prxdicamentis  etiam  faciliora  quas- 
dam proponat , quas  fere  attinguntur  ab  Arilto- 
tele , cetera  in  poftremum  reijciat  annum : de-» 
analogia  tamen,  &C  relatione,  quoniam  fre- 
quenti fli  me  in  difputationes  cadunt , quantum 
latis  eft  , agat  in  Logica. 

$.4.  Librum  fecundum  Perihermenias , & am- 
bos Priorum  libros  , prxtero&o , vel  nouem  pri 
ma  capita  primi , compendio  percurrat:  exponat 
tamen  proprias  illorum  quxftiones:  breuilfime-» 
vero  eam , qux  eft  de  contingentibus  , in  qua_, 
nihil  delibero  arbitrio. 

$.  5.  Atque , vt  fecundus  annus  integer  rebus 
phyficis  tribuatur , in  fine  primi  anni  plenior  in- 
ftituaturdifputatiodelcientia,in  eamque  conij-r 
cianturprolegomena  Phylleas  maxima  ex  par- 
te , vt fcientiarum  diuifiones,  abftraftiones,  fper 
culatiuin  , pratticum  , fubalternatio  , diucr- 
fus  quoque  procedendi  modus  in  phyficis , & 
mathematicis  , de  quo  Ariftotelis  lib.  1.  phyC 
demum  quidquid  de  Definitione  dicitur  lib . 2. « 
de  anima. 

§.6.  Ex  Topicis  vero,  & Elenchis  loci , & fal- 
lacias  commodiorem  in  ordinem  reda&x  melius 
explicantur  initio  Logicae  in  fumnja. 
fecun  Secundo  anno  explicet  libros  o&o  Phy- 

ficorum,libros  de  Coelo , & primum  de  Genera- 
tione.ln  ofto  libris  Phylleorum  compendio  tra- 
datur textus  libri  fexti , &feptimi  j etiam  pri- 


A 

q:& 

utf 


i* 

aoji 


$ 

'fit 

c& 

«? 

s,? 

i* 


IS) 


i 


sl 


OH' 

»f 

/J1 


PROFESSORIS  PHILOSOPH.  71 

mi  cx  ea  parte,quse  eft  de  antiquoru  opinionibus. 
In  o&auo  Jibro  nihil  differatur  de  numero  Intcl- 
ligentiarum , nec  de  libertate , nec  de  infinitate 
primi  motoris;led  haec  in  Metaphyficis  dilputen 
tur , & quidem  folum  ex  fententia  Ariflotelis. 

$.  z.  Textus  fecundi,tertij,quartideCoelo  bre- 
uiter  perftringantur  , magna  etiam  ex  parte_> 
praetereantur . In  his  libris  nontra&entur  , ni- 
fi  pauca:  de  Elementis  quaeftiones ; de  Caelo  au- 
tem dumtaxat  de  eius  fubftantia , & de  influen- 
ti js : ceteras  Mathematicae  profeffori  relinquan- 
tur , vel  conferantur  in  compendium. 

§.  $ Meteorologica  vero  percurrantur  aeitiuis 
mcnlibus  vltima pomeridiana fcholae  hora,id- 

?[ue  fiue  ab  ordinario , fi  poflit,  philofophia:  pro- 
effore , fiue  ab  extraordinario , nifi  aliter  fieri 
commodius  videretur. 

i.i  . $.  1 . Tertio  anno  explanabit  librum  fecun- 
dum de  Generatione, libros  de  Anima,  & Meta- 
phyficorum.In  primo  librode  anima  veteru  pla- 
cita philofophorum  fu  mmatim  percurrat.  Infe- 
cundo, expolitis  fenforijs  non  digrediatur  in_. 
anatomiam,&  cetera , quae  Medicorum  lunt. 

§.  2.  In  Metaphyfica  quaeftiones  de  Deo,  & 
Intelligentijs,quce  omnino,aut  magnopere  pen- 
dent ex  veritatibus  diuina  fide  traditis , praeter- 
eantur . Prooemium , ac  feptimi , & duodecimi 
libri  textus  magna  ex  parte  diligenter  explice- 
tur: in  ceteris  libris  feligantur  ex  vnoquoque-» 
-quidam  praecipui  textus , tanquam  fundamen: 

ta 


• 1 r 


Qux 


tertio 

O 


Textus  A- 
riftotclis 
maximi  fa- 
ciendus . 


Qui  maxi- 
me textus, 
Sc  quo  mo- 
do intcrpre 
tandi. 


Quaeftionit 
deledus  & 
ordo. 


Quaeftio- 
nes  textui 
interferen* 

da?. 


72  R£G  VLAE 

ta  quceftionum,qu?  ad  Metaphyficum  pertinet. 

12  Summopere  conetur  Ariftotehcum  tex- 
tum bene  interpretari , in  eoque  nihilo  minus 
operx,  quam  in  qu^ftionibus  collocet  . Audi- 
toribus etiam  perfuadeat  mutilam  valde, ac 
mancam  futuram  philolophiam  eorum , quibus 
id  ftudij  in  pretio  non  fit. 

1 $ Quoties  incidit  in  textus  aliquos  admodum 
celebres,  &iattarifxpc  folitos  in  dilputationi- 
bus,  cos  accurate  perpendat, illuftrioribus  ali- 
quot interpretationibus  inter  fe  collatis , vt>  qua: 
quibus  anteferenda  fit , ex  antecedentibus , & 
confequentibus  pofiit  intclligi , vel  ex  vi  gr^ci 
fermonis,  vel  ex  aliorum  locoru  m obferuatione, 
vel  ex  infigniorum  interpretum  auftoritate,  vel 
denique  ex  momentis  rationum  . Tum  demum 
veniatur  ad  dubitatiunculas  quafdam  non  ni-* 
mium  exquirendas  quidem  > fed , fi  cuius  mo- 
menti fint , non  omittendas. 

14  Magnum  etiam  qu^fiionum  delcftum  ha- 
beat: & ee  quidem, quf  non  ex  ipfa  Ariftotc-* 
lis  difputatione  nafcutur , fed  ex  occafione cuiufc 
piam  axiomatis , quod  is  obiter  inter  difputan- 
dumvliirpat,  fialijs  in  libris  proprium  locum 
habent , eo  reijciantur  ,*  fin  minus,continuo  poft 
textum  ipfum,in  quo  fc  obtulerint,  explicentur. 

I 5 Qu^ftiones  vero , qu^  per  fe  ad  materiam, 
de  qua  dilputat  Ariftoteles, pertinent,  ne  tratte- 
tur  ante  explicatos  textus  omnes  ad  propofitam 
rei  fummam  pertinentes  j fi  quidem  plures  tex- 
V • tus 


tus 

Jpoi 

W- 

1 net 
ttl' 

m 

lu- 

ter 

Ii 

rec 


t 

arj 

to 

CQ 

m 

ali 

m 

V 

P 

«fi 

P 

r; 

p 

* * 
t 

5 1 

I ( 


sr 

a- 
itis 
jfr 

»5 

jm 

'Di- 

ali- 

io* 

&, 

CCl 

D'i 

vi 

o* 

jr 

D0- 

ba- 

jfi 

iut 

3» 

uC 

mf 


RROF.  PHILOSOPHIAE  7* 

tus  hi  non  fint , quam  vt  vna , aut  altera  le&ione 
poflint  exponi . Sin  autem  excurrant  longius , vt 
qui  iiint  de  Principiis, de  Caulis,de  Motu,in  his, 
nec  fufiores  traftatus  habeantur,ncc  totus  An  lio 
telis  contextus  qugftionibus  anteponatur,-  ied  cu 
illis  ita  coni  ungatur,  vt  poft  aliquam  textuum— 
lenem  quelbones  aliquae,qu£  ex  illis  exiftant,  in- 
terferantur. 

16  a Abfolutis  lettionibus  aliqui  inter  fe  audita 
recolant  per  lemihoram, circiter  deni,vno  aliquo 
excondilcipulis  b Societate,fi  fieri  poteft,  lingu- 
lis decuriis  prepofito . 

17  Difputationes  menflruas  fiant,  in  quibus 
argumententur  non  pa  uciores,quam  tres  mane , 
totidem  a prandio  / primus  quidem  per  horamu, 
ceteri  vero  per  ternos  circiter  quadrantes . Et 
mane  quidem  primo  loco  difputet  Theologus 
aliquis  (fi  Theologorum  fuppetit  copia ) contra 
metaphyficum,cotra  phyficum  mctaphyficus, 
phyficus  contra  logicum,-  fcd a prandio  metar 
phyficus  cum  metaphyfico , phyficus  cum  phy* 
fico,  logicus  cum  logico.  Mane  item  meta- 
phyficus,a  prandio  phyficus  vnam  , aut  alte- 
ram1’ conclufionem  confirmabit  breuiter , 
philofophice . 

18  Q110  tempore  fummam  logicae  praeceptor 
tradit,  nec  ipfe , nec  eius  auditores  ad  has  difpu- 
tationes conueniunt.Immo  prima, aut  altera  cir- 
citer hebdomada  logici  nihil  difputent , vna  fere 
rerum  explanatione  contenti ; ex  quo  tempore 

F pote- 


ap.4-c.15. 
S.i  . 

Repetitio 
in  Ichclis.  ( 

Difputatie 
nes  men- 
ftruae. 


b p.4.  C.  6. 
S.  10. 

Summae  te- 
pore quate 
nus  difpu- 
tandum. 


! 


L.OC 


Cifputatio 
nes  folem- 
ses. 


Tormae  ra- 
tio in  difpu 

tando. 


74  REG.  PROF.  PHILOSOPHIAE 

poterunt  in  fua  claffe  defendere  theles  aliquag 
diefabbathi. 

ip  Vbi  non  eft  nifi  vnus  philofbphiae  magifler, 
ter,  aut  quater  in  anno  inftituat  iolemniores  ali- 
quas dilputationes  fefto,  alioue  feriato  die;idque 
eo  lplendore, atque  apparatu  inuitatis  etiam  reli- 
giofis , alijfque  do&onbus  ad  argumentandum , 
vt  ex  ea  re  ftudijs  noflnsnon  infru&uolus  aliqui» 
feruor  accedat . 

20  Sic  ab  ipfo Logicas  initio  iuuenesinftituan- 
tur,  nihil  vt  eos  magis  pudeat  in  difputando,qua 
a formae  ratione  deflexiffe:  nihil  ab  illis  feuerius 
exigat  praeceptor,quam  difpu tandi  leges,  ac  fla- 
tas vices.  Itaque  qui  relpondet,  repetat  primum 
totam  argumentationem , nihil  ad  lingulas  pro- 
poli tionesTelpondendo,’  tum  iterum  proportio- 
nes, addatq.  Nego,vel  Concedo  maiorem,  mino 
rem,conl'equcntiam;interdum  etiam  diftinguat; 
raro  autem  vel  declarationes,vel  rationes  prafer 
timinuitis  obtrudat. 


RE- 


ItjD 

ite 


i® 


Vp 

iefl3 

cfr 

0 

p 

t' 

t 


REGVLAE 

PROFESSORIS 

Philofophias  Moralis. 

Ntelligat  fui  inftituti  nequaquam  °®clUra* 
cfle  aci  Theologicas  quajftioncs 
digredi, fed  progrediendo  in  te-  ... 
xtu  brcuiter,dofte , & grauiter 
praecipua  capita  fcientiae  mora  * • ■ * 
lis,  quas  in  decem  libris  Ethico- 
rum a Ariftotelis  habentur,explicare.  ' a P*+*c-  r4* 

x Vbi  ab  ipfometphilofophici  curfus  profeffo-  Jimpu*  Hu 
re  Ethica  praelegi  non  folent,  exponat,  qui  Ethi-  ius  foaio- 
ca  tradit , metaphyficis  grauiores  huius  icientise  nis. 
quaeftiones;  idque  per  tres  quadrantes  quotidie , 
autfemihoram. 

3 Ethicas  repetitiones  faltem  decimo  quinto  Repetitio, 
quoque  die  habeantur , quo  tempore  Rc&or  fta- 
tuerit : etiam  fi  ob  eam  caufiun  vna  dTctmeta- 
phyfica  repetitio  prctermittenda. 

4 Cum  metaphyfic^  auditores,veI  domi priua-  Condufio- 
tas,vel  in  fchola  mcnftruas  habet  dilputationes  ,*  nes. 
propofitionem  aliquam  Ethicam  coclufionibus 
Temperadiungant , aduerfus  quam  per  quadran- 
tem metaphyficus  dilputet,qui  argumentatur. 


F i RE- 


Qui  au&o- 
tcs  quo  te- 

Eore  qui- 
us  explica 
di. 

a p.4.c.iz. 
C. 


Problema. 


Repetitio. 


REGVLAE 

PROFESSORIS 

Mathematicjc. 

Hyficas  auditoribus  explicet  in_i 
lchola  tribus  circiter  horg  qua- 
drantibus Euclidis  elementa:  in 
quibus  poftquam  per  duos  me- 
les aliquantilper  verfati  fuerint, 
aliquid  Gcographi^velSph^re, 
vel  eorum,quce  libenter  audiri  1'olent , adiungat : 
idque  cum  Euclide , vel  eodem  die , vel  alternis 
diebus . 

2 Singulis , aut  alternis  laltem  menfibus  ab  ali- 
quo auditorum  magno  philolbphorum,  Theolo 
gorumq.  conuentu  llluftre  problema  mathema-i 
ticum  enodandum  curet;pofteaque,(I  videbitur, 
argumentandum . 

3 Semel  in  menfe,idq.  fere  die  fabbathi,prasle- 
ftionis  loco  precipua  quaque  per  eum  menfem 
explicata  publice  repetantur . 


, * 


RE- 


77 


I REGVLAE 

PRAEFECTI 


tu. 

qifr 

V 

i 
oa 
$ 

f 

Bfi 

$ 

l>J 

0 

$ 

ii 

t- 

0 


Studiorum  inferiorum. 

jNteJIigat  fead  id  efledele&um,vt 
omni  opc,atque  opera  Reftore 
adiuuet  in  fcholis  noftris  ita  re- 
gendis, ac  moderandis , vt , qui 

— . - casfrequentant,nonminusaqua 

in  bonis  artibus, in  vitae  probitate  proficiant. 

z In  rebus,  qu§  ad  morum  dilcipJinam  in  fcho- 
lis noftris  pertinent,Re<ftorcm  tantum  ,•  inijs  ve- 
ro,qu9ad  ftudia,gcneralem  ftudiorum  Pnefe^u 
confulatjab  eorum  pr^fcripto  non  recedat;  nulla 
conliietudinem,aut  receptam  tollat,  aut  nouam 
introducat . 

? Eidem  Prgfefto  quicquid  auditoribus  Rhe- 
toric9,&  infenorum  facultatum  publice  domi, 
forilquedeclamabitur  tradi  curet  recognofcen- 
dum. Emblemata  vero,&  carmina, qu9  celeberri 
mis  aliquot  diebus  propalajn  collocantur,  a duo- 
bus per  Remorem  defignandis  legantur  omnia, 
atque  optima  feligantur . 

4 Regulas  Magiftrorum  inferiorum,&  audito 

F j rum 


Finis, 


ap.  4.  c.7. 
§.  i.&c.  16 
S.  4. 

Subordina- 
tio  genera- 
li pnefefto. 


Declama* 
tiones  a 
quo  pro- 
bandae. 


Jtgrtrzei 


' Google 


7*  RE G.  PRAEFECTI 

Magiftri  ob  nim  habeat , & perinde  ac  fuas  fedulo  curet  ob- 
reruandi,  & lbruandas . Magiftros  ipfos  iuuet,  ac  dirigat,  ma- 
nuandi. ximeq;  caueat  ne  quid  apud  alios,pr£lertim  vero 

, difcipuJos,  de  eorum  exiftimatione  , atque  autto- 

ritate  detrahatur. 

Vna  doeen  j Magnopere  caueat,  vtnouiprfceptorcs  de- 
da  ratio,  celTorum  fuoru  m docendi  morem , aJias  con- 
fuetudines  a noftra  tamen  ratione  non  alienas  fe 
dulo  retineant:  quo  minus  externi  frequentem., 
magiftrorum  mutationem  incufent. 

Scholae  vi-  6 Quintbdccimo  quoque  die  minimum  fingu- 
fendae.  los  docentes  audi  at,obleruet,  an  doftrina:  Chri- 
ilianas  debitum  tempus , atque  operam  tribuat , 
an  quantum  latis  ell  in  luo  penfo  tum  perloluen 
do,  tum  recolendo  progrediantur,  an  deniquo 
cum  dilcipulis  decore,  ac  laudabiliter  le  in  rebus 
omnibus  gerant. 

Feriati  di-  y Tum  fellos  dies,  & vacationes , llueprouin- 
«,&  hora-  C^s  omni^us  comiuies,fiuc.fuac  proprias praefer- 
tim  hcbdomadarias,  tum  horas,  quibus  quoque 
.anni  tempore  inchoanda;  fchola;  iint,ac  finiedee 
mature  cognofcat,magiflrilquclignificet:  quan- 
do item  dilcipuli  ad  publicas  iupplicationes,alia- 
que  id  genus  dimittendi  j aut  aliquid  extra  ordi- 
nem agere  iubcndi,feu  vetandi . 

Quinque  8-  $•  i.  Caueat  ne  gradus , quibus  quinque 
(chelarum  icholce  inferiores , videlicet  Rhetorica , Huma- 
gradus.  nitas , tres  Grammatica?  condant,  vlla  ratio- 
ne permilceantur , vt , li  quando  cladis  aliqua^ 
ob  multitudinem  dilcipulorum  cx  Prouincialis 
v . . prx- 


STVDIORVM  INFER. 

t*  pr^fcripto  geminetur , eundem  vtraq;  gradum- 

,0  retineat  ,*  & fi  quando  piurcs  in  vna  ciafie  ordi- 

16  nes  ftatuantur  , ijs  gradibus  relpondeant,  qui 
ms.  in  regulis  profefiorum  deicribuntur. 

$•  x.  Que  diftin&io  quo  meJius  , faciJiufque 
si  feruetur,  omnia  EmmanucJis  prjcepta  tres  in 
i»  libros  diuidenda  funt,  quorum  unguli  fingula- 
Bii  rum  icholarum  fintpropri/. 
m * Primus  liber  pro  infima  ciafie  continebit  pri- 
mum Emmanuelis  librum , & breuem  mtrcxlu- 
o?  ftionem  fyntaxeos  6 fecundo  depromptam. 
y Secundus  liber  pro  media  ciafie  continebit  fe- 
(ji,  eundum  librum  Emmanuelis  de  o£to  parti um_» 
te  con/tructione  vfque  ad  figuratam , additis  faci- 
® lionbus  appendicibus. 

'tet  Tertius  liber  pro  fuprema  ciafie  continebit  e 
fecundo  libro  appendices  fecundi  generis,  & a 
te  figurata conftru&ione vfque  ad  extremum,  ac 
te  fibrum  tertium , qui  eft  de  fyllabarum  dunen- 
p fione. 

it'  Similis  autem  huic  in  tres  partes , qug  tribus 
f clafiibus  relpondeant, diuifio  ab  ijs  etiam  pro- 
p uincijs facienda  efiet,qu$  aliam  methodum- 
$ quam  Romanam  fequuntur. 

$ • ? . Cuiufq;  clafiis  librum  magifier  primo 
$ fere  femeftri  abloluet,  altero  a capite  repetet  . 
te  Quoniam  vero  infim?  clafiis  liber  maior  eftj 
ifi  <luam  explanari  vbo  anno,  ac  recoli  totus  pofiit, 
jp  ideo  bifariam  diuiditur . Et  expediret  quidem,. 

ite  pueros  non  admittere  nifi  in  prima  parte  bene-» 

t F 4 inftru- 


Diuifio  grS 
maticcs  in 
tres  libros* 


go  . REG.  PRAEFECTI 

initruftos,  vt  omnibus  fecunda  pars  ficut  cete* 
ris cladibus  vno  anno  explicaretur , & repete* 
innm*  elaf  retur  . Verum  vbi  id  fieri  non  poterit , h?c  mfi- 
fis  geminus  maclafiis  diuidenda  erit  in  duos  ordines  , quo- 
ordo.  rum  vnl  pnma  pars  Ji5ri } alteri  fecunda  pruno 
fere  femcftri  pr?legatur , fecundo  vero  femeftri 
vtraque  ab  initio  repetatur  ; quas  ficubi  gemi- 
netur , cum  in  ca  duplex  fit  ordo , vnus  poterit 
inagifter  inferiorem  ordinem  docere,  alter  fu- 
penorem. 

Repetitio-  §•  4-  Huius  repetitionis  duplex  erit  vtilitas, 
nis  vtilitas.  pruna,  quod  altius  inh?rebunt , qu? impius  fue- 
rint iterata ,*  altera , vt  fi  qui  fint  pr?ftanti  inge- 
nio , celerius  quam  ceteri  curfum  conficiant,  cu 
fingulis  femeltribus  poflint  alcendere . 

Collegium  $•  5*  Vbi  igitur  quinq;  lchol?  funt , feruen- 
quimj? claf  tur  in  fingulis  iinguhgradus  eo  modo , quo  de- 
fium.  lcripti  funt  in  regulis  magiftroruin , nec  in  vlla 
earum  plufquam  vnus  ordo , excepta  infima_>, 
permittatur. 

Quatuor.  § . 6 . Vbi  funt  quatuor  lchol?,  vel , fublata 
Rhetorica , ceter?  quatuor  nihil  differant  ab  iis, 
quas  modo  dixnnus ; vel , quod  magis  placet , 
fuprema  fit  Rhetorica , feruetqueprorlhs  gra* 
dum  in  regulis  profefibris  Rhetoric?  delcriptu; 
altera  fit  Humanitatis , itemque  feruet  gradum 
in  regulis  profefforis  expreflum;  tertiam  duos 
fecetur  ordines  quorum  luperior  luprema:  claf- 
fi  gramatic?  refpondeat , inferior  medi? , quar- 
ta denique  reipondebit  infim?  clafli , duofquc 

in 


it 

te 

VJ 

i P 
& 

< 

i 

: m 
ve 
or 

H 

nc 

bc 

di 

dii 

dc 

i 

bc 

k 

du 
i ait 

! $ 
ea. 

an 

fci 

Pl 

ai 

in 

’ m 

te 


«p 

X- 

f. 

0 

adi 

P 

ifi 

t* 

It» 

p 

ifl 

it.3 

fts, 

ioi' 

iii' 

ei* 

u* 

|CSi 

r 

# 

uli* 

di', 

<# 

iu 


STVDIOR.  INFERIOR.  St 


in  ordines  , vt  in  eius  regulis  dicitur , tribui  po* 
terit*  /i  fuperior  tantum  ordo  admittatur , tertia 
vnum  tantum  gradum  teneat  , fitquc  fuprema-# 
grammaticas,* quarta  vero  duos  , fitquc  media, 

& infima. 

§.  j.  Vbi  liint  tres  fchola,  duae  inferiores  re-  Trium, 
tineant  gradum  modo  prafcnptum  duabus  viti- 
mis  in  Collegio  quatuor  claflium  ,* fuprema  vero 
vel  lit  pura  Humanitas  , vel  m duos  diuidatur 
ordines , quorum  fuperior  Rhetorica , inferior 
Humanitati  relpondeat  . Atqui  ordo  fuperior 
non  introducetur , nili  confulto  Re&ore , eunt 
bonus  numerus  difcipuloruin  erit , qui  eius  or- 
dinis fint  capaces  , atque  ita  , vt  magifier  Au- 
dio & cura: , inferiori  ordini  debita  nullo  modo 
defit. 


§.  8-  Vbi funt duas Icholas,  inferior  duos  ha-  Duarum, 
beat  ordines , quorum  alter  fupremo  ordini  in- 
fima: claflis  , alter  media  clafii;  fuperior  item_> 
duos,quorum  alter  fuprema  clafli  grammatica, 
alter  Humanitati  relpondeat. 

In  his  etiam  fcholis,  vbi  cA  ordo  geminus,  Repttitib 
eadem  erit  pro  vtroque  ordinc,que  difta  eA  § . 3.  p£G  in  fcho 
annui  penfi  repetitio.  Et  quidem,  vbi  fieri  pol-  *1S duorum 
let,  vp  vtnquefuacuiq;  pars  primo  femeAri  ex-  or  * 
plicaretur , fecundo  iteraretur,*  difcipuli-per  bie- 
nium  in  eadem  clalfe  aque  progrederentur  atq,* 
in  duabus, qua  lingulis  confiarent  ordinibus:  ve- 
rum vbi  id  difficilius  videatur , plus  etiain  erit 
temporis  tribuendum  ‘ \ 


$. 10 . 


8i  ' REG.  PRAEFECTI 


Quae  ibide 
communia 
quae  pro- 
pria. 


Noui  difci- 
puli. 

tf 


Jlorum  exa 
jnen. 


Admiffio. 


£«io.  Hoc vt obtineri  polfit,inhis  fcholiSjin  i 
quibus  ordo  erit  geminus , omina  praeter  gram-  i 
mancas  praele&ionein  erunt  omnibus  comunia.  i 
Ac  primum  quidem  Ciceroniana  praslettio  com  j ■ 

munis  ent,itavt  faciliora  ab  inferiore,  difficilio-  | i 
raaiuperiore  ordine  re  pofcantur  i Deinde  the-  i 
ma  cnam  vmcum  dan  poterit,ita  vt  totu  m ordo  { 
fuperior  excipiat , inferior  primam  folum  , vel  ] 

yltimam  partem  , quas  fit  prasceptis  illi  explica-  c 

tis  accomodata.  Denique  exercitationes,  & con-  f 
certationes  plerumque  omnibus  communes  elfe  c 
poliunt . Sola  ergo  grammaticae  praslettio  diftin  I . 
&a  cum  fit;  aut  alternis  diebus  lingulis  ordini-  u 
bus,  aut  tempore  bifariam  diuilo  ? fua  vtrique-»  r 
quondie  explicabitur,  recoleturue.  t 

p.  Nullum , quoad  eius  fieri  poteft , in  di- 
fcipulorum  numerum  referat , qui  non  adduca-  r 
tur  a parentibus , ali  j lue , quibus  curas  fit;  aut  q 
quem  ipfe  non  noucnt;aut  de  quo  facile  non  pof  1; 

fitabalijs  fibi  iam  notis  edoceri.  Neminem  vero  ii 

co  quod  ignobilis  fit  aut  pauper , excludat.  g 

i o Eos,  qui  de  nouo  aducniunt , in  hunc  fere  i 
modum  examinet : roget  quasnam  ftudia  coluc-  j 
rint  , quatenus  ; deinde  fcorfim  aliquid  feri-  c 
berc, certo  argumento  propofito,iubcat:nqnnul-  c 

laitem  prascepta  facultatum,quibus  ftuduennt,  } 

exigat ; breues  aliquas  lentendas,  fiue  Jauno  v 

•conuertendas , fiue,  fi  fitopus , e lcriptore quo- 
piam interpretandas  proponat.  1 ^ 

1 1 Quos  probe  infiruftos,  & bonorum  mc*  > 

rum, 


/ 4 


STVDIOR.  INFERIOR.  83 

*»■  funi  > aut  indolis  efie  cognouerit,  admittat ,*  ijr 
m que  regulas  auditorum  noftrorum  oftendat,vt, 
J ® quales  le  elTe  oporteat , normt . Eorumnomen, 

au.  cognomen,  patriam  , astatem  , parentes  , aut 
d»  cos  in  quorum  cura  liint , ecquis  difcipulorum 
tb  nouerit  eorum  domos,  in  libro  feribat,* diemque, 
o d fcQ, annum , quo  quifque  admilfus  ell , adnotet. 

,it  Demum  vnumquemque  in  ea  clafle , & cum_. 
ilio  co  praeceptore  collocet  , qui  ipfi  conueniat;  vc 
c<&  Nuperiore  dignus  potius , quam  fuo  indignus  vi- 
si# deri  polfit. 

Iiib  -ix  In  vltimam  claflemfer^ neque admittatiu- 

4t  uenes  astate  proue£tos,neq.  puerulos  nimium  te 
p neros,ni(i  admodum  idoneos,-  etiam  li  probae  tan 
tum  educationis  gratia  mitterentur, 
mi  i j Generalis, folemnifq.  promotio  femel  in  an 
ifi  no  poft  anniueriarias  vacationes  facienda  eft . Si 
I;ir  qui  tamen  longe  excellant,  atq.  in  fuperiore  fcho 

mjd  la  magis  quam  in  liia  profefturi  vidcantuifquod 

p infpiciendis  Catalogis , rogandilq.  Magiftris  co* 
gnolcet)  nequaquam  detineantur , fed  quocunq. 
anni  tempore  poft  examen  afcendant.Quaquam 
^ a prima  cla/Te  ad  Humanitatem  tum  ob  alias 
jp  cauflas , tum  propter  artem  metricam , quas  fc- 
pjf  eundo  lcmeftri  explicatur , &*~ab  Humanitate^ 
^ ad  Rhetoricam  propter  Cypriani  compendium, 
0 vix  patet  aicenfus . 

14  Ad  examen  femel,  aut,  fi  opus  fit,  iterum., 
ab  omnibus  cladibus  foluta  oratione,*  a 1'uprema 
$ vero  Grainmaucs,  & Humanitate  femel  etiam 


Qui  non  ii 
mittendi. 

Pr*moti®{ 


Adeximea 

fcribendmn. 


«4 


REG.  PRAEFECTI 


Examinis 
Jcgcs  reci- 
tandae. 

Prafeftus 

pnefit. 


Copolitio- 
ncs  tribuen 
d*  exami- 
natoribus. 

Examinato 

res. 


Fxaminan- 
dorum  nu- 
merus. 

Catalogieo 

gnofccndi. 


carmine, &, fi  videatur,  femel  graece  aliquo  dicru 
interuailo  in  lchola  lcribenduin  eft. 

15  Efficiat  vt  biduo,  vel  triduo  ante  examen.# 
magiftn  lcribenduin  examinis  cauia  denuntiet , 
icribendiquc  ad  examen  leges  in  fine  harum  re- 
gularum politas  lingulis  in  cladibus  recitentur. 

16  Scribentibus  praeiit  iple  Pnefedus,aut  alius, 
qucin  iple  libi  fubftituerit:qui,quodie  lcnbendu 
eft, figno  dato  argumentum  breue  potius  quam 
longum  tradat . 

17  Compoiitionesinfafciculum  ordinealpha- 
beti  comedas  apud  fe  habeat ; & , fi  nihil  impe- 
diat, diuidat examinatoribus,  vt,  fi  videatur , le- 
gere, errata  in  margine  notare  poffint 

18  Examinatores  tres  efle  oportet.  Vnus  erit 
v t plurimum  iple  Prasfedus ; alios  duos  rerum.. 
Humaniorum  bene  peritos,qui  fi  fieri  potcft,ma 
giftri  non  fint,Redorcum  Praefedo  conftituet . 
In  decernendo  autem  plura  horum  trium  fuffra- 
gia  fpedabuntur . Vbi  vero  ingens  eft  numerus , 
duo  aut  plura  examinatorum  ternaria  conftitui 
nihil  vetat. 

1 p Terni  ad  examen, aut  etiam  plures  ex  cladi- 
bus prcefcrtim  inferioribus  euocentur,'totidemq. 
deinceps  a magiftro,  feruato  alphabeti  ordino , 
aut  alio  commodiore, fubmittantur . 

20  Examinatores  in  primis  perlegant  magi- 
ftn  catalogum , & in  co  recognofcantadlcriptas 
cuique  notas,  dum  ad  examen  accedit,  confe- 
rendo fi  opus  fit  cura  fupcrioribus  eiufdem  anni 


STVDIORVM  INFERIOR. 

^ catalogis > vt , quid  quifqueprofecerit,autprofc 
fturus  lit,facilius  appareat . 

icr'  ii  Examinis  ratio  ha:c  erit.  Primum  fuasquif- Examini* 
2tC'  que  compofitionis  partem , 11  videatur , recitet : ratio- 
^ deinde  errata  corrigere,  eorum  rationem  red 

:Ii:i  derc iubeatur,  prascepto,  contra  quod  peccatum 
2 fit, indicato.  Poftea  grammaticis  vernaculum  ali 
^ quid  ftatimlatine  vertendum  proponatur,  om- 
»1^  nefque  de  prasceptis,  & rebus, qua;  in  quaq.fcho 
t la  tradita  1 'unt,interrogentur.  Denique  brcuis , fi 

P fit  opus, loci  cuiulpiam  ex  libns  in  lchola  explica 
tis  interpretatio  exigatur . 

0Jiif  zz  Poli  cuiulq.  ternarij  examen, recentibus  ad-  Qnand® 
huc  Examinatorum  iudicijs,fentend9  de  interro  ‘cn~ 
w\  gatis  ferantur,habita  compofitionis,  not$  a ma- 
m gi  liro  addita:, & interrogationis  ratione . 

P z$  Adconftituendumdedubijs  Pnefeftus  quo  De  dubiis. 
Ibt;  tidianas  eorum  feriptiones  perinterualla  exigat; 
d^;  cum  ijfdem  iudicibus  conferat,  vteos  , fi  vi- 

# deatur , rurfus  fcnbere  iubeant , SxT  examinent. 

$ Porr6  in  dubiis  ratio  astatis , temporis  in  ea-> 

dem  clafie  politi , ingenii , ac  diligentias  haben- 

# da  erit.  ■ :vi 

'j$,  24  Perago  demum  cxamine,quid  de  vnoquoq.  silentio  se' 

tfeit*  ftatuendum  fi  t,  filenuo  lupprimatur,  nili  quod , tenti*  fup- 

antequam  publice  recitetur,  fuus  cuique  magd  primend*. 
ftro  catalogus  ollendendus  erit, 
fcri^  2«;  Si  quis  nulla  ratione  ad  gradum  faciendum  Non  aP^*> 
cou"  videatur  idoneus , nullus  deprecationi  fit  locus . & ru<ies* 

Si quisasgre  quidem  aptus,  led  tamen  propter 
•jjj'  asta- 


3d  b9  Coo; 


84  REG.  PRAEFECTI 


Examinis 
Jcgcs  reci- 
tandae. 

Praefc&uJ 

praefic. 


Cooofitio- 
nestribuen 
dae  exami- 
natoribus. 

Examinato 

res. 


Examinan- 
dorum nu- 
merus. 


Catalogico 

gnofccndi. 


carmine,&,fi  videatur, femcl  graece  aliquo  dicru 
intcruallo  in  fchola  fcribendum  eft. 

1 5 Efficiat  vt  biduo , vel  triduo  ante  exameiu 
magiftn  icribendutn  examinis  cauta  denunciet , 
icribendique  ad  examen  leges  in  fine  harum  re- 
gularum politas  fingulis  in  cladibus  recitentuy. 

i^Scribentibus  prasfitipfe  Pr*efe<ftus,au  talius, 
quem  iple  fibi  fubftituerit:qui,quo  die  lcnbendu 
eft,figno  dato  argumentum  breue  potius  quam 
longum  tradat . 

17  Compoiitionesin  fafciculum  ordine  alpha- 
beti comeftas  apud  fe  habeat ; & , fi  nihil  impe- 
diat, diuidat examinatoribus, vt, fi  videatur, le- 
gere^ errata  in  margine  notare  poflint. 

18  Examinatores  tres  ede  oportet.  Vnus  erit 
vt  plurimum  ipte  Prasfe&us ; alios  duosrerum_. 
Humaniorum  bene  peritos,qui  fi  fieri  potcft,ma 
gifin  non  fint,Reftorcum  Prasfefto  conftituet . 
In  decernendo  autem  plura  horum  trium  fuffra- 
gia  fpecftabuntur . Vbi  vero  ingens  eft  numerus , 
duo  aut  plura  examinatorum  ternaria  conftitui 
nihil  vetat. 

ip  Terni  ad  examen, aut  etiam  plures  ex  cladi- 
bus prcefcrtim  inferioribus  euocentur,-totidcmq. 
deinceps  a magiftro,  feruato  alphabeti  ordino  j 
aut  alio  commodiore, fubmittantur . 

20  Examinatores  in  primis  perlegant  magi- 
ftn  catalogum , & in  eo  recognofcant  adferiptas 
cuique  notas,  dum  ad  examen  accedit , confe- 
rendo fi  opus  fit  cum  fuperioribus  eiufdcm  anni 

cata^ 


licii 

]QL 

3&i* 

mu 

w 

ife 

cudi 

ais 

plu* 


SClI 

1^ 

io* 

jfe 

jtfi 

& 

lalli 

3^ 

ac'>’ 

i# 

<? 

a# 


STVDIORVM  INFERIOR.  gy 

catalogis , vt , quid  quifqueprofecerit,autprofc 
fturus  iit,facilius  appareat . 

ii  Examinis  ratio  iiaec  erit.  Primum  fuasquif-  Examini» 
quecompofitionis  partem,  fi  videatur , recitet : ralio* 
deinde  errata  corrigere,  eorum  rationem  red 
dereiubcatur,  praecepto,  contra  quod  peccatum 
fit, indicato.  Poftca  grammaticis  vernaculum  ali 
quid  ftatimlatine  vertendum  proponatur,  ora- 
nefque  de  praeceptis,  & rebus,quae  in  quaq.lcho 
la  tradita  lunt, interrogentur.  Denique  breuis , fi 
fit  opus, loci  cuiufpiam  ex  libris  in  fchola  explica 
tis  interpretatio  exigatur . 

22  Poft  cuiufq.  ternarij  examen, recentibus  ad-  Quando  fe 
huc  Examinatorum  iudicijs,fententi5  de  interro  en" 
gatis  ferantur,  habita  compofitionis,  notae  a ma- 
gi ftro  additae,&  interrogationis  ratione . 

23  Adconftituendumdedubijs  Prcfeftus  quo  De  dubiis, 
tidianas  eorum  fcriptionesperinterualla  exigat; 

cum  ijfdem  iudicibus  conferat,  vteos , -fi  vi- 
deatur , rurfusferibere  iubeant , 6T  examinent. 

Porrb  in  dubiis  ratio  aetatis , temporis  in  ea- 
dem claffe  politi , ingenii , ac  diligentias  haben- 
da erit . ' : 

24Peraftodemumcxamine,quiddevnoquoq.  silentio  st 
ftatuendumfitjfilentio  iupprimatur,  nifi  quod , tenti*  fup- 
antequam  publice  recitetur,  fuus  cuique  magi^  primend*. 
ftro  catalogus  offendendus  erit.  r . i 

25  Si  quis  nulla  ratione  ad  gradum  faciendum  Non  aPri  > 
videatur  idoneus , nullus  deprecationi  fit  Jocus . & ruJes* 

Si  quis  aegre  quidem  aptus , fcd  tamen  propter 


REG.  PRAEFECTI 

aetatem , tempus  in  eade  clafle  politum , aut  ali»  j 
rationem  promouendus  videatur  \ id  ea  condi» 
tione,mti  quid  obftiterit,fiat,vt,fi  minus  luam_. 

• magiltro  probant  mduftria,  ad  inferiorem  fcho-  1 

lam  remittatur,ncc  in  Catalogo  eius  ratio  habea  i 
tur.Si  qui  denique  ita  fint  rudes , vtnec  eos  pro- 
inoueri  deceat, nec  vllus  in  propria  clalfe  fruttus  t 

fperetur,  agatur  cum  Re&ore , vt  eorum  paren»  ( 

tibus,aut  curatoribus  perhumaniter  admonitis  , p 
locum  non  occupent.  ' j * 

p mule»*  26  Publice  promouendorum  Catalogus  vel  ad  ii 

tio.  fingulas  ieorfim  clafles,vel  in  Aula  fimul  ad  om- 
nes recitetur. Si  qui  longe  mter  caeteros  emineat,  11 

primi  honoris  caufa  nominentur , in  caetcris  al-  ii 
phabeu,vcl  doarinae  ordo  feruabitur . 
librorum  27  Ante  inftaurationem  ftudiorum  de  Catalo-  b 

Catalogus,  go  librorum  , qui  eo  anno  explicandi  lunt  in  ei 
fc  holis  noftris,conficiendo  mature  referat  ad  Re  & 

ftorem,  vt  res  cum  Prasfe&o  generah,  cum_.  (I 

Magiftris  communicetur : eodemque  modo  fla-  4 
tuatur , fi  qui  forte  in  anno  hbri , fiue  lcriptorei  D 

commutandi  fint . . 

librorum  28  Efficiat, vt  tempefliuecum  publicis  Biblio-  u 

copia.  polis  agatur,  ne  librorum,  quibus  aut  in  dies  vti-  n. 

mur , aut  fequentem  in  annum  vfuri  fumus  tum  fe 

nos, tum  externi,copia  defideretur . . *E 

locorum  xy  Cuiuslibet  anni  initio  fua  fingulis  audi-  £ 
aflignatio.  toribus  fcamna,  & confefTores , vel  perfe,  vel  d, 
per  magiflros , alumnis  etiam , & conui&oribus  u 
per  eorum  moderatores  affignet  ( nifi  forte  ali- 
cubi 


STVDIOR.1NF.  S7 

.cubi  cx  do&rinas  ordine  fedcndi  ordo  ftatuatur) 
Nobilibus  quidem  commodiora,noflris  vero,  &c 
aliis  item  religiofis,fi  adfint , ab  externis  ieparata 
fublellia . neque  committat,  vt  magna  aliqua  co- 
rnuta tio,fe  inlcio,fiat . 

- . jo  Permagni  intereft , vt  auditoribus  non  mo- 
do noftris,fed  alumnis  etiam,  vel  conuiftoribus, 
& li  nihil  obftiterit , externis  quoque  Praefeftus 
per  magi  ft  ros?,  vel  per  alios  illorum  collegiorum 
Prasfe&os  tempus  ita  diftribuat,  vtpriuau  ftudij 
horas  bene  collocent. 

3 1 Nullam  det  cuipiam,prjcfertim  diuturnam 
nih  graui  de  caufa,a  verhbus,  & grascis  diicendis 
immunitatem.  . 

$x  Curet  vt  declamationes  menftrua:,quaE  pu 
blice  inAula  a Rhetoribus  habentur, fuperiorum 
etiam  claflium  frcquentia,non  modo  Rhetorum 
& Humaniftarum  cohoneftentur.  ldeoq.  magi- 
ftri  ad  moneantur, 'vtfuos  quifque  auditores  inui 
-tent . Ex  noftris  vero  nemini  abefie  liceat,  nili  a 
Reftore  poteftatcm  impetrarit. 

j j Confideret  quando,qua ratione, & quo  co- 
uenire  debeant  fcholte  ad  dilputandum  inter  le ; 
nec  lolum  difputandi  rationem  ante  pnelcribat , 
fed  etiam  dum  certatur  prasfens  iple  iedulo  cu- 
ret, vt  fruttuole,modeftc, pacate  geratur  omnia . 
-Eodemque  modo  Rhetorum,  & Humani ftaru 
•declamationibusjfeu  praelettioiubus,quas  in  Gy 
mnafio  habere  iolent , interfit. 

- . Ad  litterarias  exercitationes  altius  im- 

pnmen- 


Priuati  flu- 
dii  tempus. 


Immunitas 

nulla. 


Declama- 
tiones mc- 
ltruae. 


Schohru  $ 
fpueationes 

L »<  . . ;«1  4 


Academiae. 


83  REG.  PRAEFECTI 

pri mendas  det  operam,  vt,  fiReftori  videbitur, 
in  cladibus  non  modo  Kjhetoricae,&  Humanita- 
tis,fed  etiam  Grammaticas  Academias  mftituan- 
tur:in  quibus  datis  diebus , ccrtuque  legibus, 
qux  in  fine  libri  habentur , vicifiim  praslegatur, 
dilputetur , aliasque  boni  auditoris  partes  agari- 

tllf  * '' 

Praemia  pu  j)c  pnemijs  diftribuendis,ac  declamatione, 

Wlca*  dialogoue  tum  fortafle  habendo,  tempeftiue  fiw 

periori  in  memoriam  reuocet.ln  quadiftributio- 

ne  leges,quasin  fine  harum  regularum  collocan 

tur,l'eruandas  erunt,  & in  fingulis  cladibus  anto 

feriptionem  promulganda:. 

priuata*  5^  j)et  quoq.  operam , vt  praeter  publica  prae- 
mia priuatis  etiam,  qux  Reftor  Collegii  fuppedi 
, tabit,prxmiolis , vel  figno aliquo  viftoria:  magi- 

...  flri  in  liia  quifque  lchola  difcipulos  excitent, cum 

veladuerfarium  vincendo, vel  totum  aliquem  li- 
brum repetendo,  memoriterue  reddendo,  vel  il- 
ludre  aliquid  eiuiinodi  agendo  in  dies  comme- 
ruide  videbuntur, 

Cehfor fcu  SI  Suum  in  vnaquaque  clade  pro  regionum^ 
praetor,  confuetudine  publicum  Cenlorem,  vel,  fi  Cenio 

ris  nomen  minus  placeat.  Decurionem  maxi- 
mum, aut  Praetorem  conrtitua*:  qui  vt  in  ho- 
nore fit  apud  condifcipulos  > priuilegio  ahquo 
cohoneftandus  erit ; iuiq.  habebit , magiftro  ap- 
probante , leuiores  poenas  a condifcipuhs  depre- 
candi , ls  obferuet , fi  quis  aut  ante  fignum  da- 
, i . mm  ex  condifcipulis  vagetur  in  atrio , auticho- 

lam 


¥ 

P! 

k 


k 

n 

u 

ci 

te 

i* 

ui 

ac 

de 


tu 

i te 


Iit 

te 


il 


Cli 

* 

Pi 

.H 


* 

imf 

w 

iM 

f 

* 


STVD.  INFERIOR. 

^am  alienam  ingrediatur,  aut  a propria,  feu  a 

fuo  loco  difccdat  ,*  deferat  etiam  ad  Praefeftum 

quinam  quotidie  defiderentur , fiquis  non  dilci- 

pulus  fc holam  intrarit,  demum  fi  quid  abfentc,  ( 

leu  praefente  magiftro,  peccetur  in  lchola. 

38  3 Propter  eos  qui  tum  in  diligentia,  tum  Correfter. 
in  ijs , quas  ad  bonos  mores  pertinent , peccaue-  a p-4.  c.  7. 
rint , & cum  quibus  fola  verba  bona,  & exhor-  &c>1  6. 
tationes  non  lufficiunt,Corre£tor,  qui  de  So-  s,*‘ 
cietate  non  fit , conftituatur  ,•  vbi  haberi  non  po- 
terit , excogitetur  modus , quo  caftigentur , vel 

per  aliquem  ex  ipfis  fcholafticis , vel  alia  conue- 
nienti  ratione : propter  domeftica  vero  delifta_» 
non  ple&antur  in  lchola  ,nifi  raro,  & magna_, 
de  caufa. 

39  Qui  autem  plagas  recufant , aut  cogan-  Correftio- 
tur , fi  tuto  polfint : aut , fi  quando  id  indeco-  ^csrecu"' 
re  liat  cum  grandioribus  videlicet , ijs  gymna- 
liumnoftrum  interdicatur,  Reftore  tamen  an- 
tea confulto ; ficut  ijs, qui  frequenter  abfunt 
afchola. 

40  b Cum  nec  verba  , nec  Corre&oris  offi-  A tholis 

cium  latis  clfet ; & in  aliquo  emendatio  non.,  Jcmou®n^1* 
fperaretur , aliifque  elfe  offendiculo  videretur : 5 1 * 

praeftat  a fcholis  eum  remouere , quam , vbi  pa- 
rum ipfe  proficit,  & aliis  nocet  retinere.  Hoc 

autem  iudicium  Rc£tori,;vt  omnia  ad  gloriam , 

& feruitium  Dei , vt  par  eft , procedant , relin- 
quetur. 

41  c Si  cafus  aliquis  acciderit,  vbi  in  reme-  Coercendi 

G dium 


Ibidem  lit- 
tera D. 


i 


Reditus  ad 
fcholas  ne- 
mini pateat 

Atrij  quies 

a p.4.c.i6. 
5.4. 


Atrium,  & 
fcholae  lu- 
ftrandae. 


Templum 

IcMifla. 


po  REG.  PRAEFECTI 

dium  offendiculi  praediti  ,fausnonefTetafcho- 
lis  expellere : ad  Re&orem  referat , vt  is  videat, 
quid  praeterea  conueniat  prouidere.  Quamuis, 
quoad  eius  fieri  poterit,  in  fpiritu  lenitaus,  pa- 
ce , & caritate  cum  omnibus  conferuata  , fit 
agendum. 

42,  Reditus  ad  fcholas  noftras  nemini  pateat 
eorum , qui , vel  femel  eie&i  funt , vel  vitro  fine 
legitima  caufa  difcefferunt;  quin  prius  Rettor 
admoneatur,cuius  erit,  quid  expediat,  iudkare. 

45  Nihil  neq;  in  Atrio , neq;  in  fcholis  , etiam 
fuperioribus  patiatur  armorum, nihil  otiolorum, 
nihil  concurlationum , atque  clamorum  ; a nec 
iuramenta,  nec  iniurias  verbo, aut  fafto  illatas, 
nec  inhoneftum,autdiffolutum  quid  in  eis  per- 
mittat ; fi  quid  acciderit , componat  ftatim , & 
cum  Reftore  agat  fi  quid  eft,quod Atrij  quietem 
vllo  modo  perturbet. 

44  Non  modo  toto  fcholarum -tempore  in 
Atrio,  fiue  in  conclaui  , vnde  Atrij  profpeftus 
pateat , fit  affiduus  ; verum  etiam  fcholas  ante-» 
datum  fignum  ad  ingrediendum  interdum  lu- 
firet,  femperque  ad  Atrij  ianuam  cun&is  exeun- 
tibus prasfto  fit. 

45  Curet  vt  fcholarum  ingreffus  in  tem- 

plum, cgreflufue  ftrepitu  careat ; & nunquam-,» 
nifi  praefente  aliquo  magiftrorum , aut  etiam., 
pluribus  ,Milfam  audiant;  cui  non  modo  omnes 
quotidie  religiofe  interfint , fed  etiam  re&e , at- 
que ordine  diftributi. 

4^  Die- 


STVDIOR.  INFER.  pr 

4^  Diebus , & horis  ad  excipiendas  difcipu- 
lorum  confeffiones  conftitutis , videat  vt  con- 
feflarij  tempeftiue  adfint:  templum  ipfeperid 
tempus  ingrediatur  identidem , curetque , vt 
modefte , ac  pie  fe  pueri  gerant. 

47  Ne  ipfe  quidem  Praefedus  nifi  parce , pras- 
fertim  pr§ledionum  tepore , e fcholis  dilcipulos 
euocet : fi  quid  in  ea  re  peccetur  ab  alijs,  Redo  - 
rem  edoceat. 

48  Nullo  autem  tempore  difcipulorum  ope- 
ra , aut  ad  fcnbendum  , aut  ad  vllam  rem  aliam 
vtatur , aut  alios  vd  fi  nat. 

4 p Regulae  omnium  externorum  difcipulorum 
communes  in  loeo,vbi  publice  legi  poffint,  & in 
quauis  pr^terca  clafle  propalam  lunt  affigendas. 
& cuiulque  fere  menfis  initioin  Rhetorica,  cae- 
terifq;  inferioribus  recitanda:. 

50  Vbi  non  erit  Prgfedus  (ludiorum  (uperioru  , 
curam  fubeat  ipfe,  Redore  probante,  recognofcc 
di  ea,qua:  publice  declamantur,  & libros  noftris 
fcholafticis , eodem  confcio  Redore,  difiribuen- 
di. 


Gi  s SCRI- 


Confeflio. 


Schola  non 
euocandi. 


Dilcipulo- 
rum  opera 
no  vtedutn. 

Regulae  pa 
lam  collo- 
cande 


Victs  prae- 
fedi  gener* 
lis. 


9* 


SCRIBENDI 
AD  EXAMEN 
L E G E S 

0 

i Stf&WPN  TELLIGANT  omnes,ipfo  feri- 
inSn?11  S 1 S ptionis  die  fi,qui,nifi  grauibus  diften- 

ticaufis,defiderentur,  eorum  in  exa- 
mine nullam  habitum  iri  rationem. 
...  z Mature  veniendum  ad  fcholam vt  feriben- 
tempus. 1 di  argumentum,  & ea , quae  tum  Prasfeftus  per 
fe,  vel  per  alium  traditurus  eft  , fideliter  exci- 
piant, abfoluantq;omnia  intra  finem  fcholarum. 
Nam  poft  indiftum  filentium,neminicum  alijs> 
ne  cum  Pr^fetto  quidem  ipfo , fiue  cu  eo  quem 
ipfe  fibi  iiibfti tueri t , loqui  licitum  fore . 
Apparatus  3 Accedere  oportet  mftruftos  libris , ceterifc 
**  que  rebus  ad  feribendum  neceffarijs , ne  ab  vllo 

a ; quidquam  petere  interscribendum  necefiefit. 

P * 4 Appolite|ad  vnius  cuiufqueclafiis  gradum  , 

dilucideque  icribendum,  & ex  thematis  verbis, 
modifquc  pneferiptis  , Ambigue  feripta  in  de- 
teriorem partem  acceptum  in  ; verba  etiam», 
omifla,  vel  temere  immutata  difficultatis  euitan- 
dee  caufa  pro  erratis  fore. 

Cauendum  5 Caucndum  a ConfelToribus:nam,fi  dua:  forte 
a confdfo-  compofitiones  fimiles , ac  geminx  reperiantur  , 
ribus . vtramque  habitum  iri  pro  fufpe&a ,■  cum  vter  ab 

vtro  furatus  fit , exploratum  efle  non  poffit . 
Egreflfus  e $ Ad  fraudes  cuitandas , fi  cui  forte  potefta- 


* 


fa- 

lis- 


er*- 

1 

te 

f 

so- 

ni 

rS 

it- 

ili . 

rto 

t 

ii* 

itf' 


SCR1B.  AD  EXAM.  LEGES,  pj 

tem  exeundi , poftquam  fcribi  coeptum  fit,  dare 
neccflitas  cogat ; is  6c  argumentum  fcriptionis, 

6 quicquid  icripfcrit  apud  Prarfe&um  relin- 
quat , fiue  apud  eum,  qui  tum  fchola:  praeeft. 

7 Compofitioncablbluta,fuo  quifqucloco,quas 
fcripfit , diligenter  recolat , caftigct , 'expoliat 
quantum  velit:  nam  fimul  atque  compofitio  tra- 
dita Praefetto  fit, fi  quid  deinde  corre&um  o- 
porteat , haud  quaquam  redditum  iri. 

8 Rite  complicanda , vt  Praefcttus  iuflerit,fua 
vnicuiquecompofitio,atque  in  tergo  nomen  tan 
tum  fcnptoris  cum  cognomine  laune  adlcriben- 
dum:quo  facilius  compofitiones  omnium  in  Al- 
phabeti , fi  libeat , ordinem  redigi  poflint. 

p Cumfuam  quifq;  copofitionem  redditurus 
accedit  ad  Prasfettum,fecum  fuos  habeat  hbros , 
vt  ea  tradita,ftatim  filentio  exeat  e fchola:  ceteri 
vero , alifs  dilcedcntibus , loca  non  mutent ; fcd 
compofitionem , quo  coeperint  loco , perficiant. 

10  Si  quis  tempore  ad  feribendum  attributo 
non abfoluerit ; eam  ipfam  partem, quam  feri- 
pferit  tradet.  Idcirco  probe  intclhgi  ab  omnibus 
oportebit,  quantum  temporis  ad  lcribendum_. 
concedatur  ,quantum  ad  deferibendum*,  & re- 
cognofccndum. 

1 1 Denique  cum  ad  examen  accedunt,hbros, 
qui  explicati  fint  eo  anno , de  quibus  interrogan- 
di funt,  afferant:  dumque  vnus  interrogatur, 
ceteri,  qui  adfunt,  diligenter  attendant;  verum 
neq.  annuant  alijs,  neque  corrigant,  nifi  rogati. 

: G j LE 


fchola. 


Scriptionis 

traditio. 


Adicriben- 

dumnome. 


Scriptionis 

abfolutio. 


Tempus 


AcceHus  ad 
examen. 


Praemloru 

numerus. 


I 


Hetoric$  octo  prgmia  proponen- 
1 tur,duo  folutj  orationis  latin$, 
| duo  carminis, 'duo  iolutg  oratio- 
nis gr^c^ , totidem  gr^cicarmi* 
1 nis . Sex  item,  fed  eodem  plane 
ordine  in  Humanitate,  in_. 


prima  clafTe  Grammaticf , relicto  fcilicet  greco 
carmine , cuius  infra  Rhetoricam  fere  non  eft 
vfus . Quatuor  deinceps  in  omnibus  alijsinfe. 
rioribus,relicto  etiam  latino  carmine.  Vnuspr§- 
terea , aut  alter  in  lingulis  cladibus , qui  optime 
omnium  Chriltianam  doctrinam  recitauerit  , 
praemio  donetur.  Poterunt  tamen  vbi  ingens, 
aut  paruus  eft  numerus  difcipulorum , plura  vel 
pauciora  dari,  dummodo  potior  fertiper  folutas 
orationis  latina:  ratio  habeatur . 

„ ....  2 Scribendi  certamen  in  diftinttos  dies  diuida- 
dies.Ptl°nW<  tur  3 ita  vt  alius  dies  orationi  latinx,alius  lcriben 
dis  verlibus,alij  item  duo  dies  grascg  orationi,  ac 
verlibus  tribuantur . 

Conftitutae  3 Omnes,  in  fuam  quilque  fcholam  diebus , & 
hor*.  horis  ad  feribendum  conititutis,  con  ueniant. 


t 

1 


D5 

j»; 

i&> 

10 


* 

3$ 


,vd 

j» 

& 

* 

fi 

fi 


PRAEMIORVM  py 

4  Accepto  fcribendi  argumento,  ante  abfo- Bgreflu*  A 
lutam  fcnptionem , ac  traditam , nemo  e fua_. 
fchola  egrediatur,- neque  cum  alio  intra , fluo  Jur# 
extra  gymnafium  colloquatur : li  egredi,  fatta_> 
tamen  poteftate,necefie  fit,  argumentum , & 
quicquid  (criplerit  apud  eum  , qui  tum  fcholae 
praeeft,  relinquatur. 

5 Si  quis  longius  fpatiumad  rem  accuratius  Tempus, vt 
perficiendam  expetit: is, modo  ne  pedem  e fcho  prorogan- 
la  efferat,  neque  vitra  occafum  folis  tempus  pro  dum. 
roget , quamdiu  voluerit , maneat. 

6 Suam  quilque  lcnptionem  accurate  de-  Scriptiones 
fcriptam , aliquo  addito, quo  maluerit, figno,  obfignand* 
fine  nomine  tamen , cum  difcedere  volet , gy- 

mnafiji  Prasfefto , vel  alteri , quem  ipfefibi  mb- 
ftituerit,  reddat : aliam ' item  chartam  ,'in  qua_# 
cum  nomine , & cognomine  fit  idem  fignum  ex 
pretium , diligenter  obfera tam , ne  nomen  infpi 
ci  poflit,  eidem  tradat. 

7 Gymnafij  Praefe&us  omnia  fedulo , & fide-  Tuto  affct- 
Jiter  afleruet : neque  chartas  nomina  continen-  uandar. 
tes  , priufquam  faftum  fit  iudicium,  refignet. 

8 Itidices  tres  , & docti , & graues , quorum  Iu(iicefc 
aliquis  externus  efle  poterit,fi  loci  poftulet  con- 
fiietudo , qui  nefciant  cuius  quaeque  fit  fcriptio, 
deligantur  . Hi  perlectis  omnibus  fcriptis,& 
re  diligenter  inlpecta , plurium  fuffragio  omnes 
ordine  victores , eorum  quoquo,  qui  ad  vi- 
ctores proxime  acceflerunt , vnum,  aut  alterum 
in  vnoquoque  genere  declarent. 

G 4 9 In 


Indici;  for- 
ma. 


Nomina  re 
lignanda. 


Prasmioru 

apparatus. 


Diilributio 


LEGES 

p In  Iudicio , cuius  melior  erit  orationis  for- 
ma,is  ceteris  omnibus,etiam  fi  plura  fcripferint, 
anteferatur.  Si  qui  genere  lpib,  & Hilo  pares 
in  lcnbendo  erunt, plura  paucioribus  antepo- 
nantur . Si  in  hoc  etiam  fint  pares , qui  ortho- 
graphia praeftiterit , vi&or  fit . Si  ortographia, 
& ceteris  rebus  pares  fuerint  > ei , qui  elegan- 
tius expreflerit  litterarum  notas , praemium», 
adiudicetur  . Si  pares  omnino  fint  , vel  diui- 
datur  praemium,  vel  geminetur,  vel  forte  du- 
catur. Si  quis  in  omnibus  generibus  fcribendi 
ceteros  vicerit, is  etiam  omnium  generum  prae- 
mia confequatur. 

10  Iudicio perfe&o  Praefe&us cum  Redtoro, 
& Pi^fedto  generah  chartas  , in  quibus  nomi- 
na certantium  cum  fignis  adlcripta  erunt,  refi- 
gnet .‘  nomina  vidlorum  e fignis  diligenter , ne-» 
erret,  inueftiget;  cognita  nemini , praeter  quam 
Magiftris,  enuncict. 

1 1 Conftitiito  deinde  die,quanto  maximo  fie- 
ri poterit  apparatu  ,&  hominum  frequentia,no- 
mina  Vicorum  publice  pronuntientur, & in  me 
dium  procedentibus  praemia  cuique  fua  hono- 
rifice diuidantur.  Si  quis  non  aderit,  nifi  pote- 
ftatem  iuftis  de  caufis , quae  Redtori  probentur, 
acceperit  a Praefcdto , praemium  vel  optimo  iure 
fibi  debitum  amittat. 

ix  Vnumquemque  Vidtorera  pneco  euoca- 
bithoc  fere  modo:  Quod  felix  faufiumque  fit  re  i 
litteranae,omnibusque  noftri  Gyranafij  alumnis 

primum. 


PRAEMIO  RVM.1  97 

primum , fecundum,  tertium,&c.  pnemiumfo 
lutas  Orationis  latinas , graecas , carminis  latini , 
graci,  &c.  meritus,  confecutus  eft.  N.  Tum 
vi&ori  tradat  premium,  nec  fere  fine  aliquo  ad 
rem  maxime  appofito  carmine  breuifiimo,quod 
llatim  fi  commode  fieri  poflit,  a cantoribus  repe 
tatur . Ad  extremum  addat  idem  prasco,  fi  qui 
proxime  accefferint , quibus  aliquid  etiam  pre- 
mi; loco  dari  licebit . 

1 3 . Contra  has  leges  fi  quis  peccarit,  aut  frau-  Fraudum 
dem  vllam  commiferit  , eius  fcriptionis  nulla  ra-  P«na* 
tio  habeatur . 


REGVLAE 


COMMVNES  PROFESSO  RI- 
bus  Claflium  inferiorum . 


Finis. 


a P.4.C.7. 
$.z. 


b p.  4.0.1$. 
S-  4* 


Dolefcentes,  qui  in  Societatis  di- 
iciplinam  traditi  funt,lic  Magi- 
fter  inftituat,vt  vna  * cum  litte- 
ris mores  etiam  Chriltianis  di- 
gnos in  primis  hauriant. 
Feratur  autem  eius  peculiaris  intentio 
tam  in  lectionibus , cum  fe  occalio  obtulcrit,qua 
extra  eas, ad  teneras  adolefcentium  mentes  obfe- 
quio,  & amori  Dei , ac  virtutum , quibus  ei  pla- 
cere oportet,pr§paradas;  fed  pr^cipue  ea,  quf  fe- 
quuntur,  obleruet . 

clbid.&C,  2 c Orationem  breuem  ante  fchol^  initium  di- 
Oratio  an.  cataliquis  ad  id  inllitutam:  quam  Pr§ceptor , & 
te  Icdione.  difcipuli  omnes  aperto  capite  , & flexis  genibus 
attente  audient .*  antelectionis  vero  initium  ipfc 
Pr^ceptor  ligno  Crucis  fe  muniat  aperto  capite 
incipiat. 

Mitia , & $ Mifi$&  concioni  curet  vtinterfint  omnes. 

Concio.  d mifl^  quidem  quotidie , c concioni  vero  diebus 
<1  ibid.j.  1.  . acj  quam  preterea  bis  faltem  lingulis  heb- 

S.z.4*‘C'  7*  domadis  eos  in  Quadragelima  mittat,  aut  etiam 
pro  regionis  confuetudine  ducat. 

4DO; 


rei 


> 


PROF.  CLASS.  INF. 


99 


i 

u 


mu* 

iC? 


tf? 


0 

iT-’1’ 


»■ 


4 • Do&rinaChriftianainclaffibuspraelertim 
Grammaticae,  vel  etiam  in  alijs , fi  opus  fit,  feria 
fexta,autSabbatho  edilcatur,ac  memoriter  re- 
citetur, nili  forte  alicubi,  &a  nouis  diicipulis 
etiam  facpius  recitanda  videretur . 

5 Piam  cohortationem  , vel  doftrinae  explica- 
tione feria  item  fexta,  aut  £abbatho  habeat  per 
iemihoranvhortetur  autem  potiffimum  ad  oran- 
dum Deum  quotidie,  praecipue  vero  ad  Coro- 
nam B.  Virginis , aut  Officium  quotidie  reci- 
tandum , ad  excutiendam  confcientiam  vefperi, 
b ad  facramenta  Poenitentiae , & Euchariftiae  fre- 
quenter, ac  rite  obeunda,  ad  vitandas  noxias  co- 
liietudines,  ad  vitiorum  deteftationem,ad  virtu- 
tes denique  colendas  Chriftiano  homine  dignas. 

6 Pnuatis  etiam  c colloquijs  eadem  ad  pie- 
tatem pertinentia  inculcabit , ita  tamen , vt  nul- 
lum ad  religionem  noftram  videatur  allicere:  fed 
fi  quid  huiufmodi  cognoucrit,ad  confeflariunu, 
reij  ciat. 

7 Litanias  Beatiffimas  Virginis  Sabbatho  fub 
vciperum  in  fuaclafle recitari  iubeat,  vel , fi  mo 
ris  fit , in  templum  ad  eafdem  cum  ceteris  au- 
diendas ducat : pietatem  vero’ in  eandem  Vir- 
ginem & Angelum  etiam  Cuftodem  difcipulis 
diligenterfuadcat. 

9 Leftionem fpiritualem pr^fertim  defanato- 
rum vitis  vehementer  commendeticontra  vero 
non  iolum  ipfe  d ab  impuris  feriptoribus , & 
omnino  in  quibus  fit  aliquid , quod  bonis  mo 

ribus 


Do&r.Chr. 
a p.4.  c.  7, 
5.z.  & c»  16 
S.z. 


Adhorta- 

tio. 


b p.  4.  c.7. 
$'•  a. 


c p.  4.  c.4. 
5.6: 

‘Colloquia 

fpiritualia. 


Litaniae  8c 
deuotio  B. 
Virginis  . 


Leftio  Spi 

ritualis. 

dp.^.c.y.l 


» p.4>c.i6. 
S.  i. 

Confeflio. 


Oradu  pro 
difcipulis. 

Praefeftoob 

temperan- 

dum. 


Gradus  cu- 
iufque  fcho 

ix. 

b p.4.  c.13 
B. 


jktv  iet. 


ICO 


REG.  COMMVNES  \ 

ribus  nocere  queat,  iuucntuti  praelegendis  ab- 
flineat ; fed  ab  i j idem  etiam  extra  1'cholam  le- 
gendis difcipulos  quam  maxime  poteft  deterreat.  • 
p Confcflioiies 1 Ungulis  menfibus  vt  a ne- 
mine omittantur  efficiat : iubebit  autem  eos 
tradere  Tuum  in  fchedula  delcnptum  nomen  , 
cognomen , & clafiem  ConfelTarijs  ,•  vt  fchedu- 
las  poftea  recognofcens , qui  nam  defuerint , in- 
telligant. 

. 1 o Oret  Deum  faepe  pro  fuis  difcipulis,  eof- 
quercligiofas  vitas  fug  exemplis  a?dificet. 

11  Pr^fc&o  horum  ftudiorum  obtemperabit 
in  ijs,quasad  hic  ftudia,  & fcholas  diicipiinam_. 
pertinent : quo  inconfulto  , neque  vllum  in  kj 
icholam  admittet , aut  dimittet , nec  librum  vl-  L 
lum  fufeipiet  explicandum,  nec  vllam  cuiuis  a ^ 
communibus  Icholas  exercitationibus  immunita  fl 
tem  dabit. 

ix  Scholi  omnes  in  fuo  fe  gradu  contineant. 

Et  de  Rhetorica  quidem , & Humanitate  dicc-  jp 


turfcorlim;b  Grammaticas  vero  tres  fcholi  ef- 
fe debent, quibus eiufdem  quidam  quali  curfus 
abfoluatur . Omnia  proinde  Emmanuelis  pras- 
cepta  tres  in  partes  diuidenda  funt , quarum., 
lingulas  lingularum  fcholarum  fint  proprii  , 
ita  tamen  vt  in  vnaquaque  clalTc  ea  femper  , 
quas  in  fchola  proxime  inferiore  tradita  lbnt 
recurrantur, prout  in  cuiulq;  Magillri  regulis 
indicabitur. 

1 2 In  Grasca  etiam  grammatica  hasc  fere  di- 

uifio 


> 


Graecae 


PROF.  CLASS.  INFERIOR.  ioi 

&4  I uifio  erit . Prima  pars  a primis  elementis  ordien" 
Jioi  do  fimplicia  nomina , verbum fubftantiuum , & 
kcs  verba  item  fimplicia  coplettitur  pro  infima  clai- 
: u fe.  Secunda  nomina  contrafta , verba  circumfle- 
ii5  xa , verba  in  Mi,  & faciliores  formationes  pro 
ace  Media  claffe . Tertia  reliquas  partes  orationis, 
feu  quaecumq.  Rudimetorum  nomine  continen 
c:i  tur , exceptis  dialettis,  ac  difficilioribus  annota- 
tionib9  pro  fuprema  clafTe.Quarta,quae  Humani 
IfyUlj  tati  tribuitur,  omnem  fyntaxim. Quinta  denique 
pars  , quae  eft  Rhetorica; , artem  metricam, 
pd  14.  Diuifio  temporis , quod  in  Rhetorica  bi- 

0 nis minimum  horis,in Humanitate  vero,&ce- 
gi  teris  fcholis  duabus  & dimidiata  mane  , toti- 
Jj  demque  a prandio  , binis  item  minimum  dieva- 
^ cationis  definitur,  eadem  femper  efie  debebit; 
g.  vt  certum  fit,quae  horae  quibus  exercitationibus 

impendantur. 

15  Harum  tamen  exercitationum  ordo  ad 
J Prouincialispr^fcnptum 3 pro  lociconfuetudine 
immutari  poteft:dummodo eaedem omnino,ea- 
$ demque  fpatia  temporis  illis  in  cuiulq;  magiftri 
f J regulis  amgnata  retineantur , & in  femel  caepto 

1 conflantia  feructur.  ' 


grammati- 
cae diuifio. 


Diuifio  tt- 
poris. 


p 

plJi 

t 

JJ*< 


16  Si  feflus  dies  inciderit  in  Sabbathum,eiu$ 
diei  exercitationes  in  antecedentem  diem  reuo- 
centur , vel  omittantur. 

17  Eadem  diuifio  die  vacationis  erit , vbi 
non  aflignatur  propriae  exercitationes : fingula; 
enim  , qua;  alijs  diebus  fiunt , pro  portione  con- 
trahenda: 


Quatenus 
comutada . 
ap.fc.i  j. 
a. 


Dies  feftus 
in  Sabba- 
thu  incides 

Die  vaca- 
tionis qux 
diuifio. 


101  REG.  COMMVNES 

trahendae,  aut  earum  aliqua  in  orbem  praeter-  ("; 
mittenda,  tempufque  aliquod  concertationi  re-  fu 
linquendum.  ij< 

Lariae  lo-  18  Latine  loquendi  vfusfeuerc  in  primis  i pe 

qucdi  vfus.  cuftodiatur  j ijs~fcholis  exceptis , in  quibus  di-  oj 
fcipulilatine  nefciunt,  ita  vt  in  omnibus , qua:  fo 

ad  fcholam  pertinet,  nunquam  liceat  vti  patrio 
fermone , notis  etiam  adfcriptis , fi  qui  neglexe-  fu 
rint.-eamqueobrem  latine  perpetuo  Magifter  ca 
loquatur.  ljit 

Memori*  19  Memoriae  traditas  praele&iones  difcipuli  jje 
exercitatio  Decurionibus  recitent,  de  quorum  officio  infra  Co 
regula  36.  dicetur , nifi  forte  alius  placeat  mos  ni( 
in  Rethoricaiipfi  vero  decurionesDecuriomma  pu 
ximo  vel  Magiftro  perfoluet . Qui  magifter  ali-  Cx, 
quot  quotidie  ex  defidiofis  fere,  quique  ferius  ad 
ludum  venerint,,  recitare  iubeat , ad  exploran-  \ 
dam curionum  fidem, omnefq;  in  officio  con-  l 
tinendos  . Sabbatho  audita  per  vnam  vel  etiam  Co: 
plures  hebdomadas  publice  memoriter  reddan-  ^ 
tur. Libro  autem  abfoluto  deligi  poterunt  inter-  ^ 
dum  qui  iUum  e fuggeftu  ab  initio  pronuntient  ^ 
non  fine  praemio.  ^ 

Scriptione*  2,0  Scriptiones  afferendas  in  claffibus  Gram-  ^ 
«ffercnd*.  matica:  quotidie  praeter  diem  Sabbathi , in  ce-  ^ 
teris  foluta:  quidem  orationis  quotidie  praeter 
diem  vacationis , & Sabbathi  ,*  carminis  vero  ^ 
bis  tantum , proximo  fcilicet  poft  dominicum  , ^ 

& vacationis  diem;grasci  demum  Thematis  ^ 
laltem  femel  quo  die  Magiftro  libuerit  a pradio  . 

21  Seri- 


PROF.  CLASS.  INFERIOR.  io* 

Fu  Scriptiones  corrigendae  ferme  priuatim,&~  ^°rr,*5en- 
fubmifla  voce  cum  vnoquoquedifcipulorum,  vt  d*‘ 
ijs  interim  ftylum  exercendi  tempus  detur : Ex- 
pedit tamen  quotidie  aliquot  exempla,  modo  ex 
optimis,  modo  ex  deterrimis,  tum  initio,tum  in 
fine  publice  recitare,atque  perpendere. 

22  Modus  corrigendae  fcnptiorjjLS  in  vniucr-  Corrigendi 
fum  eft  indicare  fi  quid  contra  praecepta  pec- rAtio*, 
catum  fit;  interrogare , quomodo  emendari  pofi 
fit;iubere,  vt  aemuli,  ftatim  vt  aliquid  depre- 
henderint , publice  corrigant,  praeceptumque-» 
contra  quod  peccatum  elt  proferant, 'laudare  de- 
nique,fi  quid  apte  perfe&u  fit . Hoc  autem  dum 
publice  peragitur , primum  difcipuli  feriptionis 
exemplum  (quod  lemper  praeter  id , quod  magi-  ^ 

firo  defcribttur,aflferendumeft)fecumipfi  legat, 

& emendent. 

23  Quotidie  feriptiones  fingulorum  a magiilro  Corrigen- 
corrigi  oporteret,cum  prjcipuusj&maximus  in-  f36  quiplu- 
de  fru&us  exiftat:  fi  tamen  multitudo  non  paria- rlm** 
tur, corrigat  quamplurimos , ita  vtquos  vno  die 
difcipulos  prsterijt,  altero  vocet . Eam  ob  causa 
diebus  praeferrim, quibus  carmina  aflfcruntur,lcri 
ptiones  aliquas  aemulis  emendandas  dilpertiat 
quod(quo  commodius  fiat,vnufquifq.  non  Tuum 
tantum,  fed  etiam  aemuli  nomen  a tergo  feriptio 
nisinlcribat)  aliquas  ipfe  Magifierpomcridiano 
tempore,dum  memoriter  recitatur,aliquas,  fi  li- 
bu  erit , domi  corrigat. 

24  Exercitationes  varias,  dum  feripta cor-  Excrcita- 

rigit. 


r^4  REG.COMMVNES 

tl°ncorSr  nSlt^  pro  fchol§  gradu,  modo  hanc,  modo  illam 
gendum.  " imperet.  N ulla  enim  re  magis  adolefcentium  in- 
du ftria,  quam  fatietate languefcit. 

Repetitio.  2,5  Repetitio  praelettioms  tum  hefternae , tum 
prsefentis  eodem  fe  habeat  modo  , fiatque  vel  ab 
vno  tota,  vel  potius  a pluribus  per  partes  , vt 
omnes  exerceantur:  repetantur  autem  praeci- 
pua , vtilifiima , primum  fere  a prouettiori- 
bus , deinde  etiam  abalijs ; idque  vel  continenti 
oratione , vel  ad  lingulas  Magiftri  interrogatio- 
nes interrupta, aemulo  inter  repetendum  cor- 
rigente, fi  alter  erret,  vel, fi  cunttetur, ante- 
uertente . 

Repetitio  ^ Sabbathi  omnia,quae  per  hebdomadam 

die  Sabba-  prarlefta  funt,  recolantur.  Quod  fi  qui  interdum 
thi  profiteantur  de  ijs  omnibus , vel  d e toto  libro  fe 

relponfuros , ex  iis  aliquot  deleftos  reliqui  bi- 
nis , ternifue  laceffant  interrogationibus  non  fi- 
ne prgmio. 

1 «.Q,  27  In  pr^leftionibus  veteres folu  auttores,nul- 

rtx  e o.  m0cj0  recentiores  explicentur:multum  autem 

proderit, fi  Magifter  non  tumultuario  ,ac  fubito 
dicat,fed  qu£  domi  cogitate  fcripferit;  totumque 
librum , vel  orationem , quam  pne  manibus  ha- 
bet, ante  perlegerit:  forma  autem  praelectionis 
hec  ferme  erit . 

Primum  totam  continenter  pronunciet , nili 
aliquando  in  Rhetorica, & humanitate  longior 
efle  debeat.  ' .. 

Secundo  breuiflime  argumentum  exponat,  & 

con- 


PROF.  CLASS.  INFER. 

connexionem , vbi  erit  opus , cum  ijs , qua:  an- 
tecefiferant. 

* Tertio  vnamquamq;  periodum  praelegens , fi 
quidem  latine  interpretetur , obicuriores  expla- 
net , vnam  alteri  ne&at , ac  lentendam  non  qui- 
dem inepta  metaphrafi  vnicuique  verbo  latino 
■alterum  verbum  latinum reddendo, fed  eandem 
fententiam;  fi  quidem  fitobfcurior,  apertioribus 
.phrafibus  declarando  aperiat:  fi  vero  vulgi  Ter- 
mone, feruet  quoad  nen  potell  collocatione  ver 
borum.Sic  enim  numero  affuelcunt  aures. Quod 
fi  Termo  patrius  non  patitur, prius  ad  verbum  fe- 
re omnia, poftea  ad  vulgi  coiuetudine  explicet. 

Quarto,a  capite  recurrens, mfi  malit  ipfi  ex- 
plicationi inferere , obleruationes  tradat  cuique 
fc  holas  accomodatasjquas  vero  excipiendas  cen- 
fucrit,qiuc  multae  elle  non  deberet,  vel  interru- 
pte inter  explicandum  , vel  leorfim , pasle&io- 
ne  iam  habita , diftet : vdlc autem  lolct  elle  , vt 
grammatici  nihil  lcnbant,nifi  iuffi. 

28  Hiftorici  & Paetas  prasleftio  illud  habet  pe- 
culiare,quod  hiftoricus  celeri9  fcreexcurredus; 
in  poeta  iipe  oratoria  paraphrafis  acu  rite  fdfta 
plurimum  decet  :faciendumq;  vtdifcipuli  poe- 
tce,oraton?q,-  ftyium  internofcercconfucfcant. 

29  In  praelegenda  tii  Cypriani  Rhetorica, tum 
Arte  metrica, tu  ni  launa ,’grascaue  Grammatica, 
& horum  fimihbus  adpneceptafpefhmtibus,res 
ipfj  potius  quam  verba  perpendenda  funt.Locu- 
tiones  vero  breui fli  1112:  ab  optimis  feriptioribus 

* . H pro- 


PraclcifHo 
hiftorici, 
& Poetae, 


Praelefiio 

praecepto. 

rum. 


IO*  REG.  COMMVNES 


Scribcdi  ar 
gumentum 


Concerta- 

tio. 


proponendas  & ftatim  reddendas.InGramaticae 
vero  prasfertim  inferioribus  cladibus , cum  in- 
cidit aliquid  difficilius,  illudipfum  vno, autplu- 
nbus  diebus  recolatur,  aut  faciliora  quaedam  ex 
alijs  Grammaticas  partibus  interponantur,repe- 
tanturue. 

30  Scribendi  argumentum  non  di&andum 
ex  tempore, fsd  meditato, & fere  defcnpto,quod 
ad  imitationem  Ciceronis  quantum  fieri  poteft, 
& ad,  normam  cuiufdam  narrationis , fuafionis , 
gratulationis , admonitionis,  aliarumq,-  id  genus 
rerum  dirigatur  .*  & quidem  tum  latina  lingua, 
tum  patria  lcribendum  eflet,vbi  diftatur  ad  ver- 
bum.Diftatum  porro  ftatim  Magifter  iubcat  re- 
citari, explicet,li  quid  forte  difficilius , vocabula, 
phrafesjaliaqjprasfidiafubmimftretjfemperque, 
excepto  Rhctorc,inter  di&andu  admoneat,  quo 
modoquasuis  parsconfcribcnda  fit,&intcmun- 
genda.  Aliquid  vero  extraordinarium  folito 
amplius  prefcnbenduiiieft  cum  plures  dies  fc- 
fti  incidunt , vel  cum  vacationes > tum  maiores, 
tum  minores  indicuntur. 

3 1 Concertatio , quas  vel  Magiftro  interro  • 
gante,semulifque  corrigentibus,  vel ipfis  mui- 
ce  inter  fe  asmulis  percontantibus  fieri  lolet,  ma- 
gnifacicnda , & quoties  tempus  patitur  vfur- 
panda,  vthoncftaxmulatio  ,quae  magnum  ad 
ftudia incitamentum  cft  , foueatur  . Poterunt 
autem  vel  finguli,  vel  plures  ex  utraque  parte 
committi , pnteipue  ex  magiftratibus;  vel  vnuS 


PROF.  CLASS.  INFERIOR.  107 

«tiam  plures  Jaceffcre . Priuatus  fere  priuatum 
petet , magiftratus  magiftratum;  priuatus  etiam 
interdum  magiilratum , eiufq;  dignitatem,  ii  vi- 
cerit, II  ue  ahud  prasmium  ,aut  vittori*  lignum 
conicqui  potent,  prout  lcholas  dignitas,&  lo- 
corum ratio  pullulabit. 

32.  Extraordinarias  exercitationes  vtilitatem 
magnam  habent:  in  quibus  illud  vniuerfe  dicen- 
dum eft , ea , qua:  publice  pronunciabuntur , vt 
non  memoria  iolum  diicipulorum,fed  ingenium 
euam  excolatur,  a Magiltro  expolienda  quidem 
diligcnter,nunquam  tamen  de  integro  facienda: 
eaderaquede  vcrfibus,qui  in  publico  proponun- 
tur ,ratiocft.  Laborandum  etiam  ,vtvocem  , 
gellus,  & aftionem  omnem  difcipuli  cum  digni- 
tate moderentur. 

3 3 Pradeftio  vel  grasca,Iatinaue  Oratio  aut  Car 
menin  Rhetorica  quid  e,  & Humanitate  alternis 
fere  iabbathis , vna  fchola  alteram  inuitate,  ha- 
beatur,* in  reliquis  fola  prasleftio  non  tam  habea- 
tur  , quam  audita  ex  cathedra  repetatur  , nul- 
lis fercinuitatis ; necnifi  lingulis  menfibus. 

34  * Concertatio  cum  proxima  clafle  ent  ali- 
quoties in  anno , quo  dic  Prasfe&o  ftudiorum  in- 
feriorum vifum  fuerit  per  horam  ferc,dc  ijs  tan- 
tum rebus,qua:  vtriqueclahi  communes  funt^  v- 
troque  moderante  Prasceptore . Bini,  terniuo, 
aut  plures  difputabunt  ex  optimis  vtriufque_> 
clalfis  dilcipulis,  vel  cx  condi<flo  ad  lingulas 
interrogationes, refponiionefquc  antea  inftru- 

H z &ij 


Exrraordi^ 
naride  exer 
citationes. 


Prsle&i* 
feu  decla  • 
matio  in 
fchola. 


a[p.4.c.tj. 

f.J. 

Concerta- 
tio cii  pro- 
xima claife 


Mdgiftra» 

lua. 


» i -iU>l 


Decurio- 

nes. 


Ad  exame 
praeparatio 


io9  REG.  COMMVNES 

fti  , vel  ex  ingenio  quicquid  libeat  percontati-  P 
tes ; vel  dubitationes  ab  vno  propofitas , preier-  0 
tim  dc  Rhetorica , oppugnantes.  <1 

55  Magiftratus  eligendi  pr^mijsque  etiam..  ~ ^ 

fi  videbitur  afiiciendi , nili  id  alicubi  in  Rheto- 
rica  minus  nccefiarium  videretur , lingulis  fere,  c< 
aut  alternis  mcnlibus  : ad  eam  rem  femcl  foluta 
oratione,  lemel  etiam, fi  videatur  in  fuperio-  C( 
ribus  cladibus  carmine,gr^ceueicribant,inlcho-  ?i 

la  toto  lchole  tempore , mli  in  lnferxcnbus  me-  'i 
lius  videatur  femihoram  concertationi  relm-  K 
quere.  Qui  omnium  optime  fcripierint,fummo  df 
magiftratu  ,•  qui  prox  ime  accefierint,alijs  hono  ^ 

rum  gradibus  potientur : quorum  nomina , quo  M 

plus  eruditionis  res  habeat , ex  Gr^ca , Roma-  fle 
nauc  Rcpublica  , militiaue  fumantur  . Duas 
autem  fere  in  partes  ad  ^mulationem  fouendam  ai 
fchola  diuidi  poterit  , quarum  vtraqueluos  ha-  pt 
beat  magiftratus  alteri  parti  aduerfarios  , vni-  ^ 
cuiq,*  difcipulorum  fuo  attributo  ^mulo  . Sum-  ^ 
mi  autemvtriufq,*  partis  magiftratus  primum^  n< 

in  fedendo  locum  obtineant.  <]i 

5 6 Decuriones  etiam  a Prgceptore  ftatuantur,  < 

qui  memoriter  recitantes  audiant,  fcnptaquo  r« 
Pr^ceptori  colligant , & in  libello  punttis  notet,  , 4 

quoties  memoria  quemq;  fefellerit , qui  lcriptio  ct 
nem  omiferint , aut  duplex  exemplum  non  tule-  oi 

rint,  aliaque,  fiiullcrit  Pr^ceptor  ,obferuent.  .tii 

57  Ad  promotionem  generalem  vno  fermo  tc 
ante  examen  menfe  ftrenue  difeipuh  in  preci*  te 

puis 


PRCJF.  CLAS5.  INF.  io? 

puis  quibusque  rebus  in  omnibus  claflibus  , ex- 
cepta fortalie  Rhetorica,  exerceantur.  Quod  fi 
quis  longe  impio  anni  decurlu  cxcelJcrct , de  eo 
Magiiler  referat  ad  Prgfeftum  , vt  priuatim_, 
examinatus  gradum  ad  luperiorem  fcholam  fa-  ; * ' 

cere  pollit. 

58  Catalogum  difcipulorum  alphabeti  ordine 
confcnptum  Praefecto  tradat,  fi.b  anni  initium, 
quemCatalogum  interdum  in  anno  rccognolcat, 
vt,fi  quid  fit  Opus, immutari  qucataccuracifiime 
vero  cum  generale  difcipulorum  examen  impen- 
det. In  eo  aute  Catalogo  quapiurimos  difcipulo 
ru  gradus  diftinguatjViddicet  Optimos,  Bonos,  r ' ^ 
Mcdiocrcs,Dubios,Retinedos,Reijciendos,qu£  l'  - - 
not?  numeris  fignificari  pellent,  i. 2. 9.4.5 .6~ 

39  Dilciplinam  omnem  nihil  eque  continet  DifcipJin» 
atq;  obferuatio  regularum  . Hcc  igitur  pr^ci-  cura, 
puafit  magiftricura,  vtdifcipuli  tum  ea,  que  in 
eorum  regulis  habentur,  obferuent,  tum  ea,  que  " ’ z 

de fludijs dicta  lunt,cxcquantur.  Quodfpc  ho-  * 

nons , ac  pr^rnij , metuque  dedecoris  facilius, 
quam  verberibus  confcquetur. 

40  Nec  in  puniendo  iit  prgccpsnec  in  inqui-  p . 
rendo  nimius,* diflimulctpotius cum  potelt  fine  rati”!™  * • 
cuiufquam  damno ; neq,-  lolum3  ullum  lpfcplc-  a p.  4.  c.7.. 
ctat  (id  enim  per  correctorem  praeftandum)fed  s-a-D- 
omnino  a contumelia  dicto,  factouc  infereda  abf 
tineat;  nec  alio  quempiam,quam  fuo  nomine  vel 
cognomine  appellet:  pocne  etiam  loco  aliquid  Ji- 
terarium  addere  vltraquotidianumpcnfum  vu- 

H 3 lc 


. 


,no  REG.  COMMVNES 

le  interdum  erit  . lnufitatas  autem  & maiores 
poenas  ob  ea  prasfertim , quae  extra  Icholam  deli- 
querint, ficut  eos , quiplagas  recufant , prscicr- 
tim  fi  grandiores  fint,ad  Prjsfeftum  rcijciat. 
Affiduitas.  Afiiduitatem  maxime  a dificipulis  requi- 

ratrnec  proinde  ad  publica  lpe&acula  liue  ludos 
eos  dimittat:  fi  quis  abfuerit,  aliquem  excondi- 
: fcipulis,  vel  alium  ad  eius  domum  mittat  ,*  et  , 

nili  idoneae  afferantur  excufationes  , ablentias 
poenam  fumat.  Qui  plu  res  dies  finecaufa  abfue- 
rint ad  Praefe&um  remitti,nec  fine  eius  conlenlu 
recipi  debent. 

Confeffio-  41  NeConfeflionumcauffa  quicquam  remit- 
num  dies,  tatur  ex  ijs , quas  fcholaru  propria  lunt,terni  vel 
plures  vbi  fit  opus  initio  mittatur  ad  confitendus 
#f.  dande,  vt  finguli  redeunt,  ita  ex  ceteris  fingu- 
li,  biniue  fubmittantur,nifi  forte  alicubi  ad  con- 
fefiionem  fi mul  omnes  ire  confueuerint. 

Silenti»,  & 4 3 Silentium  & modefiiam  feruandam  in  pri- 
modeftia.  inrscurct, vtnemo  perfcholam  vagetur, nemo 
. locum  mutet,  nemo  vitro  citroque  munera  fiche 
dafue  mittat ,•  vt  a fchola  non  egrediantur , pras- 
fertim  duo,vel  plures  fimul. 

E^rcflus  i 44  Caucndumeft  , ne  facile  prasfertim  prasle- 
fclola.  ftionis  tempore  a quopiam  difcipuli  euocentur: 
vt  confufio  etiam, & clamor  in  egrelfu  prascipuc 
vitetur.  Magi ftro  fiuee  fuggeftu  , fiue  ad  ia- 
nuam  ipeftante , proximi  quique  valuis  primi 
exeant,-  vcl:alia  ratione  curetur,  vt  modefteom 
nes  & filentio  egrediantur, 

45  Aca- 


X! 

PROF.  CLASS.  INFERIOR,  .m 

45  Acadcmias  inftituat,  ii  Rcftori  videbitur  Academiae, 
ex  regulis  , quas  propterea  leorfim  conlcriptas 

1'unt , ad  quas  diicipuli  maxime  felhs  diebus  vi- 
tandi otij  , & malarum  coniuetudinum  caufa_, 
conueniant. 

46  Si  nece  fle  rideretur  difcipulorum  caufa  cu  Agere  cum 
eoru  paretibus  interdii  loqui,  Rcftori  proponat,  diicipuloru 
an  ij  per  Praefe&u,  vel  alium  accerfendi  fint , vel  Parentibus 
etiam,  fl  perfonae  dignitas  poftulet,  conueniendi. 

- 47  Familiarem  non  fe  vni  magis,  quam  alteri  Familiari- 
oltendat ; cum  ijfquc  extra  fcholcE  tempus  non_,  tas  & collo 
nili  breuiter , ac  de  rebus  ferijs,  loco  etiam  pa-  quia, 
tenti , hoc  eft  non  intra  fcholam , fed  pro  fcholas 
foribus,  aut  in  atrio,aut  ad  ianuam  Collegi; , quo 
magis  aedificationi  confulat,colloquatur. 

.48  Nemini  paedagogum  inconiulto  Reftore  Pedagogi. 
proponat,  nec  a paedagogis  permittat  alijs  domi 
prade&ionibus  oneran  difcipulos , fed  tantum», 
auditas  exigi. 

49  Nullius  opera  vtatur  in  deferibendo,  aut  Nullus  pro 
in  aliquo,  quod  ad  vfitatas  Icholas  exercitationes  fchola  su- 
non  pertineat,  nullaq;  in  re  illos  pro  Ichola  fum-  PtU5* 
ptum  facere  patiatur. 

50  Sit  denique  in  omnibus  diuina  afpirante  Pr°fofhi* 
gratia 3 diligens  , & afliduus  profe&us  fluden-  “ucict‘um* 
tiumtumin  legionibus,  tum  in  alijs  litterarijs 
exercitationibus  fludiofus . Contemnat  nemine, 
pauperum  fludijsasqueac  diuitum  bene  profpi- 
ciat,bprofeftumq,'  vniufcuiufque  e luis  Ichola-  bp.4.c.ij. 

Ilicis  Ipeciatim  procuret. 

H 4 RE-'  ' 


I 


I ! 


III 


r o'£  » in 
l'  .Ct  V.-i  ’ 


r"h  t 


Gradus 


R E G V L AE 


PROFESSORIS 

Rhetoricae. 


Radus  huius  fcholar  non  facile^ 
certis  quibufdam  terminis  defi- 
niri poteft : ad  perfe&am  enim 
eloquentia  informat,  quae  duas 
facultates  maximas , Oratoria, 
& Poeticam  comprehendit  (ex 
his  autem  duabus  primae  femper  partes  Orato- 
riae tribuantur  ) nec  vtilitati  iolum  feruit,fed  ctia 
ornatui  indulget. 

Illud  tamen  in  vniuerfum  dici  potcft,tribus  ma- 
xime rebus,praeceptisdiccndi,ftylo>  & eruditio- 
ne contineri. 

Praecepta  et(i  vndique  peti,  &^obfcfuari  po£ 
funt , explicandi  tamen  non  liintin  quotidiana», 
praeleftionc , nifi  Rhetorici  Ciceronis  libri, 
Ariftotclis  tum  Rhetorica,  fi  videbitur , tum_. 
Poetica . 

Stylus  (quanquam  probatiflimi  etiam  hiftorici , 
& poetae  delibantur)  ex  vno  fere  Cicerone  liimc- 
dus  cft:&  omnes  quidem  cius  libri  ad  flylu  aptif 
fimi  ,*  Orationes  tamen  Iole  pradegeftde , vt  artis 
prjcepta  in  orationibus  e xprelfa  cernantur . 

: Erudi- 


\ 


RHETORICAE.  n; 

Eruditio  denique  ex  hiiloria,  & moribus  gen- 
tium,  ex  auctoritate  lcriptorum , & cx omni  do- 
ctrina , led  parcius  ad  captum  difcipuiorum  ac- 
cerfenda.  . 

Ex  Grsccisad  Rhetoricam  pertinet  fyllabarum 
maxime  diuienfio,  & plenior  auctorum,  & dia 
lectorum  cognitio.Summam  logica?  in  fine  anni 
Rhetoricae  Magifter  non  explicet. 

z Duulio  temporis  hxc  erit  , Prima  hora  an-  Diuifio 
temeridiana  memoria  exerceatur , feripta  a De-  pori*. 
curionibus  collecta  Prceceptor  corrigat,  varias 
interi m , de  quibus  infra  regula  quinta  ,difcipu- 
lis  exercitationes  iniungens,  deniq;  externa  pro- 
jectio recolatur. 

Secunda  hora  antemeridiana  prarlectioni  detur, 
vel  praeceptorum,  fi  a prandio  explicetur  Ora- 
rio , vel  orationis,  fi  prxeepta : dummodo  in  co, 
quod  anni  iniuo  coeptu  efi,  conflantia  feructur. 
Succedat  repetitio,  quando  opus  efi , argu-  s ■ „ n . 
mentu  detur lcribendo orationis , vel  Carminis,  , 

reliquum,  li  quid  cft  temporis,vd  concertationi , 
vclijs  , qux  prima  hora  fcripierinc  , recogno- 
fccndis  tribuatur. 

Prima  hora  pomeridiana  habeatur  poft  repeti- 
tionem poftremasnouaprrleftio,  vel  Orationis, 
fi  mane  precepta  expolita  , vel  pr^ceptorum , fi 
Oratio.Huic  repetitio  de  morefiuccedat. 

Secunda  hora  pomeridiana,  gr.xci  audoris  po- 
fircina  pradedione  repetita,noua  explicetur,  at- 
que exigatur. Reliquum  tempus,modo  corrigen- 


•»4 


REG.  PROFESS. 


Kcirorix 

exercitatio 


Scriptioni* 

corrigendae 

ratio. 


dis  grxeis  fcriptionibus , modo  grxcds  fyfitaxii 
& arti  metricae , modo  grasex  concertationi  re- 
fcructur. 

Die  vacationis  explicetur  hiftoricus , vel  poeta, 
vel  aliquid  ad  eruditionem  pertinens ; & reco- 
latur. 

Die  Sabbathi  pofl  breucm  totius  hebdomadae  re- 
petitionem,  mane  prima  hora  explanetur  hifto- 
ricus , vel  poeta . Vltimahora  aut  habeatur  ab 
aliquo  difcipulorum  declamatio , vel  prasle&io  , 
aut  ad  Humaniftas  audiendos  eatur,  aut  concer- 
tetur . A prandio  explicetur  poeta , vel  hiflori- 
cus  j Graeca  recolantur. 

Sicubi  vero  pneter  duas  horas  tum  mane  tum_. 
velperi  femihora  additur,  ea  hiftorico , vel  poetas 
tribuenda:quod  fifiat,Sabbathi  praeleftiones  vel 
non  differant  ab  alijs  diebus,  vel , ijs  omiflis,  re- 
petitio plenior  inflituatur , & concertatio. 

5 Quoniam  memoriae  quotidiana  exercitatio 
Rhetori  necefiaria  cft , atque .in  hac  cJafTc  faspe 
longius  prasle&ioncs  excurrunt, quam  vt  tradi, 
commode  memoriae  poffint , Praeceptor  llatuet 
ipic  quid , quantumque  cdilccndum , & quomo- 
do, fi  exigere  velit,  recitandum  . lmmo  ex  vfu 
effet,  vt  fubinde  aliquis  e fuggeflu  recitaret, 
quae  ex  optimis  au&qribus  didicillet , ad  memo- 
rias exercitationem  fimul  cum  a&ione  lungcn- 
dam. 

4 In  feriptione  corrigenda  indicet  fi  quid  in 
artificio  oratorio , aut  poetjco , in  elegantia  ,cul- 

tuque 


v 


RHETORICAE.  115 

*uque  Termonis,  in  conne&enda  oratione , in  nu- 
meris concinnandis, in  orthographia , aut  aliter 
peccatum  fuerit,  fi  quis  locus  perperam , fi  ob- 
^ure , fi  humiliter  tra&atus,  fi  decorum  mini- 
me feruatum , fi  quadigrefiio  longior  fuerit , & 
alia  generis  eiufdcm . Denique  oratione  abfolu- 
tafuam  quifque,quam  ante  per  partes  attule- 
rat , totam  fimul  delcriptam , aut  faltem  corre- 
pam Pneccpton  offerat,  vt cas  elfc  ab  omnibus 
perferas  appareat. 

5 Exercitationes  difcipulorum , dum  feripta  Exerc,ta- 
magificr  corrigit,  erunt  exempli  gratia  iocum_.  £°eomgi£ 
aliquem  poetae,  vel  oratoris  imitari  ,'defcriptio-  dum. 
nem  aliquam , vt  hortorum  , templorum , tem- 
peftatis,&  fimilium  efficere  ,phrafim  eandem 
modis  pluribus  variare;  graecam  orationem  la- 
tine  vertere , aut  contra  ; poetx  verfus  tum  la- 
tinc,  tum  grece  loluto  flylocomplcPi;  carminis 
genus  aliud  in  aliud  commutare/Epigramma- 
ta , lnlcriptiones , Epitaphia  condere;  Phrafes 
ex  bonis  oratoribus , & poetis  ,fcu  graxas , leu 
latinas  excerpere, figuras  Rhetoricas  ad  certas 
materias  accomodare  ; ex  lccis  rhetoricis , & to- 
picisplunma  ad  rem  quampiam  argumenta  de- 
promere , & alia  generis  ciuldem. 

6 Praeleftio  duplex  cft  . Altera  ad  artem  P^leAio. 
pertinet , in  qua  praxepta ; altera  ad  flylum  > in 
qua  orationes  explicantur:  ln  vtraque  autem_> 
duoanimaduertenda. Primum  qui  auftores  ad  i 

praelegendum  Tulcipiantur  , deinde  quis  mo* 

dus 


Auderes. 


Praecepto- 
rum inter- 
pretati o. 


Oratoris 
interpreta- 
tio . 


u6  REG.  PROFESS. 

dus  interpretandi  teneri  pollit.  De  Primo  lati* 
di&umeit  regula  pruna : vnus  enim  Cicero  ad 
orationes , ad  prceceptaprxter  Ciceronem  Ari- 
Itotelcsadhibcnduseft  . Oratio  nunquam  pras- 
termittenda , praccptorum  etiam  explicatio  to- 
to fere  anno  continuanda  clfet  j Ingens  cnim,eft 
vis  oratoriorum  prxeeptorum,  huius  tamen  lo- 
co , vbi  mos  ferat  , inclinante  lam  anno , alicu- 
ius auftorisvfus,  qui  maiorem  eruditionem, aut 
varietatem  contineat,  non  interdicitur.  Poe- 
tas vero  aliqua  pnde&io  potent  interdum  asfti- 
uo  tempore  vel  prceeptorum , vel  orationis  pra? 
legionibus  interponi. 

7 Quod  autem  ad  interpretandi  rationem  at- 
tinet, li  explicentur  pr^cepta.  Primo  praecepti 
fenfus  aperiendus  interpretum  collatis  fenten- 
tus,  fi  oblcurior  fit,  nec  inter  cos  conueniat . Se- 
cundo alij  Rhetores  , qui  idem  prascipiant , vel 
idem  auttor , fi  alibi  idem  pne cipit , afferendus  * 
Tertio  lpfius  prcecepti  ratio  aliqua  excogitanda. 
Quarto  Oratorum , ac  poetarum  Icci  aliquot  11 
miles , maxime  illuftres , in  quibus  eo  prascepto 
vfi  fint,  adducendi . Quinto  fi  quid  ex  varia  eru 
ditione,  & hiftonaad  rem  facit,  addendum  Ad 
extremum, quo  modo  ad  resnofiras  accommoda 
ri  polfit,  indicandum ; idq;  quanto  maximo  fie- 
ri potefi  dele&u , ornatuque  uerborum. 

8 Si  vero  explicetur  oratio , vel  poema . Pri- 
mo exponenda  lententia , fi  oblcura  fit,  & varias 
interpretationes  diiudicandae  . Secundo  tota_> 

artifici; 


i» 

iid 
a-  f 

i\ 

i»'1 

CU- 

SU! 

X' 

Ili- 

st- 

t 

t , 
5f 

* 

jl 

ri 

to 

m 

ii 


z 


RHETORICAE.'  117 

artitificij  ratio,inucntionis  fcilicet,difpofitionis, 

& elocutionis  exploranda , quam  apte  le  orator 
infinuet , quam  appolite  dicat  , vel  quibus,  ex  > 

locis  argumenta  lumatad  periiiadendum,ad  or- 
nandum , ad  moucndum,quam  multa  laspe  pra> 
cepta  vnoeodemque  Joco  pcrmilccat , quo  pa- 
tto  rationem  ad  faciendam  fidem  figuris  lenten- 
tia rurn  includat , rurlulque  figuras  fententia- 
tum  figuris  verborum  intexat . Tertio  loci  ali- 
quot tum  re , tum  verbis  fiinilcs  afferendi , alij- 
que  oratores,  vel  poeta?,qui  eodem  praecepto  ad  . i 

aliquid  fimileperluadendum  ,vcl  narrandum., 
vfi  lint , producendi  . Quarto  res  iplae  fapien- 
tum  fentcnujs,  fi  res  ferat,confirmandae. Quinto  . ^ 

ex  hiftoria,  ex  fabulis , ex  omni  eruditione , qua: 
ad  locum  exornandum  faciant , CQnquirenda_». 

Ad  extremum  verba  perpendenda , eorum  pro- 
prietas , ornatus,  copia , numerus  obferuandus. 

Haec  autem  non  ideo  allata  funt , vt  femper  om- 
nia confettetur  magifter  ,*ied  vt  ex  iis  feligat, 
quae  oportuniora  videbuntur. 

9 JDi&andum  argumentum  Orationis,  vel  ini-  Argiimentfi 
tiocuiuiquemenfis  totum  , vel  fin gulis  hebdo-  fcnbciu!J2 
madis  per  partesf ungulis  enim  menfibusad  lum 
mura  fingula:  abloluendce  orationes^  iit  auteni_, 
breue,  quod  per  omnes  eat  orationis  partes , lo- 
cos confirmationis , & amplificationis,  figuras 
praecipuas , quas  adhiberi  poffent , locos  etiairL, 
aliquos  bonorum  au&orum  ad  imitandum,  fi  vi- 
debitur, indicet.  Interdum  demonftrato  fetipto 

re 


,lS  REG.  PROFESS. 

re  aliquo, ad  cuius  imitationem  orationem  infor- 
ment , verbo  tenus  res  proponatur. 

Cirminis.  i o Carminis  etiam  argumentum , aut  icripto  , 
aut  verbo  , vel  folam  figmficando  rem , vel  cer- 
ta adieftafententia  tradi  poteft  : idq;  aut  breue, 
vt  Epigrammatis , Odae,  Elegiae,  Epiftolae,quo 
fingulis  vicibus  expediatur  ,•  aut  longius,  vt  p u- 
nbus  vicibus  quemadmodum  orationem  lic  poe- 
ma contexant.  r 

. T.  n Graeci  Thematis  eadem  fere  ratio  ent,  mu 
per  aliquod  tempus  verbatimomma dtftanda  le- 
md&ltcmin  lingulas  hebdomadas,  vel  ioluta 
oratione , vel  carmine  cenfcantur. 
p Concertatio , icu  exercitatio  fita  ent , tum 
•0CCr  a in  corrigendis  ljs  , quae  alter  aemulus  in  alterius 
oratione  deprehenderit,-  tum  in  ljs  , in  quibus 
prima  hora  fe  exercuerint , inuiccm  proponen- 
dis i tum  in  figuris  dignofeendis , aut  coalen- 
dis; tuin  in  Rhctoricae,autEpiftolarum,  aut  Car 
mmum, aut  Hiftonae  pr?ceptis  reddendis,  ap- 
plicandiliie ; tum  in  exponendis  auftorum  locis 
r-  ■'  difficilioribus  , & difficultatibus  explanandis  ; 

* tum  in  moribus  antiquorum  , rebusque  ad  eru- 

ditionem pertinentibus  exquirendis;  tum  in  nie- 

roglvphicis,fVmbolis  Pythagoreis, apophtegma- 

ds,adagijs , emblematis , nsnigmatifque  mterpre 
tandisjtum  in  declamando , & fimihbus  ad  Pias- 

ceptons  arbitrium.  ,A 

Graeca  prae  i ? Graeca  praeleftio  fiue oratorum , fiue  i o- 
Jeftio.  ncorum,fiue  poetarumnon  nifi  antiquoi  um^  it»- 


fOi 

atf 

% 

1)0 i 

f 

ai 

iliiC 


^ 1 
iatf 

it» 

»,? 

iJii: 

d» 

iln! 

ijf 

* 

P 

# 

jfc 

& 


RHETORICAE.  *i$> 

&claflicorum,Demofthenis,Platonis,Thucydi- 
dis,  Homeri, Hcliodi,  Pindari, & aliorum  huiuf- 
modi  f modo  fint expurgati) inter  quos  iureop-  , r r 
umoSS.Nazianzcnus,Balilius,&Chrylbftomus  • > 
reponendi . Ac  priore  quidem  lcmeftri  oratores, 
aut  hiftorici  interpretandi ; interponi  autem  po- 
terunt femel  in  hebdomada  aliqua  epigfamata, 
vel  breuia  poemata : pofteriore vicifiim  explice- 
tur poeta,interie&o  femel  oratore,  aut  hiftorico. 
Interpretandi  ratio , quamquam , qua:  erudito-  - 
nis,  artilq;  funt,  relpuere  omnino  non  dcbet:pro 
prietate  tamen  potius,  vfumq;  lingua:  fpeftabit. 
Quamobrem  locutiones  aliqu^  fingulis  pradc&o 
mbus  diftandae. 

14  Graeca  fyntaxis,  &fylIabarumdimcnfio  Grae.ca’grS 
ineunte  anno  alternis  diebus,  fi  fit  opus,expIi-  nutIca* 
canda,  fyntaxis  quidem  breuiter,  prarcipua  quas- 
dam capita  recolendo. 

15  Eruditionis  caufa  die  vacationis  pro  hifto-  dPr*IcaV» 
rico,  & poeta  liceat  interdum  alia  magis  recon-  n^vacaa* 
dita  proferre,  vt  hieroglyphica,  vt  Emblemata, 
vt  quas  Iliones  ad  artificium  poeticum  fpcftantes, 
de  Epigrammate,  Epitaphio,  Ode,  Elcgia,Epo- 
poeia,  Tragoedia, vt  de  Senatu  Romano,de  Athe  ' ! 

nienfi,  devtriufq;  gentis  militia ;vt  de  re  hor- 
tenfi , vefliaria , de  Triclinio , de  Triumpho , de 
Sibyllis,&  alijs  generis  eiulclcm,  modice  tamen. 

Declamatio , vel  pr^leftio,  vel  carmen  vel  Priuata  de 
grec  a oratio,  vel  cirmen  fimul,  & oratio,  Hu-  claiu«io. 
maniftis  conueni  entibus  poftrema  femihora-» 

ante- 


m 


publica  <3c 

clamatio. 


Carmina 

ifligenda. 


V. 


V' • 
f.i 


Priuataefc* 


n*. 


Noftrorum 

exercitatio 


ila 

m 

h 

mi 

loll 

p 

me 


Au 

M 


Jl0  REG.  PROFESS.  * >' 

antemeridiana  ab  vno , aut  altero  difcipuloru  m 
e fuceeitu  alternis  fabbathis  habeatur. 

17  ln  Aula  , Temploue  grauior  Oratio  , aut 
Carmen  , vel  vtrumque, nunc  latine,nunc  gr§- 
ce-vcl  declamatoria  actio,  expolitis  v.trinque  ra- 
tionibus, lataquc  lententia , lingulis 
bus  habeatur  ,•  non  tamen , mli  recognita  , &ap- 
nrobata  a Prefecto  (ludiorum  iupenorum. 

^ 1 8 Affigantur  carmina  Ichol?  parietibus  al- 
ternis fere  menfibus  ad  aliquem  celebriorem., 

.diem  exornandum, vel  Re 

dos  vel  alia  quapiam  occafione,l  Jectiiiim  4 
que  a difcipulls  delcripta , linmo  etiam  pro  re- 
cLmm  more  ahquid  prof?  bremons , ; quales  g 
1'unt  lnicriptiones,  vt  clypeorum,  templorany , 
fcpulcrorutn  , hortorum,  «amurum;^  - 
Delcriptiones  , vt  vrbis  , portus  , ex 
qualesPNarrationes,  vt  rei  geftx  ab  aliquo  dmo-  j 
rumi  qualia  denique  Paradoxa  , additis  inter 
dum, non  tamen  fineReftons  permiffii, piftuns, 
qu*  Emblemati,  vel  argumento  propolito  re- 

P°i9de  Poterit  interdum  Magifter  brepem  ali- 
quam axonem,  Eclogae  fcilicet,  Scen^DiaJo- 
mue  difcipulis  argumenu  loco  proponere . vti 
fademdem  fchola  diftributis  mter  Par“' 
bus , line vllo  tamen  fccnico  ornatu,  exhibe  tu  , 
quae  omnium  optime  conlcripta  fit. 

Nofiris  exercendis  ficut  omnia  , quas  do 


mae  omnium  optime  comenda  «n. 
io  Nofiris exercendis  ficut  omnia, quas  do 
ratione  docendi  diximus,  communia  iunt , ita-* 


RHETORICAE.  ' ' m 

illa  peculiaria , vt  domi  ter  aut  quater  in  hebdo- 
mada per  horam,quo  tempore  commodiifimum 
Reftori  videbitur  repetitiones  coram  Magiftro, 
aut  alio  quem  ReCtor  iple  ftatuerit,  habeant,  in 
quibus  prarlettiones  latina2,graecasue  recolantur, 
iolutaq.  oratio, & carmen  latine , grasceue  corri- 
gantur , iubeanturq.  quotidie  aliquid  edifcendo 
memoriam  excolere,  multuq.  & attente  legere, 
nihil  enim  seque  fcecundat  ingeniti,  quam  vt  ad 
Aula5,T€pli,Scholaeq.fuggeftum,quod  illis  cum 
externis  condifcipulis  commune  eft , addito  etia 
Refectorio , frequentius  finguli  fe  dicendo  exer- 
ceant . Vt  denique  publice  lemper  in  loco  quo- 
piam idoneo  fua  carmina  Preceptori  probata,fuo 
adfcripto  nomine  proponant. 


ibz 


fRM 


■%*$} 


ur*'  tj 


w . 


RE- 


REGVLAE 


PROFESSORIS 

f i f 1 V | • • , ^ 

Humanitatis. 

' Vf  ./  ^ *-  . , Ch  #.  ,M>I 


3t». 


Y>  f ■ 


Radus  huius  Ichol^cftjpoftquam 
ex  grammaticis  cxceflerint,  prae- 
parare veluti  folum  eloquentia: ; 
quod  tripliciter  accidit, cognitio- 
ne lingu^ , aliqua  eruditione , & 
breui  informatione  prxeeptorum  ad  Rhetorica 
Ipe&atium.Ad  cognitionem  lingua?,qux  in  pro- 
prietate maxime,  & copia  confiftit , in  quotidia- 
nis prxie&ionibus  explicetur  ex  Oratoribus  v- 
nus  Cicero  ijs  fere  libris , qui  philofophiam  do 
moribus  continent  j ex  hifloricis  Cxlar , Sallu- 
itius,Liuius,Curtius,&  fi  qui  funt  fimiles;ex  poe 
tis  praecipue  Virgilius,  exceptis  Eclogis,&  quar- 
to Aeneidos  ,.pretcrea  Ode  Horatii  fdeftae,  item 

Elcgi^, Epigrammata, & aiia  poemata  illullriura 
poetarum  antiquorum  , modo  fintabomniob- 
lccenitate  expurgati. Eruditio  modice  vfurpetur, 
vt  ingenium  excitet  interdum, ac  recreet,  non  vt 
lingua:  obferuationem  impediat. 

Prgceptorum  Rhetoric§  breuis  fumma  ex  Cy- 
priano, 


HVMAN1TAT1S  \ 1 2j 
priano  , fecundo  fcilicct  fcmcftri^  tradetur  :c]uo 

E tempore  , omifla  philofophia  Ciceronis , facilio- 
res aliqua  eiuidem  orationes,  vt  pro  lege  Mani- 
* lia,  pro  Archia,  pro  Marcello, ceter^que ad  C?- 
farem  habicg  fumi  poterunt . Gr^c^  lmgue  pars 
illa  pertinet  ad  hanc  icholam,qu£iyntaxispro- 
pne  dicitur:  curandum  prgtcrea,  vt  mediocri- 
ter fcriptores  fntelligant,  & lcribere  aliquid  grae- 
•cenorint. 

2.  Diuifio  temporis  ha:c  erit  . Prima  hofa_j  Diuifio^tft- 
ub  matutina  memoriter  recitetur  M.  Tullius,  pom' 
ars  metrica  apud  decuriones  .-.fcripta  a dccuno- 
t\  mbus  accepta  Praeceptor  corrigat  * varias  inte 
b-  rim,  de  quibus  infra  regula  quarta,  difcipulisi  •-  •' 
& exercitauones , iungens : ad  extremum  publice 
p ! nonnulli  recitent,  & decurionum  notae  a Magi- 
o[  ftro  cognofcantur.  . . 

jj.  Secunda  hora  matutina repetatur  poftremabre 

lf.  uiter  preletfi:io,nouaque  perfemihoram,vel  pau 
Iu  lo  amplius  explicetur : mox  exigatur , & fi  quid 

jir  fuperlit  temporis  in  mutua  difcipuloru  concer- 
# tatione  ponatur. 

f Vltimainnihora  initio  pruni  femcftris  hiftori- 
$ cus,&  arsjnetrica  alternis  diebus arte  vero  me-.  v % 
m trica  abloluta , hiftoricus  quotidie  percurratur.: 
b altero  deinde femeitri  Cypriani  Rhetorica  quo- 

ir,  tidiemodo  ex  plicetur,  medo  recolatur,  aut  di- 
fpiitetur;  : 

Prima  hora  pomeridiana  memoriter  poeta_»,  J 
•f  grxcufque  auctor  recitctu r , recognolcente  Ma- 

1 x giftro' 


c t 

V# 

f>4  REG.  PROFESS.  r 

giitro  decurionum  notas,  icriptaque  , vel  qu£  1 
mane  imperata  funt,vel,qu$  ex  Domo  allatis  p 

fuperfuerint , corrigente  . Ad  extremum  the-  t 
madittetur.  \ 

Selquihora  cofequens  poete  tum  recolendo,  tum 
explicando , & gr^cg  tum  pr^leftioni , tum  feri-  l £ 
ptioni  ex  £quo  diuidatur.  . j 

pie  vacationis  prima  hora  recitetur  memoriter,  t 
quod  proxima  vacatione  pr^le&um  eft , &fcri-  c 
ptiones , que  fuperfunt , de  more  corrigantur.  ^ 

Secunda  hora  aliquid  Epigrammatum , aut  Oda  t 
rum,aut  Elegiarum;  11  ue  aliquid  ex  libro  ter- 
tio Cypriani  de  Tropis , de  Figuris , & prgcipu^  c 

de  numero , ac  pedibus  Oratorijs  , vt  ijs  initio  p 
anni  afluefeant , fiue  Chria  aliqua , aut  progym-  p 

nafma  expheetur , recolaturque  ; liuc  denique  t 
concertetur.  a 

Die  Sabbathi  mane  prima  hora  publice  reciten-  c 
tur  memoriter  totius  hebdomad^  pr^leftiones; 
hora  fecunda  recolantur.  Vltima  femihora  aut  t 
habeatur  ab  aliquo  dilcipulorum  declamatio,  vel 
prgleftio , aut  ad  Rhetores  audiendos  eatur , aut 
concerterur.  / , 

A prandio  prima  femihora  reddatur  memoriter 
poeta  , & Catechifmus  , Magiftro  feripta  , fi 
que  per  hebdomadam  luperfuerint , & decurio- 
num notas  recognofcente. 

Scfquihora  conlequens  poetas  recolendo , vel  ali- 
cui breui  poemati  explicando , exigendoque , & 
gr$cis  eodem  modo  ex  gquo  diuidatur. 

Vltima 


V 

tk 


k 

Vi 

fcn* 

r. 

)i 

ttr- 

pa< 

1150 

ft 

5 , 

06 
jk 

,15! 

[i* 

10 

|lfy 

, 

l 


HVMANITATIS.  n* 

VI tima  femihora  in  explicatione  Catcchifmi, vel 
pia  cohortatione, nili  feria lex ta  habita  fit, po- 
netur .*  iinautem,in  ea  re  fcrme,  in  cuius  locum  • / 

tum  Catechifmus  fuoccffcrat. 

3 In  fcriptione  corrigenda  indicet  fi  quid  mi-  scrjptl0ni« 
nus  proprium, aut  elegans, aut  numerolum  fit;  corrigenda 
fi  minus  reCte  locus  ad  imitandum  propofitus  ratio, 
expreflus  ; fi  quid  in  orthographia,  ahterue  pec- 
catum fit;vanjs  modis  idem  efferri  iubeat,  vt 
dicendi  copiam  ex  hac  exercitatione  nancifcan- 

tur. 

4 Exercitationes , dum  feripta  corrigit , erunt 
exempli  gratia, ex  pr^lettionibus  phrafesexcer-  ^*crCjlnttfr 
pere , eafque  pluribus  modis  variare,  Ciceronis  arrigende, 
period  um  diflolutam  componere , verfus  conde- 
re , carmen  vnius  generis  alio  permutare , locum 
aliquem  imitari , graece  icribere , & alia  generis 
ciuidem. 

5 PraeleCtio  eruditionis  ornamentis  leuiter  in- 
terdum  afperfa  fit , quantum  loci  explicatio  po-  Pr* e 
flulat:  fc  totum  potius  Magifter  eft  undat  in  Ja 
tinae  linguae  obferuationes,  mvim,etymologia- 
que  verborum,  quam  ex  probatis  petet  auctori- 
bus, maxime  ex  antiquis , in  locutionum  vfum- 

ac  varietatem, in  auCtoris  imitationem,-  nec  alie- 
num putet  aliquid  patrio  interdum  fermone  ef- 
ferre, fi  vel  ad  interpretandum  in  primis  valeat, 
vel  aliquid  habeat  eximij . Quando  autem  ora- 
tionem explicat , praecepta  artis  exploret . Ad 
extremum  licebit , fi  videatur,  omnia  patrio  fer- 
* 1 i mone. 


12 6 REG.  PROFESS, 

monc,fed  quam  elegantiffimo  vertere. 

6 Diftandum  argumentum  icnbcndi.  Prima 
cabcndi.  <jU1[cjem  lemeftri  ad  EpiftoJ^  fere  formanp  vuigi 

fermonc  ad  verbu  m:quod  f$pe  prodent  ita  com 
ponere , vt  totu  ex  pr^lettionibus  iam  explica- 
,r  tis  hinc  inde  decerptum  fit.Semel  autem  fere  in 
hebdomada  fuo  marte  conlcribant  , aliquo  prius 
epiltolarum  genere  explicato,  indicatiique  Cicc 
ronis,aut  Plini;  epiftolis  ad  illud  pertmetibus.  AI 
• tero  deinde  iemeitri  exciteturingeniu;  & Chriar 

primo , tum  prooemia,  narrationes , & exorna- 
tiones, facili,  ac  fulo  argumento  propoli  to,confi 
ciantur  . Carminis  argumentum  latinc  dictet 
, multa  locutionum  varietate. 

Greci  Thematis  eadem  ac  latin^prol^  ratio  erit, 
nili  quod  fere  ex  iplb  auctore  depromendum,  & 
ratio  fyntaxeos  pnemon  liranda. 
r 7 Concertatio  feu  exercitatio  lita  erit  tum  in_^ 

rio]1Certl"  iis  > quas  alter  aemulus  in  alterius  feriptione  de- 
prehenderit , tum  in  ijs , in  quibus  prima  hora_* 
ie  exercuerint,  proponendis , tum  in  phralibus  a 
Pr£Ceptorc  habitis  memoriter  dicendis , aut  va- 
riandis , tum  in  epiltolarum,  ac  Rhetoricas  prae- 
ceptis reddendis,  aut  applicandis,  tum  in  exqui- 
renda quantitate lyllabarum  , allata  memoriter 
regula , vel  poetas  exemplo , tum  in  proprietate^ 
aut  etymologia  aliqua  inueftiganda , tum  in  ali- 
, ■'  quo  grasci , latiniue  auctoris  loco  interpretando, 
tum  ingraecis  difficilioribus,  & anomalis  verbis 
inflectendis,formandifque , & alijs  generis  eiuf- 
- :•  . dem 


HVMANITATIS  ' 117 

Hem  ad  Prarccptoris  arbitrium. 

8  Ars  metrica  celeriter  recurretur  in  ijs  fo- 
lum  inhaerendo,  quibus  magis^egere  videbun- 
tur , 6^  exercendo  potius  quam  explicando. 
Rhetoricas  item  Cypriani  non  tam  verba,quam 
praecepta  breuiterilluftrentur,additis  ex  eodem 
libello  exemplis , et , li  res  ferat , ex  quotidiams 
pr^lettiombus. 

9  Gr^ca  pi^lcttione  alternis  diebus  gramma- 
tica , & auftor  explanabitur.Grammatic^  qui- 
dem, breuiterdecurfis  ijs,qu9in  prima claife_» 
tradita  fuerant,  fyntaxim  , & rationem  accen- 
tuum perfequatur. 

Auftor  vero  primo  femeftri  folutg  orationis  fu- 
metur ex  facilioribus  ,vt  alique  orationes  lib- 
eratis , & fanctorum  Chryfoftomi,  & Balilij,  vt 
ex  epi  Holis  Platonis,  & Synefij  ,vt  aliquid  fe- 
lectum  ex  Plutarchoialtero  femeftri  carmen  ali- 
quod explicabitur , exempli  gratia  cx  Phocyli- 
de,Teogmdc,  lancto  Gregorio  Nazianzeiio, 
Synelio,  & horum  limilibus. 

Explicatio  autem , vt  huius  fchol^  fert  gradus, 
lingue  potius  cognitioni,  quam  eruditioni  fer- 
uiat. 

Inclinante  autem  anno  gr^carum  fyllabarum_. 
ratio  tradi  poterit  cum  auctore  alternis  diebus. 
Poterunt  etiam  interdum  dilfoluta  carmina  con 
cinnari. 

10  Affigantur  Carmina  Icholg  parietibus  al- 
ternis fere  jnenfibus  ad  aliquem  celebriorem-, 

. ■ - 1 4 diem 


Ars  metri- 
ca, & Rhe- 
t orica. 


Graeca  pre 
le&io. 


Carmina 

affigenda. 


tif  REG.  PROF.  HVMAN. 

diem  exornandum,  vel  magiftratus  promulgan- 
dos,vel  alia  quapia  occafionc,  feleftiflima  quas^j. 
adiicipulis  delcripta:  immo  etiam  pro  regionu 
more  aliquid  proi£  breuioris , quales  funt  inferi* 
ptiones,  vt  clypeorum>Templorum,fepulcroru* 
hortorum, ltatuarum;quales  defcriptiones,vt  vr 
bis,  portus , exercitus ; quales  narrationes,  vt  rei 
gcft?  ab  aliquo  Diuorum  ,*  qualia  deniq.  parado- 
xa: additis  interdum,  non  tamen  fine  Rettori* 
permiflii,pi&uris,qua:  emblemati>  vel  argumen- 
to propoli  to  refpondeant. 


Ifl’ 


up 

R E G V L AE 

PROFESSORIS 

r » _ • ; • 

< Supremae  Claflis  Cram- 

mancae. 

Radus  huius  fcholae  eft  abfoluta^  Gradu* 
grammaticas  cognitio*  ita  enim 
recolit  ab  initio  lyntaxim,vt  ad- 
dat omnes  appendices, deinde^ 
explicetconltruftionem  figura- 
ta, &de  Arte  metrica:in  Grascis 
autem  o^o  partes  orationis,  feu  quacunque  Ru- 
dimentorum nomine  continentur, dialcftis,  ac 
difficilioribus  exceptionibus , & appendicibus 
exceptis . Quod  ad  leftiones  pertinet,ex  oratori- 
bus quidem  explicari  poterunt  primo  femeftri 
grauiffimfquceque  Ciceronis  ad  Familiares , ad 
Atticum,  ad  Quint.  fratrem  Epiftol^  altero  ve- 
ro liber  de  Amicitia,de  Sene&ute,  Paradoxa, <5^* 
alia  huiufmodL*  ex  poetis  vero  primo  femeftn  fe- 
le^ aliqua?,ac  purgatae  Ouidh  tum  Elegi$ , tum 
Epiftol^al tero  quaedam  item  felefta,  & purgata 
ex  Catullo,Tibullo,  Propertio , & Virgilii  Eclo*  > 
gis;  vel  etiam  libri  eiuidem  Virgilii  faciliores , v*^  . 
quartus  Georgicorum, quintus,  & feptimus  Ac- 
neidos,ex  Graecis  S.Chryfortomus,  Aefopus,  A- 
,gapetus,&  horum  llmiles. 

aDi- 


Ijo  REG.  PROFESS. 

z Diuifio  temporis  I19C  erit  . Prima  hora  ma- 
tutina memoriter  recitetur  M.TulJius,5^Gram. 
matica  decurionibus/lcripta  a decurionibus  col- 
lefla  Pr^ceptor  corrigat , varias  interim,dc  qui- 
bus infra  regula  quarta,  diicipulis  exercitationes 
iniungens,. 

Secunda  hora  matutina  repetatur  poftrema  bre- 
uiter  Ciceronis  pr^lectio , nouaquc  per  femiho- 
ram  explicetur , atque  exigatur  j poftremo  The- 
ma di&etur. 

VI rima  femihora  matutina  grammaricx  pr$-  ' 
lectione  repetita  , noU^ explicetur,  & exigatur., 
admifta  interdum  concertatione^ . Ac  primo 
quidem  fcmeltn  p recepta  conflrufrionis  in  in- 
feriore fchola  tradita  decurrantur  , propria_» 
deinceps  exprofeflo  explicentur,- alternis  vero 
diebus  artis  metric^  pr^cepta  generalia , omiP 
fis  exceptionibus  poftcriore  autem  fcmeflri 
recolatur  per  duos  minimum  menfes pars illa_, 
grammatic^,  qu£  eft  propria  prime  cladis, & 
alternis  diebus  ars  metrica regulas  iam  expli- 
catas breuiter  percurrendo,  in  aliis  quantum., 
neceflc  eftherendo,-abfoluta  vero  repetitione^ 
grammatice  quotidie  deinceps  ars  metrica  expli 
cetur  adiectis  exceptionibus , carminum  gene- 
ribus , & qug  de  patronvmicis  , atque  accen- 
tu traduntur.  Prima  femihora  pomeridiana», 
memoriter  poeta,  gr^cufque  au  flor  recitetur,rc- 
cognolcentc  Magiftro  decurionum  nOtas,  feri- 
ptaque,  velqu^  mane  imperata  funt,  vel  qu9ex, 

- * • Domo 


SVPR.  CLASS.  GRAMM.  jSl 

Domo  aliatis  fuperfuejrint , corrigente . 

Sefquihora  conlequens  pdctje  tum  recolendo, 

[ *um  explicando,  & gra?ca?  tura  praelectioni,' tum. 
jcriptioni  ita  diuidaturyvt  grascis  paulo  plus  < 
detur  quam  icmihora. 

Vltima  leraihora,  vel' quod  illius  reliquum  fue- 
rit, in  concertationibus  collocandum. 

Dic  labbathi  mane  publice  recitentur  memo- 
riter totius  hebdomada: , vel  totius  libri pnele- 
CtioneS  . Secunda  hora  recolantur . Vltiina  fe- 
mihora  concertetur.  Idem  fiata  prandio,  nili 
quod  prima  hora  etiam  memoriter  recitatur  Ca- 
techilmus. 

Vltana  femihorain  cxplicationecatechifmi,vel 
pia  cohortatione , nili  fena  fexta-habita  Ii t,  po- 
♦ netur lin  autem,  in  ea  re  ferme,  in  cuius  locum 
tum  Catechifmus  fuccelferat. 

5 In  feriptione  corrigenda  indicet , Ii  quid  Scriprlon!» 
conu-a  praecepta  grammatica?,  orthographia:  , corrigenda 
interpunctionis , peccatum  Iit : Ii  decimata:  diffi-  ratio'‘ 
cultates  , Ii  non  habita  elegantia:,  aut  imitatio- 
nis ratio. 

4 Exercitationes  tradenda?  difcipulis,dum_,  Ixerc.itatI* 
fcripta  corrigi t,crunt  exempli  gratia,  vernacula 
diftata,  tum  ad  auCtoris  imitationem,  tum  ad  C°r 
fyntaxis  prarcepta  latina  facere  , le&ionem  Ci- 
, ccromanam  ex  latino  in  patrium  lermonem  traf- 
I ferrc,eandcm  latine  tranlcribere,indc  phrafes  elc- 
gantiorcs  excerpere,ex  grammatice  preceptis  re- 
cens explicatis  dubitationes  jmuhs,&  locutiones 
( i-  ’ ‘ propo- 


it*.  «ifcr 


REG.  PROFESS. 


Prade&io. 


% 


proponendas  depromere , di flolutos  vcrfus  con- 
cinnare, aut  conficere,  graeca  defcribere , & alia 
generis  eiufdem. 

5 Praelcdionis  forma  haec  erit.Primum  quidc 
argumentum  tum  latino,tu  patrio  fermone  per 
ftringat.  Deinde  vnamquamque  periodum  ita  in 
terpretetur , vt  vernacula  expofitio  latime  fubin- 
de  lubijciatur  . Tertio  a capite  recurrens ’(  nifi 
malit  ipfi  explicationi  inferere)  binas, aut  ter- 
nas feligat  voces , quarum  vim  , aut'originem_. 
expendat, vnoque,  aut  altero  eiuldem  praefertim 
auroris  exemplo  confirmet.  Translationes  etiam 
cuoluat , ac  demonftret  fabulas  cum  hiftoriis),  & 
quse  ad  eruditionem  pertinent,  fi  quae  incidant, 
breui expediat  , binas  etiam,  ternafue  phrafes 
clegantiores  excerpat . Poftrcmo  feriptoris  ver- 
ba vulgi  termone  decurrat . Licebit  autem  lati- 
num  argumentum,  obferuationes , proprietates, 
i & phrafes  quambreuiflime  didare. 

Areumentu  Didandum  argumetum  fcnbcndi  ad  Epifiol? 
^rScndi.  fere  formam  vulgi  fermone  ad  verbum , quod  ad 
praecepta  fyntaxeos , & ad  Ciceronis  imitatione 
« referatur.  Semel  autem  fere  fingulis  mefibus,  aut 

domi  loco  quotidiana  fcnptioms,aut  in  fchola  ad 
1 magiftratus  creandos, vbi  aliquantum profecc- 
rint,fuo  marte  coicnbant, aliquo  prius  cpifiolaru 
genere  explicato,  irjdicatiique  Ciceronis  epifto- 
lis  ad  illud  pcrtinentibus,& aliquot  ab  ipfo  Prae- 
ceptore eiufdem  generis  didatis  exemplis. 

/j  Carmina  poterunt  initio  quidem  ioluto  fi> 

lum 


■4i 


V 

a 

U 

V< 

VI 


in 

P 

e: 

P 

vt 

ta 

m 

pc 

Vt 

tit 

k 

* 

ve 

i 

cis 

dii 


fr 

Ju 


if 

P", 

ifl: 

jU* 


II 


Qr 


SVP.  CLASS.  GRAMM.  ijj 

lum  verborum  ordine  , mox  etiam  verbis  aliqui* 
bus immutatis,  ad  extremum  facillimo  argumen 
to  cum  multa  locutionum  varietate  diftari. 

8 Grseci  Thematis  eadem , ac  latinas  profas  ra- 
tio erit, hili  quod  fere  ex  ipfo  auftore  depromen- 
dum , & ratio  fyntaxeos  praemonftranda. 

9 Graicae  prarleftionis , quas  quadrantem  hora: 
vix  excedet , eadem  ratio  fit, nili  quod  cu  grascus 
auttor  fumitur  (fumi  autem  poterit  quando  Pras- 
fettus  cenfuerit  alternis  cum  grammatica  diebus) 
verba  fingula  trattanda  funt,facillimis  etiam  in 
vniuersQjfi  videatur,  fyntaxeos  regulis  indicatis. 

10  Concertatio , feu  exercitatio  fita erit , tum 
in  ijs  quas  alter  asmulus  in  alterius  feriptione  de- 
prehendent, tum  in  ijs,  in  quibus  prima  hora  fe 
exercuerint , proponendis , tum  mphrafibusa 
Pr^ceptore  habitis  memoriter  dicendis,  tum  in^, 
vernaculis  locutionibus  mutuo  ex  praslcripto  fyn 
taxeos,  aut  ad  Ciceronis  imitationem  exigendis, 
aut  variandis(faciendumque,vt  locutionem  pro- 
pofitam  ftatim , qui  interrogatur  ijfdem  reddat 
verbis,  eamque  paulifper meditatus  non  verba- 
tim  , fed  totam  fimul  latine  efferat  )tum  in  epifto 
larum  praeceptis  reddendis , tum  in  exquirenda 
quantitate  fyllabarum,allata  memoriter  regula, 
vel  poetae  exemplo, tu  in  proprietate,  aut  etymo- 
logia aliqua  inueftiganda , tum  in  aliquo  graeci, 
latiniue  au&oris  loco  interpretando,  tum  ingra: 
cis  nominibus , aut  verbis  inficftendis , forman- 
difq;  & alijs  id  genus  ad  Prasccptoris  arbitrium. 

RE- 


Gnscfi  the 
nu. 

Grzci  pr« 
leftio. 


Cocertati* 


.,*r»  * 
« » 


i?4 


REGVLAE 


rjfj  ij 


PROFESSO.  RIS 
Medi®  claffis  Gram- 


% • r*  r \ 

«*•  ' 


i,.  V 


•J 


maticae. 


y-JUJmJj 


<5r»dw 


®t::3 


Radus  huius  fcholf  efl>totius  qui- 
dem Grammaucas, minus  tame 
plena  cognitio : explicat  enim 
ab  initio  Jibn  fecundi  vfq.ad  fi- 
guratam conftructionem,  facil- 
limis folum  adiunctis  appendi- 
cibus;fep  iuxta  Romanam  methodum  a commu 
m verborum  confiructione  vfque  ad  figuratam, 
additis  facilioribus  appendicibus. 

Ex  Grarcis  ad  hanc  fcholam  pertinent  nomina.» 
contracra, verba  circumflexa,  verba  in  Mi,  & fa- 
ciliores formationes . 

Ad  praelectiones  vero  non  nifi  Familiares  Ci- 
ceronis Epiftolce,  facillima  qu|q.  Ouidii  car- 
mina, & fecundo  lemeftri,  fi  Praefectus  cenfeat , 
. grascus  Catechifmus,aut  Cebetis  tabula . 

2 Diuifio  temporis  h^c  erit  ■ 

Diuifio  t?-  prima  hora  matutina  memoriter  recitetur 
forw.  Tullius  , & grammatica  apud  decuriones; 

.icripta  a decurionibus  collecta  Praeceptor  cor- 
ii , rigat. 


<ju 
it 
• 1111 
nr 
m 
VI; 


ICi 

(er 

hi 

tic: 

P0( 

cut 

im 

&; 

(oj, 

Sec 

Sx 

me 

fJi 

Vlt 

tlOi 

Dis 

lur 

ibi 

Vli 

dic 


i / 


MED.  CLASS.  GRAMM. 

V rigat,  varias  interim , dc  quibus  infra  regula 
quarta  dilcipulis  exercitationes  imungens. 
Secunda  hora  matutina  repetatur  poftrema  bre- 
^ uiter  Ciceronis  pnele&io , nouaque  per  femiho- 
ram  explicetur 'yatque  exigatur : poftremo  The 
madittetur.  • 

•Vltima  icmihora  matutina  aliquid  ex  primo 
grammatica  libro,  vtcfc  declinationenominum, 
ac  deinceps  de  prgtentis , aci  upinis  , quod  con 
certando  etiam  exerceatur , recolendum. 

Prima  hora  pomeridiana  memoriter  gramma 
,ji  tica  tum  Jauna  , tum  grasca  , & fuis  diebus 
0 poeta  recitetur , recognofeentc  Magiftro  De- 
jj,  curionum  notas  , feriptaque  , vel  qua:  mancj 
■p  imperata  funt , vel , quae  ex  Domo  allatis  1'uper- 
p\  fuerint,  corrigente; ad  extremum  grammaticas, 
^ & alternis  diebus  poetas  poitrema  preleftio  re- 

0 colatur. 

Secunda  hora  pomeridiana  per  femihoram  fyn- 
p taxis  explicetur  , & repetatur  : pofteriore  ta- 
^ meniemeftrifyntaxis  item  , & alternis  diebus 
poeta  explicetur.  Per  alteram  femihoram  gras- 
q,  ca  tradantur.  y 

^ Vltima  icmihora  concertationi  , feu  Excrcita- 
^ tioni  tribuatur. 

' ’ H)ie  labbathi  mane  prima  hora  publice  reciten- 
tur memoriter  totius  hebdomadte  , vel  totius 
^ libri  prcle&ioncs  . Secunda  hora  recolantur* 
0.  Vltima  icmihora  concertetur.  Idem  fiat  a pran- 
di dio , mfi  quod  prima  hora  cum  grammatica , & 
* poeta. 


* 

I 

* 


) • 


Kftitv 


A ; 


i 


ScrlotionU 

«orrigeod* 


ratio. 


Rxcrchatio 
nes  inrrr^ 
«orrigcndii 


Graminati 


ca  cx»gcn 

da. 


Prarleftio 

Ciceronis, 


REG.  PROFESS» 

poeta , recitatur  etiam  Catecliifmus . VJtima  fe- 
mihora  in  explicatione  Catechilini,  vel  nonnun- 
quam  pia  cohorratione , nili  feria  texta  habita»» 
fuent  , ponetur  j fin  autem, in  ea  re  ferme,in  cu- 
ius locum  tum  CatechUmus  fucceflerat. 

I ln  icnptione  corrigenda  indicet  li  quid 

contra  praecepta  grammaticae  , orthographiae* 
interpunftioms  peccatum  fit ; fi  declinatae  diffi- 
cultates; omnia  ad  grammaticarum  prxceptio- 
num  normam  expendat,  coniugationeique  ipfas, 
& rudimenta,  fu  mpta  occatione,  in  memoriam 
reuocct. 

a.  Exercitationes , dum  fcnpta  corrigit , erunt 
exemph  gratia  vernacula  dilatatum  ad  au- 
aons  imitationem , tum  praecipue  ad  fyntaxis 
praecepta  latina  facere  ; leftionem  Ciceronis 
vulgi  termone conuertere,  eandem  latine  tran- 
fcnbere , ex  grammaticx  praeceptis  recens  prae- 
fertim  explicatis  dubia  aemulis  , &C  locutiones 
proponendas  depromere, graeca  deferibere, 

alta  genens  eiufdem.  . ; . . 

5 Inxepetitione  pra:le£homs  capiat  inter- 

dum occationem  difficiliora  declinandi,  coniu- 
gandi , grammaticx  quomodocumque  exi- 

Preleaionis  Ciceronianae ; qua:  feptenos 

fere  verfus  non  cxcedetihxc  forma  fit. 

• Primo  totam  continenter  pronunciet,  eiulquo 
argumentum  breuiffime  patrio  fermone  perftrin 

^at*  •'  Sccun* 


S 

ir 

T 

re 

it 

m 

Hi 

ra 

io 

Q 

n( 


bi 
& 
di 
i au 
be 
? 

ce 

au 

S 

Vc 
' ni 


m 

Pi 


* 


■ 


ifc1 

0 

lix 

1» 

coii 

bzi 


mf 

t 

0\ 

W. 

ttff' 

9 

,< 


E 


MED.  CLASS.  GRAMM.  ii7  * 

Secundo  periodum  ad  verbum  vulgi  fermono 
interpretetur. 

Tertio  a capite  recurrens  Eructuram  indicet  , 

&  periodum  retexens , quas  verba,  quos  cafus 
regant , oltendat , pleraque  ad  explicatas  gram- 
matica leges  perpendat , latinf  lingu^  obfer- 
uatjonem  vnam , au tal teram, fcd  quam  facilli- 
mam afferat ; metaphoras  exemplis  rerum  notif 
fimarum  domonftret ; vnam  denique, aut  alte- 
ram phrafim  excerpat,quas  lolas  cum  argumen- 
to diftabit. 

Quarto  feriptoris  iterum  verba  vernaculo  fermo 
ne  decurrat. 

7  Dictandum  argumentum  feribendi  vulgi  ^r-um5tfi 
fermone  ad  verbum,  perfpicuum,  nec  fere  veri*  feribendi. 
busfeptenisIongius,quod  ad  pr^cepta  lyntaxis, 

& Ciceronis  imitationem  referatur  . Interdum 
difcipuli  aliquam  Ciceronis  breuem  verfionem, 
aut  aliquod gr^cum tempus, feu nomen  iubfcri- 
bere  i u beantur. 

8 Grammatic^  prelectio  non  nili  lingula  pr£-  PjJ™*  Pr* 
cepta  adfummumcum  breui  aliqua  appendice,  c l0’ 
aut  exceptione  contineat. 

9 In  Gr^cis  tradendis  eadem  proportione  fer-  Graea  pr* 
uentur , fere  ex  vfu  videtur  effe  vernaculas  leftio. 
voces  cafibus , ac  perfonis  addere,omniaque  plc- 

riimq;  voce  patria  declarare. 

i o Concertatio , feu  exercitatio  fita  erit  tum  Cocertatio 
inijs,qu£alteremulusin alterius  feriptione  de- 
prehenderit, tum  in  ijs,  in  quibus  prima  hora-* 


; 


IjS  REG.PROF.MED.CLAS.GRAM. 

fc  exercuerint,  proponendis  ^ tum  in  phrafibus  i 
Praeceptore  habitis  memoriter  dicendis , tumin. 
vernaculis  locutionibus  mutuo  ex  prglcripto  fyn 
taxeos,  aut  ad  Ciceronis  imitationem  exigendis 
(faciendumq.vt  locutionem  propofitam  ftatim, 
qui  interrogatur,ijidem  repetat  verbis , eamque 
paulilper  meditatus  rfon  vcrbatim  , l'ed  totam  fi- 
mul  latine  efferat ) tum  in  difficilioribusnomini- 
bus,  ac  verbis,  quas  prasfertim  in  prasleftione  oc- 
currerint, vel  continenti, vel  interrupto  cafuum, 

. ac  temporum  ordine,vel  lingulis  per  fe,  vel  con- 

iuntto  fimul  adieftiuo,fubftantiuoq.&  pronomi 
ne  inflectendis , tum  in  praetentis,  & lupinis  qua 
celerrime  reddendis,  in  graecis  exigendis,  & alijs 
idgcnus,arbitrio  Praeceptoris. 


l*p  \ 


R E G V L AE 

PROFESSO  R 1 S 

Cfr'  **  r * i.  vi 

infimae  claflis  Grammaticas. 


^Radus  huius  lchol;eeft  rudimen-  Gradus 
torum  pcrfefta,  lyntaxis  inchoa  ' 
ta  cognitio ; incipit  ennnv  de- 
clinationibus vlque  ad  commu 
nem  verborum  conftrmfhone. 

Et  quidem  vbi  duo  erunt  ordi- 
nes , inferiori  ex  primo  libro  nomina, Verba,  rudi- 
menta, praecepta  quatuordecim  de  cooftruftio- 
ne,  genera  nominum  tribuentur : fuperiori  vero 
exprimo  libro,  de  nominum  decimatione  line 
appendicibus, & de  praeteritis  ac  lupinis, -e  fecun 
do  autem  introdmfho  lyntaxis  fine  appendici- 
bus vlque  ad  Imperfonalia.  Grace  vero  inferior 
quidem  ordo  legere  & lcnbere,fuperior  vero  no 
minafimpJicia,verbumlubftantiuum,  & baryto 
num  edilcet.  Ad  praelectiones  non  nili  facillimas 
quaeque,atquead  hanc  rem  feleftas,&  fi  fieri  po- 
tell  leparatim  excufae  Ciceronis  epifiolae  adhi- 
beantur. 

z Diuifio  temporis  haec  erit.  Prima  hora_.  Diuifio 
matutina  memoriter  M.Tullius,&  Grammatica  poris. 

K.  z apud 


f 

V 


> 

* 


te* 


>igitized  by  Google 


140  REG.  PROFESS. 

apud  decuriones  recitetur, fcripta  a decurionibus 
collega  Praeceptor  corrigat  /varias  interim  , de 
quibus  infra  regula  quarta,difcipulis  exercitatio- 
nes iniungens . 

Secunda  hora  matutina  repetatur  poftrema_* 
breuiter  Ciceronis  pr^lettio , nouaque  per  femi- 
horam  explicetur,atque  exigatur,poftremo  the- 
ma dictetur. 

Vltima  femihora  matutina  vtrique  ordini  ali- 
quidex  primo  grammaticas  libro  iuxta  partem_. 
cuique  deferiptam  explicetur,  aut  recolatur , vel 
alternoquoque  die  lingulis  ordinibus,  vel  quoti- 
die vtrique,'  poftea  vero  omnia  vel  aMagiftro, 
vel  inuicem  per  concertationem  repofeantur. 
Quibus  autem  diebus  nouum  a prandio  prasce- 
ptum  conftructionis  non  eritproponendurii(plu 
ribus  enim  diebus  fere  lingula  inculcanda  funt  ) 
tum  praelectio  hgc  matutina  in  locum  pomeri- 
dianae  fuccedat : vltima  autem  femihora  matu- 
tina tota  concertationi , feu  exercitationi  conce- 
datur. 

Prima  hora  pomeridiana  memoriter  grammati- 
ca tum  latina,  tum  graeca  recitetur,recognolcen 
te  Magiftro  decurionum  notas, fcnptaq.  vel  qu§ 
mane  imperata  lunt, vel,  qu£  ex  domo  allatis  fu- 
perfuerint i ad  fummum  per  femihoram  corri- 
gente . Ad  extremum  poflrema  grammaticas 
praelectio  recolatur. 

Secunda  hora  pomeridiana  fuperiori  quidem  or  ' 
dmi  lyntaxis  , inferiori  vero  rudimenta  dege- 
neribus 


I NF.  CLASS-.  GR AMM.  141 

neribus  nominum , ac  deinceps  quatuordccim 
praecepta  explanentur  : graecis  vero  paulo  plus 
quadrante  tribuatur. 

Vltima  femi  hora  concertetur,  vel  aliquod  dicta- 
tum ex  grammatica  legibus  .expendatur. 

Die  fabbathi  mane  pruna  hora  publice  recitentur 
memoriter  totius  hebdomadae  pr^le&iones . Se- 
cunda hora  recolantur,  vltima  lemihora  concer- 
tetur. 

idem  iiataprandio,  nili  quod  prima  hora  fimul  ' 
cum  grammatica  recitatur  etiam  Catechifmus. 

Vltima  femi  hora  in  explicatione  Catechifmi,  vel  . . ' 

pia  cohortatione , nili  fena  fexta  habita  fuerit  , 
ponetur :fin  autem, in  ea  re  fcrme,in  cuius  lo- 
cum tum  Catechifmus  fuccelferat. 

3 In  fcnptione  corrigenda  indicet  ,li  quid  Scriptionis 
contra  praecepta  grammatica: , orthographia: , in-  corrigendae 
terpun&ioms  peccatum  , fi  declinatae  difKcul-  rauo* 
tates  ,•  omnia  ad  grammaticarum  praeceptionum 
normam  expendat  ,•  coniugationes , & decima-  , 
tiones  ex  occafione  repetere  non  omittat. 

4 Exercitationes  dilcipulorum , dum  fcripta_>  Exercitati* 
Magifter  corrigit , erunt  exempli  gratia  verna-  nes  ,*n.le5 
cula  dittata  e lyntaxis  praelcnpto  latina  facere  ^ cornSc  “* 
legionem  Ciceronianam  cx  latino  in  vulgi  fer- 
monem  tansferre  , eandem  latine  tranfcnbcre; 
ex  grammaticae  praeceptis  recens  praeferdm  ex- 
plicatis dubia  aemulis , & locutiones  proponen- 
das depromere , concordandas  concinnare  , aut 
componere  , graeca  deferibere  , alia  genens  * . * 

K j eiuf 


-141  REG.  PROFESS. 

eiufdcm.  fm 

Grammati-  ^ jn  repetitione  prelcctionis  capiat  faepe  occa*  Cej 

ca  exige  a.  f10nem  declinandi,  comugandi,  &grammaticg  9 

quomodocumque  exigend^.  '•  1 • ijs 

6 Pr^lectionis  Ciceroniane  ,qu£  quaternos  fere  pr, 

PneleAio  vcrfus  non  excedet , hec  forma  fi t.  It 

Ciceronis . -r»  • 4 r 

Prunum  totam  continenter  pronunciet,  eiulquc  ^ 
argumentum  breuiflime  vulgi  fermone  perftrin*  gei 

Sat-  * - m 

Secundo  periodum  ad  verbum  vulgari  fermone 

interpretetur. 

Temo  a capite  recurrens  ftructuram  indicet»  &C 
) periodum  retexens  qu$  verba,  quos  cafus  regant,  ^ 
. oftendat , pleraque  ad  explicatas  grammatic§ 

leges  perpendat,  lating  Jingu9  obferuationem-.  pc 
• " vnam  , aut  alteram, fed  quam  facillimam  affe-  gr 
rat , metaphoras  exemplis  rerum  notifiimarym  jnj 

demonfirct,necquicquam,nifi  forte  argumen- 
tum,dictet.  * - g* 

Quarto  feriptoris  iterum  verba  vulgi  fermone  ^ 

decurrat.  1(r 

Argumcntfi  7 ’ Dictandum  argumentum  feribendi  vulgi  ^ 
feribendi.  fermone  ad  verbum , perlpicuum , nec  fere  vcrli-  ^ 
bus  quaternis  longius,  quod  ad  pr^cepta  gram-  ^ 

matic^potifiimum  referatur;  eique  interdum  di- 
lcipuli  aliquam  Ciceronis  breuemyerfionem,  aut 
locutionem  ex  pr^fcripto  fyntaxis,aut  ea  ipfa, 
quos  funt  ex  gnccis  rudimentis  edifeenda  , aut 
Grfra  pr*  a^ia  ^ genus  fubfcibere jubeantur, 
lcdio.  8 Grammaticae prade&io non  nifi  fingula  ad 


0 

$1 


}hd 


100: 


l'lt 


* 

«r 


INF.  CLASS.  GRAMM.  14* 

fummum  praecepta  contineat,quae  nifi  bene  per- 
cepta fi nt", ad  alia  non  veniatur. 

9 Concertatio, feu  exercitatio  fita  erit  tum  in-  Concerta- 
ijs,qu2e  alter  aemulus  in  alterius  feriptione  de-  “o. 
prehenderit,  tum  in ijs  ,in  quibus  prima  hora_» 
l’e  exercuerint , proponendis , tum  vernaculis  lo- 
cutionibus inuiccm  ad  lyntaxis  pneferiptura  exi- 
gendis ( faciendumque,  vt  locutionem  propoli- 
tam  ftatim  ,qui  interrogatur,  ljfdcm reddat  ver- 
bis, eamquepaulifper  meditatus  non  verbatim,  - ; 

fed  quoad  eius  fieri  poteft,  totam  fimiil  latine  ef- 
ferat) tum  in  difficilioribus  nominibus , ac  ver-  ' ' 
bis , quae  prarfertim  in  prasle&ione  occurrerint , “ 
vel  continenti  , vel  interrupto  cafuum^ac  tem- 
porum ordine , vel  lingulis  per  fe , vel  coniuntto 
fimul  adicftiuo,  fubftantiuoque , & pronomine 
intkftendis , tum  in  rudimentorum  definitioni-  . 
bus,  & exemplis  proferendis , tum  in  verborum 
flexionibus  ex  latino  in  patrium , ex  patrio  fer- 
mone  in  lacinum celeriter  vertedis,tuminijs,quae 
aftiua  vocediftalunt,palfiue  efferendis , tum  in 
pratentis, & lupinis, tum  in  nominum  generibus, 

& cafibusquuecumquepropofitafueruntindican-  r 
dis, & horum  fimilibus,adPra:cep toris  arbitrium.  • 


J! 


t 


RE- 


- V- 


rr  rT 


■ Digitized  by  Coogle 


r »•* 


1 


r*  ■ 


1 


144 


O 


1 ftfttto* 


REG V L AE 


SCHOLASTICORVM 

Noftrae  Societatis. 


* 

(• 


gp.  4.  c.tf. 
S.i. 

Animi  pu- 
ritas, & in- 
tentio. 


b p«4* c*  3* 

5.1. 


c p.  4*  c* 
5.1« 

<1  p.  4.  c*4* 
5.1. 

Solidaruvir 
tutum  cum 
{ludiis  con 
jundio. 


- h f 

> 


(N 1 primis  animi  puritatem  cufto 
dire , & rcttam  in  ftudiisinten 
tionem  habere  lcholaftici  no- 
ftn  conentur : nihil  aliud  in  his, 
nili  diuinam  gloriam, & anima- 
rum fruftumquaerentes;&in^ 
fuis  orationibus  gratia, vt  in  doftrina  proficiant, 
crebro  petant, vt  tandem b idonei, ficut  ab  ijs  ipe- 
rat  Societas , ad  vineam  Chrifti  Domini  noftri 
exemplo,ac  doftrina  excolendam  euadant. 

2 c Serio,  &fconftanter  ad  fludiaanimumu 
applicare  deliberent , vtque  d cauendum  libi 
putent , ne  feruore  ftudiorum  intepefcat  foli- 
darum  virtutum,  ac  religiofie  vitee  amor  , ita_. 
fibi  viciflim  perluadeant,  nihil  gratius  fe  Deo 
fatturos  in  Collegi js, quam  fi  ea  intentione,  de 
quadi&um  eft , itudijs  le  diligenter  impendant; 
& licet  nunquam  ad  exercenda  ea,  qua;  didi- 
cerint, perueniant,*  ilJum  tamen  ftudendi  la- 
borem ex  obedientia,  &C  caritate , vt  par  efi , 
fufccptum, opus  efie  magni  meriti  in  conlpe&u 

diuinae 


if 


* 


i 


NOSTRAE  SOCIETATIS  i4j 

diuinac , & fummae  Maieftatis  apud  fe  ftatuant. 

$ a Iis  facultatibus  finguli  operam  dabunt,eof 
que  audient  Praeceptores,  quos  fupenor  afligna- 
bit : pr§lcriptam  vero  a Praefefto  , vel  a Magi- 
ftro  diuifionem  temporis,  ac  rationem  ftudendi 
ferucnt  diligenter  vniuer/i  ,*  nec  alijs  quam  ab 
eodem  Praefc&ofibi  traditis,  vtantur -libris. 

4 b In  audiendis  le&ionibus  fint  aflidui,&f 
in  eis  praeuidendis  diligentes , poitquam_> 
eas  audierint , repetendis : ijs , quas  non  intelle- 
xerint , interrogandis : alijs  vero,quae  oportue-< 
rit , adnotandis,  quo  in  pofteruinmemoriae  defe 
ftui  confulatur. 

5 c Interfintordinarijsfcholarum,ad  quas 
accedunt , difputationibus ; & lingulare  fui  fpe- 
cimen  in  doftrina  praebere , modefte  tamen,cu- 
rent. 

6 d Pftuatis  praeterea,  & quotidianis  difputa- 
tionibus,  ac  repetitionibus  omnes  interfint, 
qui  dilputant , ei , qui  prarell,  religiofeobediant. 

7 e Cum  ad  publicas  icholas  eundum  erit, eant, 
& redeant  inuicem  aflociati  cum  ea  modeftia_. 
interiore , & exteriore , quae  ad  fui , & aliorum 
aedificationem  conueniat. 

8 f Eorum  colloquia,  qui  cum  fcholafticis  ex- 
ternis loquendi  habuerint  facultatem , fint  folu 
de  rebus  ad  litteras , vel  ad  profeftum  Ipiritus 
pertinentibus , prout  ad  maiorem  Dei  gloriam_. 
omnibus  vtiliusforeiudicabitur. 

9 8 Omnes  quide,fedpr«cipue humaniorum 

- . _ a littera- 


2 p*4*  f»  f* 
§.Z.  &c.  6. 

5.6.  ' 

Ex  fuperio 
hs  prae  feri 
pto  Uudeu- 
dum. 

B p.  c.  6» 
5 8. 

Diligentia. 


c p.  4.  c.  6. 
S.  io. 

Difputatio 
nes  pubi. 

d p«4*  ^ 

5.ri. 

Friuatae. 

e p.  4* 

5.6. 

Jdodeftu» 


flbidem. 
Colloquia 
cu  externis, 
g p.  4*  c-6, 

i g.5. J. 
Latinae  lia" 


C.oogl. 


r * 


REG.  SCHOLAST;  NOST.  SOC. 

guacvfus.  / ]itterarum  fludiofi,  latineloquantur:atq.  hi  mc- 
f morie,quod  a fuis  Magiftrisprzicriptum  fuerit, 

commendet,  ac  ftylum  in  corapofitiombus  dili- 
genter exerceant. 

a p.4»  c.  4.  10  a Vitra  duas  horas  nemo  dut  legendo,  aut 

s-  *•.  fcribcndo  ad  laborem  incumbat,  quin  ftudiuin_, 
Scudij  tem-  intcrmittat  aliquantulo  temporis  interuallo. 

1 p!4.c.6.  11 b Horis  priuatoftudioattxibntis,qui  fuperio 

§.  i4.M.*  ribus  facultatibus  dant  operam,  domi  relegant  / 
Ptiuati  Ito  quae fcripferunt in fcholis,eaq. curent  mtelhge- 
dij  rado.  r&.^.  intenefta  examinent,  vtipfi  (ibi  obijeiat, 

& quae  obiecerint,  foluant;  quae  nequeunt,adno 
tent  ad  interrogand  um,  vel  diiputandum. 


1.  ' *i 

• • "i  * 

* s • • * ' - ( * • • » 

\ 

- • .. 

t ^ 1 • * 

i- 

. , . . . ' \ j A » « • • - > . r* 

j ' '■ 

■j*  1-V  j 1 

1 '■ » i p?Vr*,*i!*x 

« • Hv  ,1^.  « i 

> V;.T?_^gL 

* • . ‘ fr 

. 

• 

f J rt* X h i • ‘ - 

K » r •'  * Zj " • • 

••■'a-  f/ c 

* . 

\ « 1 -j  ■ 

*{>!“  • |/t|  (V*  il/ / S 2 • ^ •< 

’ * 

' 

-j -.'i  , f-  •' 

V r " 

• * - 

v '7 

' 

• ’ "ii'  ' 

, > >•  ^ "* 

.j  -Vli-.iA.  i-  • ■ -n 

. 4.1.  . '*  ' ••  •,”•  • 

in|>  f v\ 

#*.>>>  -jit.  * 

- ' l-  . >*■  -VWM*  ii»-  **’  • J 

M »V  ' .«i  f *%r*  »»  t flV  *, 

; . 

V 

7 1 1 

k/y  V - 

/.  JOj  . Ji  * j 1 

. 

■ 

' Zr*!?''  "S  *•  * 

re-n;*: 

^ *•  ^ 

_1l  , . . Cu.  rjj  -V  O ^ •«  a . V ■ S 

i.  vi  ' 

• «a  • tr’ 

v^.ayr." 

•*  ':>^S  • = . 

. /;  i"~v  V'?aJ#K  / . T* 

' 

r ,**■ 

.■  Im  . T h 

»•'*  vY! 

* , rt* 

K . , . ' 

nj.  **w.  . 

■ 

. 

i 

: 

. . . 

jH  - 

IN- 


\ 


147 


1NST1TVTIO 


EORVM/  Q VI  PER  BIENNIVM  ap.4.c.ir. 

/ S S- 

priuato  Audio  Theologiam! 

'Y*  repetunt. 


fCholaAicorum  regulas  prgter  eas, 

1 qua;  ad  ieftiones  in  lcholis  au  - 
diendas , caruraque  repetitio- 
nes pertinent , non  lecus  ac  ex- 
teri difcipuli  obleruent:  pneler- 
tim  vero  ne  11  udiorum  feruo- 
re  folidarum  virtutum  amor  imepclcat, omni  di- 
ligentia curent . 

2,  Similiter  vtalii  Theologiseauditores  collatio- 
ni cafuum,  omnibus  aclibus,  & menAruis  etianu, 
eorum  dilputatiombus  interfint. 

3 In  Pnilofophorum  autem  ddputationibus 
menAruis  non  folum  interelTe  debebutjfed  pote- 
runt etiam  argumenta  rdumere,  iteraq.  in  heb- 
domadariis Theologorum,!!  Magiitri  no  adfint. 

4 Pro  ratione  Audendi , & diltnbutione  hora- 
rum a Praeferto  praTcripta  diligens,  & accura- 
tum ltudium  mltituant  earum  materiarum, quas 
vel  nullo  modo, vel  compendio  audierunt,  adhi- 
bitis commentariis  eorum, qui  eas  diligentius 
pertradarunt. 

$Dc- 


Qut  fcho,. 
lafticorum 
regule  illis 
communes 

j ‘ ’ '? 


Collationi 
cafuum  , & 
difpuratio- 
nibus  inter 
fint . 

Argumenta 
quando  re- 
fument. 

Quxftionet 
omiflae,  vd 
eempindi» 
ttaftat*. 


Srudiu  prse 

cipuarum 

<ju«ilionu. 


a P.4.C.14. 
J.i.&y.Co 
er.can.9.& 
decr.y  y.  & 
7»; 

Sribcdae  cx 

profelTo 

«jiurilioncs 


Priuat*  Ic’ 
cucncs. 


Publicae. 


Aftus. 


148  INST1TVTIO  EORVM 

5 Deinde  ftudcant  praecipuis  dilputationibus 
totius  Theologiae,  V.g.  Ex  prima  parte  de  Vifio 
ne,  dc  Scientia,  de  Praedeftinatione , de  Trinita- 
te y itemque  ex  alijs  partibus , tum  ea  quae  ab  ali 
is  lcripta  liint, diligenter  perpendendo, tum  pro- 
prio etiam  ingenio  capita  quaedam,  & principia 
Theologiae,  vnde  praecipuarum  quaeftionum  fe- 
ries pendeat , difponendo,feruatis  tamen  quam 
diligentiflime  ljs , a quae  de  doftrina  Sancti  Tho 
mx  iequenda  a Societate  conftituta  funt.  , 

6 Scribant  ex  inftituto  quaelliones  aliquis  cu 
fuis  fundamentis,  & conclutionibus,  & obiefto- 
rumfolutionibusmorefcholaftico,perinde  ac  fi 
eas  prodegere  in  fchola  deberent , cafquc  lingu- 
lis , vel  alternis  faltem  menfibus  Pr^fefto  fiudio 
rum  oftendant , vt  ab  eo  dirigantur. 

7 Habere  etiam  interdum  poterunt  eiufinodi 
lectiones , vel  priuatim  coram  nolbris  doctori- 
bus,  vel  iniplis  repetitionibus  Theologoru  per 
tres  circiter  hor^  quadrantes  ,vt  ad  extremum 
Patres,qui  adfunt,  argumentari  pofiint,  vel  de- 
nique , fi  videatur , in  Refectorio. 

8  Conii  miles  qu^ftiones  habere  etia  poterunt  de 
pr$dara  aliqua  materia,  qu?  denis  ad  luminum 
pr^lcctionibus  abfoluatur,  in  ea  lchola,eoq.tepo 
re , vtqui  voluerint  Theologi, couenirepoifiint. 

p Dillribuatur  illis  tempus  ad  quatuor  actus 
particulares , & vnum  generalem  habendum:& 
primus  quidem  particularis  fub  initium  fere 
primi  fcmcftris , alter  in  fine , & fic  deinceps  lin 

gulis 


Ii  TTIi' I'  Hrfllg  linu 


'ife 

113 

bil 

P3 

IJfl 

it 

0 

Ib 


icll 


QOij 

*\ 

i? 

lilfi 

I* 

iti 

lllE 

$ 

lik 

0 
ri 
fc c 
siis’ 


QVI  THEOL.  REPETVNT.  H9  l 

-gulis  femeftribus reliqui  celebrentur,  ita  vt  ge- 
neralis vltimum  fcmcftre  claudat. 

10  Liberum  eis  fit  in  actibus  a Magi ftrorum^  Suai  opi- 
Juoru  fententijs  difcedere,  fuafq,-,  fi  libeat, tueri,  niones  qua 
dumodo  nulla  ratione  alienas  ftnta  S.ThomiE  do  J6nc  jiceac 
ttrina  ex  quintas  congreg.  decreto : ita  tamen  vt  defenderc* 
non  folumde  fententijsipfisjfed  ociam  de  fun- 
dainentisjac  principijs , quibus  eas  tueri  volut , . 
tempeftiuecum  Prefefto,  eoque/qui  pr^fidere 

debet,  confentiant.  immo  quo  melius  fui  ingenij 
ipeciniedent,  finetPraries  eos  libere  rdponde- 
re,ncc,nifi  cu  maxime  necefle  fit , interpellabit. 

11  Intelligant  denique  biennio  hoc  curandu  Eruditio. 
ubi  effe,  vtnonfolum  in  Theologia  do&i  ac  pro 

pti,  fed  in  omni  etiam  ccclefiaftica  eruditione^, 
quie  Theologum  maxime  decct,euadant. 

12  Itaq;  lingulis  diebus  “certum  tempus  habe  ap.4-c.f.B 
ant  ad  accuratam  lacras  Scripturas,  Cociliorum,  c°ciI»a,co 
Cotrouerfiarum,& Canonu  leftionem,  &seper 

aliquo  ordine  riotent,quas  notatu  digna  videbun  canon* 
turinihil  tame  parent  ad  Conciones  ex  profefib: 

& ex  hoc  itudio  aliquid  interdum  pr^legant,vel 
'ln  triclinio,  vel  alibi, prout  Superiori  videbitur. 

ij  In  canonum  ftudio  partem  iudiciariam_, 

°mittant,in  Ecclefiaflica  toti  verlentur. 

14  Speciatim  in  id  maxime  lhidium  incum-  Canonum 
^ant , ad  quod  fe  magis  propenfos  fenferint , re 
diligenter  cum  fupenore  communicata:  ita  ta-  Nat“nePr® 
men , vt  ex  a’ijs , quae  prasferibuntur , nullum.,  denda. 
°mittant 


Va 


y ' 


Digito  ed  (5y  Googlc 


RE- 


t 


150 


RE G V L A E 


K 


m 


dc 


ADI  VT  ORIS  MAGISTRI 
flue  Bidelii.  • • 


Maciftro 


ebteperec. 


Agenda  eir 
ca  fcholam 


‘5 

U; 

Pi 

ne 


tu 

de 

6 

Ac 

jS 

di( 

7 


Difcipuli 

opportune 

monendi* 


t>c  Condu 
faonibus. 


VI VS  munus  erit  omnia,  quas  a 
Magiflro  de  lcholarum  potifli- 
muni  exercitationibus  miunda 
luerint,  diligenter  exequi.’ 

^ ^ Curet  vt  & ClafTis , Cale- 
ri t-Tm  unda  Ut , vt  in  ea  pie  depi&a  aliqua  tabella 
pendeat,vtiu  bibiliorum  fit  fatis,  vt  munda  cade 
lint,ac  rededilpolita,vtquai]ata,  vfcl  frada  refi- 
ciantur,' vt  certa  noftris  fcamna,itemq.aliis  Reli  rq 
giofis  feparata  ab  externis  affignentur,  vt  lcholx  Jn 
tempcftiue  aperiantur. 

j Eos  opportune  moneant,  ad  quos  deinceps 
per  vices  difputare,rcpctere,thefes  defendere^  , 
aliaque  huiulmodi  praeftare  , vt  conftitutum^ 
Magiflro  fuerit, pertinebit . 

4 Praemoneat  ieptem  fere  ante  diebus  eos,  qi%, 
icbdomadarias  thefes  funt  defenfuri  . Curabit 


hebdomadarias 
autem , vteae  propofitiones  iri  tempore  confcri- 
ptae  lint : eas  vero  primum  ad  Magiflrum  perfe- 
ret corrigendas, tum  ad  Prasfedum  recognofcen 
das:quibus  dema,  corredis,  atq.  recognitis , cum 
qui  defenfurus  eft,admonebit,  vt  quot  erut  opus 
exempla  delcripta  afferat ; eorum  autem  vnu  be- 

v ne 


REG.  AD1VT.  MAG.  SEV  BID.  151 

Ine  defcriptum , 1 pridie  quam  fit  difputandum , a P-  c.$. 
manepubliceaffiget,reliquadilceptantibus  dein  *’JO* 
de  diftribuct. 

L 5 Horologium  tum  in  lertionibus,tum  in  difpu  Horologiff. 
I tationibus  lempcr  habeat,  ac  tum  Prsefertum,  tu 
Praeceptorem  tempelhue  temporis  eJapfi  admo- 
neat,quo  fpatia  ad  difputandum  fingulis  praili- 
tuta'  ieruentur^ex  prasicripto  praefeci  fignum 
det  dilputantibus  tum  inchoandi,  tum  finiendi. 

1 <5  Clalfem,  vel  Aulam,  ad  publicos  artus  luxta  PubJ;. 

Academiarum  conluctudinem  ornandam  curet;  <ftus. 

[p  <lu^  ad  fiumfinodi  artus,aut  ad qaalcunq. 

. dilputationes  inuitati  fuerint , fiue  argumentan- 
K dijfiueeascohonefiandi  caufa,loca  diftnbuat. 

7 b Si  quem  noftrorum  abelfe  a p^lertionibus,  b p.4.  c.  6 . 
/3  repetitionibus,dilputationibus,  aut  aliquid  eoru  §’ 
u omittere,  que  ad  fludiorum  rationem , vel  moru  ^urif0^u 

difciplinam  pertinent,notauerit,  ad  Superiorem  deferendn. 

Icti  ^feret'  - . . 


15* 


regvlae 


y 

cto 

nil 


externorvm 


i 


Auditorum  Societatis. 


Doftrina 
pietati  iun 
genda . 


a p.4«  c.  7* 
5.1.&  c.i  6 

S*4“  . r 

Quae  cuiui- 
q;  fchola. 
b p.4«c.  ij 

S-4-  , 

Confemo^ 
& Milia. 


cp.4*  c.  7- 
J.i.&  c.  16 


5.i. 

Ded<  Cht. 
d p.4.  c.  7* 
i.  a.&  C.i 6 
$.a. 

Arma  in 
fchola  non 
inferenda. 


e p.  4.C.  1 6 
S.  4. 

A quibus 
abAincadu. 


♦Vidifcendicaufa  Societatis  1ESV 
® gymnalia  frequentant,  intelli- 
gant  Deo  iuuante  non  minus 
curatum  iri  pro  viribus, 1 vt  pie- 
tateyceterifq.  virtutibus,  quam 
vt  ingenuis  artibus  imbuantur. 
z Eam  quifq.clatfem  frequetabit,qusc  illi b poft 
examen  a Pne  teCto  fuerit  afiignata. 

3 c Singulis  laltemmenfibus  omnes  peccata 
confiteantur,  ac  Miflae  facrificio  quotidie  con- 
f ituta  hora , Concioni  vero  diebus  feftis  decen- 
ter interfint. 

4 d Explicationi  Catechifmi  fingulis  hebdoma- 
dis omnes  interfint, eiufq.compendium  edilcant> 
vt  a magiftris  fuerit  conftitutum. 

5 Nemo  ex  nofiris  dilcipulis  gymnafiumcu 
armis , gladiolis , cultris , aut  aliis  ciufmodi,quae 
pro  locis , aut  temporibus  interdi&a  fuerint , 

ingrediatur.  , 

6 c Abftineant  omnino  a iureiurando,acon 
tumeliis,  iniuriis , detractionibus , mendaciis , a 

ludis 


ue 

Co 

illi 

150; 

ple 

llSl 

8 

rat 

tu 

fer 

9 

cui 

du 

cei 

S 


in 

h 

la 

P< 

ri 

pi 

d 


I 


ri- 

mis 

r 

jlS 

jZ 


AVDIT.  SOCIET.  i5j 

ludis  vetitis,  a locis  etiam  nox  i jsr,  vel  a Prarfc- 
ftofcholarummtcrdiftis,demque  a rebus  om- 
nibus , quar  morum  honeftati  aduerfentur. 

7 11  Intel  ligant  in  ijs,quas  ad  mores,  ac  flu- 
dia  bonarum  artium lpeftant,  cumpr*cepta,fi- 
ue admonitiones  minus  proderunt,  Magiflrps 
Correftoris  opera  inipfis  puniendis  vluros:  qui 
aut  poenas  recufarint ,,  aht  fpem  emendationis 
non  oftenderint,  aut  ceteris  moiefli,fiuc  exem- 
plo luo  pernicioli  fuerint,iciant  fe  ex  noflris  felio 
lis  clfe  dimittendos. 

8 Omnes  fuis  quilque  Magiftris  obtemperent; 
rationem  vero  ftudendi  ab  illis  prarferipram^ 
tum  in  fcholis , tum  domi  quam  diligentiflimo 
feruent. 

9 b Serio  animum  ad  fludia,&conftanteradij 
ciant  , lintin  fcholis  mature  frequentandis  afli- 
dui,c  in  audiendis,&  recolendis  praeleftionibus, 
ceterifque  obeundis  exercitationibus  diligeres. 
Quod  fi  quid  minus  alfequantur,  aut II  quid  du- 
bitent, Magiftrum  conlulant. 

i o In  fcholis  ne  hac  illae  diuagentur ; fed 

in  fuis  quifq;  liibfeliijs , locifque  modefte,  ac  ii- 
lentio  fibi , ac  fuis  rebus  intenti  lint ,*  neq;  fcho 
la  egrediantur,  nifi  fafta  a Magiftro  exeundi 
potcftate  . Ne  fcamna,  cathedram,  fellas  pa- 
rietes , ianuas , fcncftras , neq;  aliud  quidpiam 
pingendo , feribendo , fcalpello , aliaue  ratione 
deturpent  ,fcu  notent. 

1 1 Prauas , aut  etiam  iuipettas  aliorum  con- 

L fuetu- 


a p.  4 c.j. 
5.a.&  c.i 6 
i.$. 

Corre&or 
vt  .ulliiben 
dus. 

K ■: 


Obedifria. 


b p.4.  c.  6. 

§.i. 

Diligentia, 
etafliduitas 
C Ibid.  §,$, 


Qitics  filtn 
tium. 


Qnas  fugie- 


, REG.  EXT.  AVD^SOGIET. 

ix confus-  fuetudincs  fugiant,* cum  ijs  tantummodo  rcr- 
tudincs.  * fentur , quorum  exemplo , & confuetudine  in  li 
terarum  ftudio , virtutumque  proficiant. 

A quibus  ii  J A libris  perniciofis,  & inutilibus  legen- 
libris  abfti  dis  prorfus  ablhneant. 

nendum.  1 Neque  ad  publica  fpe&acula , Comoedias , 
ludos, neque  ad  fupplicia  reorum, nili  forte  hae- 
Sprd acula’  reticorum,  eant ; neq;  perfqnam  vilam  in  exter- 
& fcenas  vi  norum  fcenis  agant , mfi  data  prius  a Magiftns  , 
«cnt.  vela  Praefecto gymnafij  poteftate. 

fictas.  14  Synccrum animum, purumq;conferuare, 
ac  diuinis  legibus  lumma  diligentia  obtempera- 
re nitantur:  Deo  vero  , ac  Sanctiffima:  Virgini 
Deiparar , ceterifq;  Sanctis  perfaspe , atq;  ex  ani-- 
jno  le  commendent:  Angelorum  opem  affidue, 
precipue  vero  Angeli  Cullodis  implorent  Mo- 
deftiam  tum  alibi  lemper,tumin  templo,  atq;  in 
fchola  potifihnum  feruent. 

Vitae  excm  15  ln  rebus  denique,  atq;  actionibus  omnibus 
pium.  jta  fe  gerant , vt  facile  quiuis  intelligat , eos  non 
minus  virtutum , vit^qdntegritatis  elfe , quam-» 
litterarum,  doctrinsque  fludiolos. 


c 


REGVLAE 

ACADEMI  AE . 


Cademiae  nomine  intelligimus  Academi» 
coetum  ftudioforum  ex  omni-  quid, 
bus  lcholafticis  delectum, qui 
aJiquo  ex  noftris  Praefecto  con- 
uemunt,  vt  peculiares  quaidam 
habeant  exercitationes  ad  ftu- 


dia  pertinentes . 

i Hoc  ex  numero  omnes  cenfentur , qui  funt  Qui  admi* 
cx  Congregatione  B.  Virginis,eo ipfo,quod in  il-  “ndi 
lam  recipiuntur, & Religiofi,  fi  qui  noltras  fcho- 
las  frequentant . Ceterum  vbi  mos  tulerit,&  Rc 
6lori  videatur,alii  edam  admitti  poterunt, qui  ex 
congregatione,  atque  adeo  qui  ex  noftris  fchola- 
fticisnonfint. 

I Academicos  chriftiana  virtute, ac  pietate,  di-  Academici 
ligentia  in  itudiis , & lcholarum  legibus  feruan-  quales, 
dis  ceteris  omnibus  difcipulispraeftarc,&  exem- 
plo elfe  oportet . 

4 Collegii  Rector  Moderatorem , vel  ex  ipfis  Academi» 
Magiftris,  vel  ex  aliis  noftris  idoneum  aliquem  Moderator 
vnicuique  Academi®  praeficiet . 

5 In  vnam  acadcmiam  Theologi,  & Philo-  Quotuplex 
fophi  fere  conucnire  poterunt,  in  alteram  Rhe-  acatlcmu* 
tores  , & Kumaniftae,in  tertiam  omnes  Gram- 

L z matici 


AflGJuitas, 
& rxercita 

# 

\ 

Magiftra- 

tm. 

9i : 

• ' ij  j 

Reftor. 

* 

« • 

fa.r,  ■ 


R E G V L AE 

rnatici , fi  nec  nimis  multi  fine , nec  ita  doctrina 
ingqualcs  , vt  e$dcm  exercitationes  omnibus 
fructuofe  efle  non  poflint;alioquin  Ungulis  icho 
lis  luas  acadcmias  habere  liceat. 

6 Afliduitate  acadcmicorum , exercitatio- 
num feruore  academi?  fructus  maxime  contine- 
tur. Quare  fi  qui  fiepius  abeflent,  aut  exercitar 
tiones  per  vices  obire  recurarent;  pr^fertim  ve- 
ro, qui  propter  immodeftiam  perturbationi  alijs, 
aut  offcnfiom  cflent,  dimittendi  erunt. 

7 Magiftratus , qui  in  vnaquaq;  academia  ter- 
tio quartouequoq;  menfc  pluribus  acadcmicoru, 
lecretifq;  futFragijscligcntur,hi  ferme  erunt: Aca 
demi$  Reflor , duo  Confiliarij  vnus  Secreta- 
riis , quibus  alij  etiam  addi  poterunt , muncra- 
quedifiribui  pro  acadcmicorum  frequentia, lo- 
ci confuetudine.,  & Refloris  Collegij  iudicio. 

8 Reflor  in  academia  Theologorum  pleruque 
fit  Theologus : quod  fi  interdum  ex  Philofophis 
eligendus  videretur,  fitfaltem  Metapyficus.  In 
academia  item  Rhetorum  , & Grammaticoru, 
quando  ex  diuerfisclalfibus  confiant, vel  plerun- 
que  eligatur  ex  clafle  luperiore,  vel  alternis,  vt 
Collegij  Reflor  cenfuerit  . Is  autem  eligendus, 
qui  virtute,  ingenio,  & doflrina  prasftct:  cuius 
ent  acadcmiam  promouere , pranre  ceteris  vir- 
tute, ac  diligentia  , &aflum  aliquem  ex  prici- 
puis  academia;  vel  initio , vel  in  fine  Refloratus 
habere.  Poterit  autem  Reflor  academia:  Thcolo 
gorum  interdum, fi  fit  Theologus,  abfente  Ma- 

giftro 


.ACADEMIAE.  157,' 

giftro  P hilofophos defendentes  dirigere, & argu 
inentantium  argumenta  refumere,&  vrgerc. 

9 Confiliarij  erunt  Rectori  loco,&  honore  pro  <ConfiIiarii 
ximi , eiufque  abfehtis  vices  primus  Confihanus^  * 
tenebit , priore  etiam  abfente  fecundus , caquo 
munera  obibunt, qua:  Moderator  academia:  per 

fe,  aut  per  Rcdorem  imponet. 

10  Secrctarius  Jibros omnes academia:  dilige-  Sccrctariur 
ter  feruabit . Nomina  acadcmicorum  co  ordine, 

quo  in  acadcmiam  rccipiutur,  in  libro  icnbet,in 
quem  etia  feorfim  nomina  magulratuum  cu  eli- 
guntur^ omnia  academia:  afta,non  tacitis  aca- 
dcmicorum , qui  aliquid  pneftiterint,nominib9, 
referet, Rhetorum  etiam  orationes,poemata,&: 
carmina,  qug  affiguntur , a Moderatore  leletta. 

Ide  tcmpeftiuc  eos,vt  fe  comparent  admonebit, 
quos  a Moderatore  cognoueritacademi*  exerci- 
tationes obituros,nifi  in  academia  Thcologdru 
neceffe  videatur  id  fieri  per  bidellum  . In  fme_, 
cuiulq;  academia:  publicepronunciabitquenam 
exercitationes,  & a quibus  habend®  fint  ‘ Pu- 
blice thefes,  & in  Rhetorica  etiam  problema- 
ta , vel  aenigmata  diffoluenda  mature  proponet. 

11  Ter,  aut  quater  in  anno  , videlicet  poft  Cenfulta- 
creationem  Remoris,  confultationes,  vclomniu  tiones. 
acadcmicorum , vel  faltem  magiftratuum  fimul 

cum  Moderatore  habebuntur  ad  academia  pro- 
jnouendam,  eaque  tollenda , qua:  eius  progref 
fum  impedire  videantur.  . 

jz  Vel m his confultationibus , velante  crca-  leSo.*™”1 

L 3 tionem 


158  reo.  ac  ad. 

tioncm  Re&oris  , academias  regula:  legantur,, 
quae  vel  in  tabella  feriptae  fint , vel  in  libro  aca* 
demias  in  quo  etiam  omnia  deinceps  academi- 
eorum  nomina  feribenda  erunt. 


1*9 

REGVLAE 

PRAEFECTI  ACADEMIAE. 

j^D  pietatem  Acadcmicos,non  folu  A<1  pi«at£ 
ad  ftudia,promoueat;quod  vir- 
tutum exemplo  , & priuatis, 
cum  tulerit  occalio,  colloquijs 
prxftare  poterit. 

Academix  regulas  diligenter  fer- 
uari  curet,in  primiique  Acade- 
micorum quotidianis  exercitationibus  affiduita- 
tcm,ac  diligentiam  exigat. 

5 Efficiat  vt  omnes  academici  varijs  exerci- 
tationum generibus , quantum  fieri  poteft , per 
vices  exerceantur. 

4 Ncc  receptas  confuetudines  tollat,  nec  no- 
uas  introducat  fine  facultate  Re&oris,  nec  quic- 
quam faciat, quod  alicuius  momenti  lit,quod 
non  cum  iplo  communicet , & quee  prxfcripta_, 
fuerint,  diligenter  exequatur. 

5 Horas  Academix,  repetitionum  fcilicct,di- 
fputationum,&  fimiliumita  difpenfet,vt  horas 
Congregationis  non  impediant , quo  acadcmici 
comodepoflint  vtrifq;  exercitationibusintercf- 
fe  / quam  etiam  ob  rem  nullus  erit  fine  magna 
caula  Congregationis  tempore  priuatis  collo- 
quijs  detinendus. 


promouen- 

di. 


Regularum 

oblcruatio. 


Exercitatio 


Nil  fine  fu- 
periore  in- 
nouandunt. 


Academiae 

tempus. 


lb\)< 


RE- 


REGVLAE 

, A C A D E M 1 AE 

. ,i  » 

Theologorum  Philofopho- 
* rum_*. 


Qitsc  ex  er-  I 
citationes. 


y I V S Academi?  exercitationes 
quatuor  fere  generum  efle  folct . 
Quotidian?  pr?le<flionum  repeti 
tiones,difputationcs,  prnsle&io- 
nes,  feu  problemata , (bienniores 
aflus,quibus  conclufiones  publi- 
ce defendantur. 

z Repetitiones  per  horam  circiter  fingulis  fiet, 
Jf*/>clltx0"  quibus  fchol?  habentur, diebus, ijs  exceptis,  qui 
mcnftrua  ddputatione  impediuntur:  Ee  vero 
fient  hora,  qu?  coinmodifiima  videbitur,  modo 
in  Quadragefima  liberum  concionis  tCmpus,  fal- 
tem  bis  in  hebdomada, relinquatur . 

3 Repetent  leorfim  fingulae  clalfes , vna  Theo- 
logice , & tres  Philolophue,fi  totidem  fint  prae- 
ceptores, vno  aut  altero  Academicorum  audita 
recolente , vno  etiam,  aut  altero  argumenun- 
tibus . Ac  Theojogiae  quidem  repetitionibus 
praeerit ipfe  Praefedus  Academi?,  aut  eiusSo- 
cius,aut  certe  alius  ex  proueftionbus  quarti  fe- 
re anni  Theologis  a Remore  Collegij  collitu tus^ 

philo- 


Repetitio- 
nu  forma. 


008 

&• 

& 

i» 

V21 

i,!- 

'b 

. 


lliUf 

•ai 

aofi 

dr 


EEGVTAE  AC  AD,  • 161 

philofbphi*  vero  repetitionibus  m fingulis  clafli 

bus  aliquis  item  praeerit  ex  noftris  fere  Theolo-  * : 1 

gus,quem  idem  Rcftordefignauerit. 

4 Diiputationes  erunt  aut  fiemel , vbi  pauci  Difputatlo 
funt  academici , ^aut  vbi  fiunt  multi,bis  in  hebdo  num  lorraa 
mada,fcilicct  dic  vacationis , autetia  dominico. 

Ac  die  quidem  dominico  a prandio  per  horam_, 
vnus  vt  plurimum  exphiloiophis  defendet  duo- 
bus argumentantibus;  die  vero  vacationis  per 
duas  horas  duo,  trefue defendent,  vnus  Theolo- 
gus, alij  Philofophi,totidemfimiliter,aut  plu- 
ribus argumentantibus. 

5 Theologus  fi  folus  defendat,conclufioncs  se  Conclufio* 
per  aliquas  philolbphicas  proponet;  metapyfi-  ncs* 

cus  phylicas>& logicas;  phyficus  etiam  logicas. 
Argumentabuntur  cotra  Theologos  Theologi, 
contra  philolbphos  primo  loco  lemper  aliquis  ex  ~ I 

claife  proxime  luperiore , fecundo  vnus  ex  con^ 
difcipulis. 

6 Dilputationibus  tam  philofophicis,quam_>  Difputati® 
Theologicis, fi  interfit  proprius  defendentis  Ma  nibus  quis 
gifler , ip fius  erit  pra-fidere : fin  minus,  pr^fide-  pwfideac, 
bitpr^feftus  Academie,aut  eiusfocius. 

7 Pr$le&iones  etiam  interdum  haberi  pote-  Pr*l«&«* 
runt, quibus  qugihoncm  aliquam  fuo  marteper-  nes' 
feclam , vel  ingeniofum  problema  expolitis  in_, 
vtramq;  partem , confirma tisq,-  rationibus  ali- 
quis acadcmicorum  ex  cathedra  erudite  pertra- 
act,vno  aut  altero  argumcnftinte . Huiufinodi 

autem  pradeftiones  necefle  eritpr$fefto  Acade- 
- - mi?> 


1 6%  THEOLOG.  & PHIL. 

mia: , priufqua  habeantur,  oftendi,  ac  probari. 
Aflu» . 3 Solenniorcs  artus  ipfe  Academiae  Rertor, 

nifi  quid  obftet,aut  alius  a Proferto  delertus  in- 
terdum habere  poterit,  Natalis  videlicet  > Pa- 
fchatis,  Pentecoftes, aut  alio  opportuno  tempo- 
re: quibus  artibus  certam  aliquam  Theologia: , 
aut  Philolophiae  materiam  aliquibus  conclufio- 
nibus  comprehenfam  defendet,  magiftro  praeli-^ 
* dente. 

Aftuum  cc  ^ j artus  ^ yt  cum  aliquo  apparatu  fiant , cu- 

randu:adhibeatur  autem  a defendente  praefatio 
aliqua , & epilogus , qua:  prius  fint , vt  cnetera 
qua:  publice  recitantur , a generali  (ludiorum^ 
praeferto  recognita,&  approbata,- Externi  etiam 
ad  argumentandum , alijq.  poterunt  ad  audien- 
dum , quo difputatio celebrior -fit,  inuitari. 
Introduftio  io  Vno  circiter  ante  ftudiorum  renouationem 
menfe,  fi  Rerton  videatur,  per  quindecim  mi- 
nimum dies  ifs,qui  philofophiam  audituri  funt> 
introdurtio , vel  Summa  ab  aliquo  ex  noftris, 
quem  Rector , vel  forte  ex  Academicis,  quem.. 
Praefectus  ftatucrit , explicetur. 

Concluflo-  1 1 Conclufiones  omnes  tam  folenniorum  ac  tu- 
nes  reco-  um,quam  etiam  hebdomadariae  priufquam  dc- 
gnofccnd*.  fenjantur,  aut  affigantur , erunt  & a Praefecto 
academu£,&  a proprio  defendentis  magiftro  rc- 
cognolcendae. 


I 


-j**v 


rj  y 


l£* 


REGVLAE 

PRAEFECTI  ACADEMIAE 

Theologorum , & Philofo- 
phorum_, . 

jRarter  communia  quas  de  Praefe-  Exercitatkj 
fto  in  vniuerfum  difta  funt  In  num  fornu 
regulis  academim  ,•  illud  etiam_. 
anunaducrtat , vt  in  quotidia- 
nis  repetitioni  bus  eadem  repe- 
tend  i , &r  argumentandi,  eadem 
dilputandi  forma,modulque  fcruetur,quem  no- 
ftn  in  domefcicis  repetitionibus  tenent : in  afti- 
bus  vero,&:  aliis  conclulionibus  defendendis  c 6- 
fucta  ratio  teneatur. 

2 Vifitct proinde  f®pe  repetitioncsnunchas,  vifitidaera 
nunc  illas , videatquevt  diligenter,  ac  modefte  peticionei, 
fiant,  & vt  repetitores  reftcfuo  officio  fungan- 
tur, quos  etiam,  vt  oportuerit,  diriget. 

? Non  ent  ab  rc  eos  exerceri  %uus  quam  alios,  qu  j magit 
qui  proxime  funt  curium  philolophi^vel  Theo.  exercendi, 
logix  defenlurijvel  aliquem  academi^aftum  ha- 
bituri: quos  etiam  ad  hunc  finem  vt  inltructio- 
res  fint,  monebit , & diriget. 

4 Cum 


Digittzed  by 1 

/ 


i<$4  REG.  praef.  acad. 

Be  fodo.  4 Cum  focio , fi  a Rcctorc  dabitur , ita  po- 
tent curam , laboremque  partiri, vt  ei , nifi  quid 
obftet , Theologig  repetitiones  committat, 
cumeo,fividebitur,alternis,  diebus  pracfertim 
vacationis , dilputationibus  prxfideat,  casteraq. 
per  eum  ad  quotidianas  Conclufiones , & extra- 
ordinarios actus  fpectantia,  pro  vt  nccdie  iudi- 
cauerit , exequatur . 


S rt0 

: ‘Ufi 
'•onc 

ibjJ 

. ub 

Hui 

W 

3ur 


QK' 

4 


Iit’ 


fe- 

:c5 

titf 


t6S 


REGVLAE 


cui- 


A C A D E M I AE 
Rhetorum , Humaniflarum . 


Academia 


l* 


[lebus  DominicisJ,  vel  vbi  com-  *ca® 
modius  erit  , die  vacationis,  les* 
conuenient  loco  a Re&ore  Col- 
legij  defignato. 

Exercitationes  huius  academias  9u*»cxer“ 
hae  fere  erunt  Moderator , pro  Moderat^- 
vt  opportunum  iudicauent , nunc  leftioncs , feu  ri  habendae 
quaeftiones  habebit  de  fele&a  aliqua  materia,vel 
au&orc ; nunc  p recepta  aliqua  dicendi  magis  re- 
condita ex  Ariftotele,  Cicerone,  alijluc  Rhetori- 
bus tradet, nunc  aliquem  au&orem  percurret,& 
ab  Academicis  exiget ; nuncijfdem  problemata 
foluenda  proponet, & alia  huiufmodi . 

j Saepe  etiam  his  omifiis  Academici  ipfi nunc  Qu2acadc 
orationes, nunc  carmina, nunc  declamationes  micis, 
habeant , vel  memoriter , vel  ex  tempore ; nunc 
inuicem  accufationcs , & defenfiones  iplo  pro- 
bante inflituant  ; nunc  leftiones  habeant  duobus 
■minimum  aduerfus  lcftorem  diiputantibus  ,* 
nunc  Tliefcs  defendant,  oppugnentque orato- 
1 , rio 


ar 

)sle 


RHET.  & HVMANISTAR. 


rio  magis  more  > quam  dialectico ; nunc  emble- 
mata , &in(ignia  de  certa  aliqua  materia  com- 
ponant ; nunc  mlcriptiones , aut  defcriptiones, 
nunc  aenigmata  faciant  , aut  diffoluant ; nunc  in 
inuentione  ie  exerceant  finguli , ad  propoli  tam 
^materiam  confirmationis  locos  excogitantes , fi- 
uc  improuiio,  feu  meditato;  nunc  in  elocutione 
figuras  verborum,  ac  fententiarum  inuentae  rei 
accommodantes;nunc  dialogorum, poematum, 
tragoediarum  argumenta  confcnbant ; nunc  in- 
tegram prxclan  Oratoris  orationem , aut  Poe- 
tx  Carmen  imitentur , nunc  iymbola  quaedam 
faciant,  vt  follicet  de  vna  re  propofita  finguli 

fuam  fontentiam  afferant ; nunc  diftributis  ali- 

3 cuius  auftoris  libris  finguli  ex  eo  fententias , vel 
phrafes  decerptas  proferant.  Denique  mijs  io 
■ exerceant , quae  eloquentiam  gignere,  & ab  ca^ 
enafci  folent.  .... 

>uWic*  c-  4 Haru  exercitationum  aliquae  fplendidiores, 

:crcitacio-  vc  prelectiones , declamationes,thefium  deten- 
de*. fiones  operaepretium  eft , pr?fertim  a Rectoro 

academiae  fieri  cum  apparatu  interdum  aliquo, 

& honorariorum  auditorum  Corona. 

praemia pri  ^ Pnuata  interdum  praemia  melius  aliquid 
fcnbcntibus,  aut  recitantibus , aut  aenigmata»», 


n 


nata 


lcrioenuuu:»,  uui  * . «=* 

problemataque  loluentibus  dari  poterunt. 
jc  Praemia  item  folenniora  omnibus  fimui 

^ i'  n ’ l * _ nt>  /lll 


aca 


O X la-iiuu  uv-ni  . - 

Praemia  pu  demicis  femel  in  anno  diflnbui  poterunt,tiue  ex 

-i  .* ■_  /!..a  «vtMrric  fdMnflP  r\  CClOII 


contributione , flue  qua  magis  ratione  Kecto 
Ccllegij  placebit.  . Scmd 


RHETORVM,  & HVMAN,  167 

7 Semel  laltem  in  anno  feftus  aliquis  Beat®  Vir-  Fe^u*  ** 
gims  dies , quem  Collcgij  Rector  confti- 
tuet,  celebri  pompa  orationis,  poe- 
matis, verluum  ad  parietes  affi- 
xorum,emblematum  item, 
fir  lnfigriium  vario- 
rum exorna-  ' 
bitur. 


Grammati 
ca  exercita 

ira. 


Re  petitio. 


Difptittti* 


i6% 


R E G V L AE 


ACADEMIAE 


Grammaticorum. 


COR) 


1 Lerunquc  Moderator  aliquid;  fe- 
' le&um  cx  Grammatica  quali 
preeeurrens,  quod  in  ichoJa_. 
liint  habituri , vel  cx  auctore,» 
eleganti , & iucundo  praeleget* 
vel  etiam  repetitionem  infti- 
tuet , exercitationemque  eorum  , qune  in  fchola 
expofita  fuht . 

x Initio  Academiae  femper  vnus  paratus  ve- 
niet adrefpondendumdeiis,quae  proxima  aca- 
demia  dicta  fuerint ,*  aduerfus  quein  terni,  aut 
plures  dubitationes , aut  vernaculas  locutiones 
latink  vertendas  proponere  poterunt , eodemq. 
modopr^ectionema  Moderatore  habitam  fta- 
tim  recolent . 

3 Frequenter,  & acriter  dilputabitur  , exer- 
cebitur interdum  ftylus,  interdum  memoria,va 

■&.1 


na- 


V^ca 
lilino 

■; 

Ttnie 

faut 

51 


far, 

tft 

as 

tfh 

fata 

fGCC 


,7 

Jttei 


ct  r« 

.8 

riari 

fan 

iav' 

Qtei 


I 


i 


I 


iffr 

cci 

t» 

# 

ltf' 

s< 

l*> 

i3 

$ 

isJ 


ACADEMI  AL.  idp 

nabuntur  phrafes, aliquid  etiam  ex  verfibus, 
gr^ca  grammatica  proponetur,  & alia  fient  hu- 
iulinodi  expr§fcripto  moderatoris . 

4 Aliqui  interdum,,  aut  etiam  omnes  parati 
venient  ad  aliquod  apophthegma  breue,  vel 
feftum  aliquod  memoriter  enarrandum. 

5 Praelediones iplas in fchola habitas  apras- 
ceptore, addita  pra:fatiuncula,&  aliqua,  fi  vide- 
bitur, annotatione  e fuggeftu  interdum  dicent . 

6 Operas  pretium  erit  haberi  interdum  ali- 
quas pradettiones  ab  Academicis  prasfertim  a 
Re<ftore,apparatu,inuitatuq.  maiore,  addita  co- 
certatione  duorum , aut  trium , priuatis  etiam.. 
prasmijs,filibeat,diftributis . 

7 Poterit  a moderatore  poenas  loco  aliquid 
litterarium  exigi,iuberique,  vt eorum  nomina, 
qui  minus  bene, aut  diligenter  fe  geficrint,publi 
ce  recitentur . 

8 Eas  denique  exercitationes  proponi,&  va- 
riari debent,quas  ita  vtilitatem  habeant  adiun- 
&am,vt  gratas  etiam,&  decoras  fint,  quo  magis 
ca  voluptate  Academicorum  animi  ad  lludia  in 
citentur. 

FINIS. 


(tft 

^ | 


M 


IN- 


Memoria» 


PrxledHo- 
nes  priuatz 


Public*. 


Poenx  licte 
rari*. 


Exercitatio 
nC  rarieta* 


INDEX  RERVM,  CLV  & 

toto  libro  continentur. 


Compendiaria  nota  in  Regularum  Indicta 
explicantur. 


Abecedarii  . 

In  difctpulos  nonadmit *- 
inntur.pag.io.prou.reg.  zi» 


Academia  pro  noftris. 


Ad  Magiflros  iuftituendos pri- 
uata  curetur,  i $ • prou.q  o.  6* 
j 9,  reft.y.quo  tempore ,ac  ra- 
tione. 19. 

Ad  H ebnam, G recamq.  lingua 
g.prou.  $.&  18.rctf.7-  etufde 
tempus, ac  ratio,  ibid. 

Ad  Mathematica.  g.prou.iQ. 

Ad  nonnullas  Theologia  mate- 
rias pro  ijs.qui  non  pergunt  in 
fludijs,&  talentum  habent  c8 
donandi.  7 . prou.  l p.§.6 


Academia  pro  externis. 


gjp  16  $ .prtf.acad  .T heol.  4.  Re 
cognofeit  conclujiones , prale- 
ftionefq.  academicorum . 1 60 
161  .acad-  Theol.  7. 1 1-  eius 
munus f Vide  iy8.c$* \6tL.ita 
Regulis. 

hlagiftratus  Academia [unt  Re 
£tor,Confiliarij,  Secretarius  . 
15  6.  acad.  7*  quo  tempore , 44 

modo  eligendi  ibid. 

Recior Academia  qualis, &quid 
paci  et  .ibid.  7.8.  Recior  Theolo 
gorutn  alium  habeat . ibl.a- 
cad . Theol.  8. 

Confiliariorum  munus.  IJ7.** 
cad.  7-9« 

Secretarq  munus.  1 57-  *f*“-  7* 


10. 

Academica  exercitationes  t empe 
re  concionis,  lefttonifuefacra 
nefiant.zi.reft.il  - nec  Tempe 
re  congregationis  1 58  .prafi.a- 

cad.  5.  Vide  ttiam  Confulta- 
tio,&  Introduftio. 


Quid fit.  1 i •i. acad.  1 .in  inferio- 
* ribus  quoque  fcholis  infittuen 
da,& quorfitm.  8 8 • praf ■ inf. 
34.^  1 1 1 .com.inf.  41 -A  ea- 
dem i arum  par  titio, ac  nume- 
rus.\\%.ncad.S. 

Braf. totius  A c ademta  a Reftore 
collegis  infiituitur.  1 5 $ .acad. 
4. ab  eodem  ei  focius  additur , 
qualis. \6o.acsod.Thcol.  $. 


Academici  externi. 


Ex  congregatione , aut  religiofi 
fermefint.zi.reft. Z}-&  lf  J 
acad.  z.  quales  in  virtutib.  a- 
ca.q  .corii  nomina  in  libro fint 
(cripta,  l $ 7. acad.  1 a fint  ajfi- 
dut 


Jca 


A 


d 
a 


1 


r. 

1 

ti 

n 

2 

fi 

ii 

r 

fru 

t 


> 

: 

1 


h. 


i*. 


* ^9 


«ff 

J*' 

II.* 


!■ 


INDEX 


exerceatur,  j f 6.acad . 
immodesti  funt,  aut  no 

frequentant , dimittatur, ibid. 

Academia  Theologorum,  ac 
Philofophorum. 

Conflat  exercitationib.  repeten - 
dif putandi,  pr degendi, a- 
8ms  habendi.  1 59.acad.Theo* 
l • repetitiones  fiant  per  ho- 
ra . 5«^  hora,  forma.prsflde . 

1 60. ac  ad.  T heol.  z . 3 .difputa 
tionum  tempus, materia,argu 
tnentanteSyprefes.  1 6 1 . acad. 
Theol.q.5.6.  prdegend*  qtu- 
flionis,  aut  problematis  ratio . 
ibi.j,  altui*  tempus,  materia, 
ratio  apparatus,  161  .ibid.  8.9 

Trafetii  huius  academu,  qui  & 
totius  academia, munus.  Vide 
1 6 3. in  Regulis. 

Rufes  Theologis  aliquis  exno- 
firis  Theologis  prouechor, qui 
& f ocius  Pufilti  fitiPhilofo - 
phis  Theologus  quoq.a  Recto- 
re Collegi]  deflinetur.  160.  a- 
Cad.  Theol.  3« 

Reffor  huius  academu.  fitfrerme 
Theologus,  iqb.acad.  8.  Pote 
rit  abfente  Magiflro  Pbilofo- 
phos  dirigere,  ibid. 

Horum  Academicorum  prde- 
ciiones  a Prs fetto  academu , 
conclufiones  ab  eodem  & Ma 
giflro.prefationes  altuum  sta 
generali  quoque  PufeSo  reco 
gnofcend*  t6i.acad.Theel.-j 
9.  II. 


Academia  Rhetorum,  &Ha 
manillaruui. 

Quib.dieb.conueniant . 1 1 1 .com. 
inf.tf.&  l6f.acad.  Rhet.i. 
quas  exercitationes  prafelita 
habere  poterit,  ibid.  l.  quas a- 
cademici.O'  qua  ratione .3 . il 
lufiri ores  aliqua  cum  appara 
tu  fiant  4.  immo  poffunt  et  ia 
prtmia  proponi,  ac  diflribui  , 
&priuata,& publica.  5. 6-P$ 
ftum  aliquod  B.  Virginis  ver 
fib. affixis  celebrent . 7. 

Rclior  huius  academu  fitferm* 
ex  Rhetorica.  1 56. acad. 8. 

Academia  Grammaticorum  * 

Quas  exercitationes  Moderator 
habere  pot  erit  .168  .acad.gr.  1 . 
A cadcmici.  exerceantur  repe- 
tendo.dufputando,  memoriter, 
narrando,  pr  degendo,  priua- 
tim, publice  ibid.l.  3.  4 • 

varientur  exercitationes . 8. 
poena  litteraria  in  negligen- 
tes.-j. 

A «Sus. 


Curabit  Prefeltus  altus  Theolo- 
gicos tum  noflr orum.  24.  zf. 
praf.  t.  flue  peculiares  quarto 
fer  me  anno  Theologia  haben- 
dos if.prAf.7.quoru  materias 
prafedus  cum  Magiltris  di - 
{tribuet, & qua  r at  ion  e fiant. 

pufit.  flue  generales.  2J. 
trtf.Q.  1 o.  U . tum  extern  ori 
M t folen- 


I N D E X. 


folenniorts.  1 6.  praf.  1 2.  qui 
prafideant.  ibi  A.  i g.  Theolo- 
gicos peculiares  quatuor  ,gcne 
ralcm  vnum  habeant  repete - 
tes  Theologiam.  iq%.repet.q. 

Atius  Philofophici  17. praf.  1 9. 
quales , quo  examine , & per 
quos  J eligendi  qui  hos  habitu 
rifunt  ,fiue  naflri . 27.  28. 
praf.  19.20.  n.fiue externi . 
z2.praf.ll.il. 

gxaminis  tempus  ac  forma.  1 8 . 
praf.  23.  Vide  Examen.  A- 
ftuum  ipforum  tempus, ac  for 
tna.22.praf.14. 

Quibus  ad  ibus  qui  interfint.  19 
praf.if. 

A cius  A eadem  ico  rum . Vidi 
Academia. 

Adiutor. 

idagijlfi.  Vide  Bidellus. 

Admiflio. 

Honorum  difcipulorum,&  exa- 
men.Vide  Examen,  & Scho- 
ialtici.  Non  admittantur  eLa 
Magiflris  ioo.cotn.inf.lt • 

Argumenta. 

fn  di  [putationibus  ordinarie  ni 
proponat  praf  citus.  1 4.praf  6 
vrgeantur  d profefforibus.  29 
praf.  2$.<$»g?  .comm  -fttp.  1 6. 
Ehilofophorum  contra  [dem 
refellant  ur. 6%  .phil.  1 . 


Ad  argumentandum  cum  exte* 
nis  mitti  poffunt,  qui  Thcoler 
giam  recolunt.  29. praf.  16. 
D odores  externi  inuitaripof 
Junt.  g ^.ccm.fup.  1 6. 

Argumentandi  forma . Vidt-j 
Difptttatio.  Argumentis  feri 
lendi  in  inferioribus . Vide. * 
fertprio. 

Ariftoteles. 

In  philofophia  fequettdus,&qua 
tenus. 62. phil. 1. in  eius  textu 
explicando  non  minus  quam 
in  quaftionibtis  ponatur  opera 
72. phil.  1 l.prafertim  in  cele 

brioribus  7 1 .phil.  1 1 

72. ij. 

Ethica  profejfor  in  eodem  textu 
progrediatur.  7f.mor.  1 .quid 
exeo  obpracepta  pralegetpro 
feffor  Rhetorica  1 1 2.  rhet.  I . 
<£•  1 1 f.rhet.6. 

Interpretes  Aristotelis  male  de 
fi demeriti , vt  A uerroes ma- 
gno cum  delectu  legendi.  62. 
69  phil.  g • 4.  eorum  errat cl* 
non  dijftmulanda.ibid .5. 

Arma. 

In  atrium, aut fcholns  non  infe - 
renda.90.praf.inf.41  .&ifz 
ext.f. 

Ars  Metrica. 

In  elajfe  humanitatis  alternis 
diebus  recolatur, ($*  quomodo 

123. 


1 


£ 1 
i 


1 


ii 


Bidcllus. 


/ 


INDEX 


hum.  x.8.  alternis 
quoque  in  fuprema  gramma- 
tico i 30. fupr.  gr.l.  quotidie 
•vero  abfoluta  repetitione  gra- 
matico,ibid.groca  ad  Rheto- 
ricum fpettat. 1 1 3. rhet.  t. 

Atrium  clafiium. 

tfihil  ibi  armorum  .nihil  ociofo - 
rum.90  prof.mf.43.  luslran 
dum  a ProfeBo , fcholaru 
tempore, & ante.ibid «44. 

Aula. 

Quo  paBo  ornanda  in  publicis 
aBibuc.  1 y r • bid-6.  potefl  in 
ea  recitari  promonendorum 
OAtaIogus.i6.prAf.inf.i6.  & 
"Declamationes,  & Carmina 
Rhetorum.  1 20.  rhet.  j 7. 

Authoritates. 

2!**  ratione  a profefforibus  ajfe 
rendA.11.com. fup.i. 

Authoritas  Rab binis  non  coci- 
Itanda.jg.fcrip.y.  philofcpho 
rum  male  de  fide  meritorum 
imminuenda.  69  .phil.  8 . 

BIBLIOTHECA. 

Amplificetur  annuo  redditu  af- 
fignato.  r $.prou.  3 3.  Bibi  io - 
thecarius  libros  ex  profeBi 
profer ipto  difptnfet.  z l . reci. 
*7* 


A ReBore  connituttur.36.com . 
fup.  1 9. cum  eo  agat  Magifitr 
ibid.  obtemperet  Magi  liro  . 
150.  bid.  1 .quodna  eius  mu- 
nus.Vide  eius  Regulas.  1JO. 
IJI. 

Breuitas.  . 

Commi  datur  profefforibus  cotn» 
fup-T.%  & 3q.fcript.1t. 

CANCELLAR1VS . 

Yide  ProfeBus  gener  alit.  J.  * ‘ 

Carmina. 

Quomodo  argumentum  etruees 
proponendum  in  Rhetoricas, 

1 1 i.rhet.  1 o.in  humanitate. 

1 i 6. hum. 6.  in  prima  gram- 
matico. 1 3 3 fup.gr.  7» 

A Rhetoribus  in  fchola  interdii , 
interdum  in  Templo, fi ue  Ah 
la  recitentur. t zo.rhet.  igi.iy 
Vide  etiam  Declamatio. 

Ab  externis  Rhetoribus,  huma- 
nitatifq.  fludiofis  alternis fit 
re  menfibus  affigantur.  1 20. 
rhet. i?>.&  117. hum.  10.  A 
nfflris  Rhet  oribus, & femper 
& publice.  1 2 1.  rhet.  20. 

A noBris  Theologis,  ac  philofo- 
phisbis  , terite  in  anno  19, 
rcB.i.  quo  propalam  eoUecan 
tur  ,feligenda  nonnulla  77. 
prof  in  fi  3 . 

M 3 Ca- 


INDEX 


Cafus  Confcienti*. 

Quid  ad  hos  deftinandi:6. 7.  8. 
prou.  19.5.4.  f.io.  Theologi a 
profejfor  quo  px&o  eos  tratta- 
bit.q6.Theol.q.§.q. 

Cx futim  difputatio  hebdomada - 
ria  fiat  in  fckola,& quo pabto 

66. caf.6. 

Cafuum  collatio  domeflica  quo- 
ties in  hebdomada  fiet  in  Do 
mibtcs , aut  Collegqs.  4.  prou. 
j j.  1 4.  quinam  ad  eam  conue 
ntent,&quo  pr&fidc.  4 • f.prou. 
I ; . 1 4. 1 f . non  abfitfuperior. 

1 .prou.  1 lnterfint  eidem  re 
petentes  Theologiam.  1 4 J. re- 
pet. z .collationis  formali . 6 6. 

67.  cafj. 8.9. lo.de  propofitis 
cafibus  confulantur  auctores. 
67. caf. 8. difcutiantur,&  ex- 
pendantur fententU  67.(0/.  9 
fi  quid  extra  materiam  occur 
rat,  deferatur  adprafidem . 
eaf.  10 

Gafuum  Profejfor  vnus,vcl  duo, 
qui  bienio  materias  abfoludt , 
a Prouinciali  defiinantur.  4. 
prou.  ia.  Profejfor  is  finis  ac 
munus.  6 $.  66 Jn  eius  Rcgul. 

Catalogus. 


Difcipulorum  inferiorum  fub  a te 
ni  initium,  accuratijftmus  est 
tremo  anno  a Magiflrisprafe 
ito  tradendus.  1 09.  com.  inf. 

' $ 8 .examinatores  illum  accu- 
rate legant, & conferant.  84. 
praf.tnf.  10.  . 

Promonendorum  difcipulorum 
vbi promulgandus . 8 6.  praf. 
inf.  16. optimi  quique  nomini 
tur primuibid.  fuus  cuiq . ma 
giflro  antequam  recitetur  0- 
Jtendendus.8l.praf.  inf.  24. 

Librorum  explicandorum  fi  ai 
ante  fi  udiorum  initium . 86. 
praf. inf.  zj 

Catechifinus. 

In  elaffibus  Grammatica , & i» 
alijs  inferioribus  recitandu e 
qq.com.inf.  4.  y . 1 5 1 . ex 

ter.  4 • Vide  regulam  fecundX 
tuiufq.  clajfis  . explicandui 
feria  J exta, aut  fabbatho,ibid. 
vltima  femihorapomeridiana 
in fingulis  clajibtes.ltl.iq  t 
iq6.i qi'&  ilt.ext.*. 

Cenfor. 

Vide,  Decurio  Maximus. 


2 

J 


I 


f/f 

r 4 


A 


i Dierum  feflorum  faciendus  in 
vnaquaque  Prouincia  . 14. 
prou. $7.$.  t. 

Questionum  a Profejfore  Theolo 
gia  in  Summa  S.  Tho.  ordino 
explicandarum. 48- ad  £4. 


Cicero. 

Solus  fere  ad  fiylum  propones f • 
dus.11z.rhet.  t. 

..  ClafTes  inferiores. 

Vide  Gradus, ordines, & fchola. 

Co- 


i 


I 


1 N D 

Coadiutores. 

Hon  defini  inCollegijs  paruit, ni 
dtfcipuli  munera  eorum  obire 
cogantur.  1 3 .prou.  3 1. 

Collegia. 

It  Vniuerfitatm  cur  admittat 
Societ  at.  1 7 -reti.  1 . 

Colloquia . 

Magistrorum  cum  externis  fcho 
laSiici s qualia  9 9 . com.inf.  6. 
fini  in  loco  parenti,  iij.comm . 
mf. 47  .qualia  fcholaliicorum 
noSironim  cum  externis  con- 
difcipulis.itf  fichol.8. 

Comoediae. 

Ac  Tragoedia fint  rariffimafia- 
cro  argumento, tot  a latina, fi- 
ne habitu  muliebri.  20  .relt. 

1 3 canendum, ne  in  hts.alqs- 
que  recitandis  fiat  i aci  ur  eu» 
morum  zo.reSl.i^.quanoSiro 
rum  funt  tn  codicem  referan- 
tur. 2 5 .rett.  1 6. 

Concertationes. 

triuata  inter  condifcipulos  fin- 
gularum  clajfium  inferiorum 
magntfacieda.  10 6.  com.  inf 
3 1 .quales  ejfe  debeant, & qui 
quibus  committendi,  tbid.pia 
mia  victoribus  proponantur . 


E X 

ibid.  quibus  de  rebus  tjf  e pota- 
runt inter  amulos  in  Rhetori- 
ca. 1 1 8 .rhet.  1 2 .in  humanita 
te.  I z6.hum.j  .in  prima  grd- 
matica.  13  3 .reg.  10  .in  media 
*)7>reg.lo.  in  infima.  143. 
reg.9. 

Solenntores  inter  duas  claffes  , 
hoc  eSl  cum  proxima , & qua 
ratione.  107  .com.inf. 3 4 ,pra- 
feito  prajente.  8 7 .praf.inf.  3 3 

Conciones. 

A fcholaSticis  externis  toto  an- 
no diebus  festis  audienda.  9%. 
com.inf 152 .ext.  q.bit 
in  hebdomada  in  quadragefi- 
ma  ibid.hortandi  ad  has  fcho 
lafiici  fuper iorum  clajfium  . 
3 2 .comfup.  3 .Ne  ob  Acade- 
miam , aut  Congregationem 
impediantur andire.zz.  rett. 
23.  &\$9-acad.Theol.z 

Condonandi  talentum . Vido 
Talentum  . 

• Condufioncs» 

Conclufionum  in  quauis  dif pu- 
tatione numerus, ac  rati». 26 . 
29.praf.iq.  24.  omnes  a Mu 
gfiro corrigantur,  tyo .ibid. 
4.  a Prafedo  recognojcenda. 
ibid.tfr  3 i.com.fup  4 .qui  ni- 
hil ex  qs  immutet  infeto  Mu 
giSiro ac  Rectore.  2j.praf.i8. 
Academicorum  recogr.ofcit 
Magi  Ster,  ac  PrajeSius  A ca* 
M 4 de  mia. 


INDEX 


demit.  J 6 1 . ac  ad.  Theol.  1 1 . 
Metaphyficus  vnam  Ethica 
interjerat  philofophicis . 7f. 
mor.  4. 

Refponfurus  conclufiontm  confit 
.met  initio.  z6-praf.  1 % . qui 
na  ex  philofophis  ea  confirma 
bit  in  men  Struis. 3 j.phil.  i 7. 

Generalium  altuum  Theologica 
communes  ejfe,&imprinu  pof 
funt.  zf.praf.  1 o.vnus  Thtolo 
gus  fub finem  fiudioru  , alter 
fttb  initium  poteSi  eas  defen- 
dere.zi.praf.il. 

Cafuum  concluftones  fabbatho 
habeantur.  66  .caf.  6. 


recipiant  nominum.  loo. 
com.  inf.  9.  . 

V / >*-  ••  . . W. 

Congregatio. 

B.  Virginis  ex  Romano  Colle - 
gio  in  alia  propaganda . zz . 
reft.13.  tempore  concionis  na 
congregationis,  tempore  cogre 
gationis  ne  academia  exerci- 
tationibus, vel  priuatts  collo - 
quqs  distineantur  difcipuli . 
xx.reft.  23.  & / j8. praf.  a- 
cad.  5. 

Confultationes. 


Confcffio. 

Difcipulorum  aPrafecto  curetur 
diligenter.  91.  praf  inf.  46. 
Jingulis  fiat  menjtbus . 1 00. 
com. inf.  9 . {$•  / j a. «:/.  3 . d/- 
fcipuli  Confeffario  nomen  tra 
dant  in  fchedula.  1 00. 

Uihil  litteraria  exercitationis 
ob  Confejfionem  deperdatur . 
X 1 o.com.inf.qz.ideo fingttli, 
aut  bini  redeuntibus  alijs  or- 
dinefubmittantur,ibid . hor- 
tentur magistri  ad  eam  fapd 
<$*  rite  obeundam  99.  comm. 
in  fi. etiam  fuperiorum  claf- 
fium  ix.com. fup-$. 

Confcjfarij  plures , & interdum 
extraordinarq  externis  fcho- 
laSiicis  atfignentur.  1 3 . freu. 
3 1.  tempefliue  adfint  in  Te- 
pio  9:  .praf,  inf.  4 6 .fchedulas 


Magiftrorum  infra  logicam  fin 
gulis,  aut  alternis  menfibus  : 
fuperiorum  clajfium  interdic 
fiant , & qua  ratione • at. 
rett.  1 8. 

Academicorum  ad  AcaiemiS 
promonendam  ter  quaterna 
inanno.117.l18.aca.x1.it 

Confultores. 

'0 

Prouincialis  adhibeantur  dum 
defignantur,  qui  Theologiam 
biennio  repetant.  3 . prou.  1 o. 
©•  in  dijudicandis  talentis  , 
ac  virtute , vt  mediocres  per- 
gant in  Studijs.  7.  8.  9.  prose. 

IQ.S.f.7.|a.  13 

Rcttoris  interfint  Logicorum  e- 
: camini.  6. prou,l<f.§.l. 


• * 


.1 


Cori' 


I N 

Conrrouerfi*. 

Cofra  haretices  a profejfore fcho- 
lafiica  quatenus  attingenda. 
q^.Theol.^.b.z.eas  fcriptura 
profejfor  ex  loco  quem  tradat, 
decidat  br eu: ter.  40.  fcrip.  1 6 
qui  Theologiam  repetunt , tjs 
itmpus  certum  impendant . 
I49. repet.  1 1. 

Correftio. 

O b deli&a  domeflica  ne  adhi- 
beatur in  fcholis.  S 9 .praf. inf 
3 8.  qut  eam  recufant,  aut  co 
ganttir , aut  confulto  Red  ore 
ei)  dantur,  ibid . $ 9. 

Quorum  non  fperatur  emenda- 
tiOydimittantur  a fcholis  .ibi' 
40.$’  1 Sj.exf.  7. quid  agen- 
dumfi  non  falis  fit  expellere 
89.p1  af.  inf  4 1 .femel  dimif- 
fisnon  pateat  reditus  tncon- 
fulto  Rectore . ibid.  41. 

Corre&or. 

Difcipulortcm  de  Societate  non 
fit. 8 9 praf  inf  ^ 8 . eius  opera 
quando , Qp  quomodo  Magi- 
Ttri  vtenfur.ibid.&l  f J -ex'. 
7.  atque  ita,  iit  per fe  ipfi  non 
plectant,  locf.com.  inf.  40. 

Cnicis  fignum. 

Ante pr dic  ftionem  fiat  a Magi - 
Uris  omnibus , 3 1.  com.fup , 


D E X. 

*.  d*  98 . comm.  inf.  x. 

Curfus. 

Thilofophia  triennio  minimum 
abf oluit ur,vbi  funt  nostri.  J. 
prou.  17.6*  Sy.phil. 7.  Theo- 
logia quadriennio  J.pro.g.& 
4 3 . Theol.  7.  Rhetorica  &Hu 
manitatis  biennio,  interdum 
quoque  triennio  5.  prou.  (S. 
Cafuum  biennio.  4. prou.  Is. 
0>6f.caf.x. 

D ECLA  MA  T IO  NES. 

Vel  Carmina,  vel  TraleBiones  , 
qua  pronuntiantur,  expolia» 
tttr,non  de  integro  fiant  aM» 
giftris.  107. com.inf. 3 *. 

Priuatim  alternis  fabbathis  ha 
beantur  a Rhetore, & Huma 
nifla.  \ 07  .com.infi$  3.^114 
! 1 1 9.rhe.  s . 1 6.(£»  1 xq.hum.  s 

Jnuicernfefe  his  duabus  tlaffi- 
bus  inuit antibus . 107. 1 14. 
1 1 9. 1 la.interfit  prafectus  in 
ferior.  87  .praf.  inf.  3 3 . J»  d *f 
/ibus  Grammatica  habeatur 
pralcftio  tantum . 1 07 . comm. 
wf.33. 

Poblice  fingulis  fere  menfibut 
habeantur  a Rhetore  in  Au- 
la x 20.  rhet.  17.  fuperiorum 
clafjrttm  frequentia  cohone - 
flentur. 87. praf.  inf.  }z. 

Ex  r.cflris  nemini  abejfe  liceat 
Rectoris  iniuffu.ibi.e.%  Prafe- 
ftus  ftiperior  antea  recogne- 
fcit  77.  praf.  inf.  3.  & 1 20. 
rhet.  1 7 .aut,vbi  is  non  efl,  in 
ferior. 9 1 .praf. inf.  j o. 

Btr 


I § N 

Declamatio  in  primiorum  dt- 
flribuiione  haberi poteii  .88. 
praftnf  jf 

Decuriones. 

Minores  d pnceptoribus  eonfti- 
tuuntur  , ©»  eorum  munus. 
io1.joS.com.inf.t9.36.me 
moriapenfum  ipfi  cuiperfol- 
uent.  102. 

Decurio  Maximus , JN(  c£>  Ce»- 
for,fiue  Pntor,a  Pnfe&o  in- 
feriore in  fingulis  claffibus  co 
flituitur. 8 8 -prif.  inf. li.eiuf 
dem  priuilegia,  munus. ib. 

Dialogi. 

Publici  in  pramiorum  diliribu- 
tione  recitari  pofsut.  88  .prif. 
inf.  n.priuatim  interdum , 
& fine  ornatu  a Rhetore  i» 
fchola.1xo-rhet.j9. 

Di&atio. 

Qualis, quarumue  rerum  in  claf 
.ftbusfupcriortbus.  j,j.  comm . 
fup.9.  i o.  qualis  in  inferiori- 
bus. ioJ.  com.  inf.  27.  tn his 
obferuationes  aliqui  inpnle 
itionibus  dictari  pojfunt.  ibi. 
fcribendi  argumentum  quas 
ratione , & cuiufmodi  in  his 
diUandum.  1 o 6.com.inf  $0. 
Vide  etiam  Scriptio. 

Dies  fetti. 

Vide  Feriari  dies . 


D E X. 

Diraiffio. 

Ab  fcholis  fit  Pnfe£to,ac  Re 
re  confulto.S9-pnf.inf.39. i* 
& too.com.inf.  1 x. 

Dimittendi,  ac  Dimijfi . Vidts 
Correitio. 

Difcipliiu. 

Curetur  a Magiftris,  & qua  r* 
tione.  109.  ccm.inf.  39. 

Difcipuli. 

Vide  Scholafiici. 

Difputationes . 

Superiorum  clajfium  curentur  a 
Magiftris  fummopere.  3 J • 36 
com-Jup.  18. d*  d Ptifccto  2 6. 
pnf.  1 6.  moderandi  d Pnfe- 
ctoyvbi  profeffores  conueniunt 
& quomodo  zq.prif.6.difci - 
pulos  adiuuet.ac  dirigat. 

Magister. ,$6.comfup.  1 8. in 
terfint  alq  quoque  profrjfores 
noftri , aut  externi . 3 5 . com. 
fup.  16.&  Rettor  frequenter. 
17.  reit.  3 • qui  profeffores  in 
his,& quo  pacto  vrgebunt  ar- 
gumcnta.3i.com.fup.l6. 

No  dif putet  publice  ni/i  doftio- 
res.tbi.  1 7.  interfint fcholasti 
ci  ordinarijs  difputationibus . 
itf.fchol.q.  6.  difputaturi 
mature  moneat  ur.Vto.ib.  3.4 

Hebdomadarii  philefophorum , 
ac  Theologorum  fabbathofiat 
nifi  ea  hebdomada fint  duoft 
nati 


dati  diei.  $ 4*  totn.  fup.  14. 
Hebdomadarie  caftium  {ab* 
batho  quales.  66.ca{6 . 

Af  en  siro*  TheologoYum^ac  Phb- 
lofophorum  fingulis  ,aut  alter 
nis  menfibus.tf.com  fup.tf. 
interfmtvtriufq.  qui  Theolo- 
giam  recolunt.  147.  rep.  1.$. 

Theologica  quomodo  inftituen- 
da.  47 . Tkco.xq.Philofophice 
quomodo  73. phil.  17.  Logici 
in  Summa  ad  has  Hon  tonue- 
niunt  .ibid.  1 8.  vbi  eflvnut 
philofophu  Magi  fler  pro  men 
firuis  habeat  ter , quaterue  iri. 
anno  Jolenniores.  7 4 .phil.  1 9. 

Sole  nes  difputationes.vid.ABui 

Difputandi  formam  feuere  exi- 
gant Magiilri  3 4.  com. fup. 
1 2 .precipue  phtlofophie . 74. 
phil.  2.0.  Ad  dtfputandum  cu. 
externis  mittantur  preciptib 
qui  Theologiam  recolunt,  19. 
pref.16 

Inferiorum  clajjfiumtumpriua- 
t a quotidiane, ac fabbathi.tu. 
folenniores  cum  proxima 
claffe.  Vide  Concertationes. 

A cademicoru.  Vide  Academia. 

Dodriru  Chriltiattt. 

Vide  Catechifmus. 

Dodores. 

Ixtemi  inuitentur  ad  argutne- 
tandnm.tf  .com.fup.  1 6. 

Do&oratus.  vide  Gradus • 


INDEX 

tUMANVtL 

Vide  Grammatica. 

EpiAolse. 


Ciceronis  in  tribus  Grammati- 
ce clajftbus  explicande . qua 
in  fuprema.  119.1  .que  in  mt 
dia  1 $4.  ii  que  in  infimtLa  * 

*J _ , 

Ethica. 

Vide  Moralis  Philofophia  * 
Examen  eonicientisft 

Ad  illud  hortentur  Magifirifit 
periores  $ l.com  fup.  in- 
feriores 99.com.inf.  y . 

Examen  Logicorum  no* 
Arorum. 

Jlis fi  at, a quibus, coram  quibus. 
6.prou.  1 9.S.  1 .fiat fecretis  fuf 
fragtjs,&>  J eruetur  fccretum . 
ibid.  5.  3.  inepti , quiq.  infra 
Mediocritatem  funt,defline» 
tur  ad  cafus,  vel  ad  detendit. 
6.j.prou.t9,  S. 4. 

Mediocres  efid , nifi  alio  talento 
prediti  fint.j.prou.lq.  §.  y .an 
mediocribus, qui  bonti  habent 
talentum  condonandi , velgu 
bernandi.  Theologia  biennii t 
concedendum  fit , Prouineia- 
lis  cum  fuis  Confult  oribus  de- 
liberet .7  .prou.  j 9.  §.  y .quibus 
etiam 


IN  D E'X- 


etiam  mediocribus  trienniu , 
qui  condonandi  talentum  ha 
bent  §.  6.  quibus  etiam  qua- 
driennium.8.  prou.  19.  §.  7* 
prtuilegium  Rudendi  medio - 
eribus  non  fiat , nifi  vere  hu- 
milibus,ac  mortificatis.%.§.9 
rationem  vir  ruris  potijfimum 
habeat  Prouincialis.  6- proso, 

19.5. 2. 

Judicium  examinatorum  in  li- 
bro confiet. prou.  1 9.5.  j . Vide 
etiam  Mediocritas , (fi*  Pro - 
vincialis. 

Examen  Me taphy ficorum  & 
aliorum. 

JUefirorum  metaphyficorum  cLj 
tribus  fit , duobus  alijs  magi- 
firis prefen libas  17. prafi.  20. 
Omnes  ferunt  fecretum  fiufi- 
fragium  ibi.deligantur  q ta- 
lum,qui  mulio  plus  quam  me 
diocriter  profecerint,  z7.pr.19 

Ordinem  examinandorum  Re- 
flor difiribuit , audito  Prafe- 
80, ac  Praceptore.  2 8 .prafi  1 j . 
Profectus  materias  Exami- 
natoribus. ibid . 

Alumnorum , (fi*  Conuiclorum 
fit  a tribus, & quibufnam.  2 8 
praf.zi. 

Et  nostrorum  (fi*  externorum  fit 
publicum. duret vna  hortis», 
quo  tempore  incipiat . eat  ter 
per  materias  proripito* . 1 8 . 
prafi  22.2$  .nullus  noRrorum 
ab  hoc  excipiatur . externi  co- 


gendi non  fimt  ibid. 

Examinantur,  (fi*  noftri  qui  ett» 
trafiocietatem.Ruduerunt , 8. 
prou.  r 9. §.8.(fi* approbati  i» 
logica  ,fi  pofiea  in  Rudiorum 
decurfu  mediocritatem  vere 
non  videtur  excedere.S.prou , 
19.5.10. 

Examen  clafsium  inferiorum. 

Noui  difcipuli.vt  examinandi , 
(fi*  admittendi,  .8 l. prafi.  inf. 
10.11. 

Examen  peculiare  admijforum , 
vt promoneantur,  eorum  tan- 
tum  qui  excellunt,  fieri poteSt 
intra  annum. 8$  .prafi, inf.  1 3 
(fi*  109.com,  inf. 17. 

Examen  generale  fiemtl  in  a n 
»o.8  3 .prafi. infi.  1 $.  1 4 .fiemel, 
aut  iterum  fer  ibant,  ibid.de - 
nuncientur  biduo  ante  ficri- 
bendi  ad  examen  leges . 84. 
I 5.  Qua habentur.  92.9$. 

Scribentibus  Prafieftus  ipfepr*- 
fit , vel  fui  loco  alius.  84.  1 6 . 
(fi*9z  .ficrib.  2.  compofitiones 
Prafiefto , (fi*  examinatoribus 
diRribuantur.  84.17. 

Quot,  (fi*  quo  ordine  ad  examen 
euocandi.  8 4 .prafi. inf.  1 9 . exa 
Tninisral10.85.il. 

Examinatores  . examinandi 
inferiorum  dafsium. 

Examinatores  tres  fimt , in  qui-. 
busprafeftus.84.prAf.  inf.  1 8 
d Re- 


I N D E X 


i Re/lore  eum  Prefetlo  coniti 
tuuntur. ibid.  ad  plura  fujfra 
gia  decernunt,  ibid.  qu*  ra- 
tione examinabunt.  8 y . pref. 
inf.  1 9. 2 o.  1 1 .fententias  Ita - 
lim  ferant. ibid • 1 2. 

In  dubijs  quid  feruabunt.  2 3 .fi- 
lentio  fententias  fupprimant. 
24.  ineptorum  nulla  ratione^ 
promoneant,  z y . eius  qui  egrt 
efl  aptus  .ratione  non  habeat, 
ibtd.  rudium , & ineptorum 
parentes  moneantur,  ibid. 

Examina  di  menfe  fermi  antea 
pr aparentur.10S.com.  inf.  37 
libros,  qui  explicati  funt , af- 
ferant ad  examen , vt  in  his 
examinentur.  9 3 .fcrib.  21. 

Nihil  innuant  focijs,  neque  cor- 
rigant,nifi  rogati.  ibid.  feri- 
ptioni  interfint , legefqut fer - 
uent.yx.qi. 

Exercitationes. 

Varietas  in  his  accidit  pro  regio 
numvarietate.  16.prou.39. 
fouenda  omnes  ,atqueamplifi 
cande  17.  reti.  3. 

Ordo  earum  in  clafftbus  inferio- 
ribus ex  Prouineialis  preferi 
pto  mutari potefl , modo  eade 
Jpatia  temporis  retineantur . 
ior.  com.  inf.  xy. 

Exercitationes  extraordinaria 
vtiles,&  quid  in  his  obferua- 
dum-  r 07.com.inf3  x.  exerci 
lationes  varie  ajftgnande  di 
fcipulis,  dum  feriptiones  cor- 
riguntur.lo4.c0m.inf. 14. 


Que  proprie  rhetorica  eodem  tf- 
pore  1 1 y.  rhet.f.  que  huma- 
nitatis. 1 2 y -hum.  4 . que  pri- 
me grammatice.  1 3fupr.  gr. 
4.  que  medie.  1 36.  med.  4. 
queinfi.i  + i.inf  gr. 4. 

ExercitationesA  cademie,&fin 
gularum  clajftii.  Vide  in  fuit 
Regulis.  Memoria, feribendi, 
pronunciandi , declamandi , 
dijputandi,& fimiles,  Vidca 
his  ipfis  verbis.  . 

Exhortatio. 

Hebdomadarie fingulorum  Ma 
giftrorum  in  fmgulis  claffibu* 
infertorib.  2 1 .reti,  x 1 99. 

com.inf.  y.  quibus  dereb.tbi. 

Altera fingulis,  aut  alternis  me 
fsbus  ad  omnes  clajfes  in  loco 
ampliore,  z z.retf.  z 1 .In  claf- 
fibus fuperioribus  quando,  <$• 
de  quibus  rebus  fiet.  3 T.  com. 
fnp.3. 

FERIATI  DIES. 

Ac  fefii  pro  regionis  more  cata- 
logo feripto  conflent  1 q.prou. 
37.S.X.  dprefetlo  magi  Uris 
mature fignipeetur. 78.  pref. 
inf.  7.  quibus  diebus  vbique 
feriandum.  1 4. 1 y . prou.  37. 
Vide  etiam  Academia , Di - 
fputatio,  Sabbathu,  Vacatio. 

Finis. 

Atque  intentio  profefforis  cn~ 

iuf- 


INDEX. 


iufqtityMt  officialium  quis  ef 
fe  debeat  .fines  item  hoc  eft  ter 
mint.gradufq.  claffium  gram 
mutica.  Vide  primam  regula 
fn  fi* gulis, 

GENERALIS  PRJEPO- 
S1TVS- 

facultatem  dabit  ad  confer  en* 
dum  gradum  T>  odoratus  no- 
ftris.J.prou.  io,  & ad  gemi- 
nandas fcholas  inferiore *.  i o. 
prou.zi  j ,&fi  Emmanue 

iis  Grammatica  ad  alia  me- 
thodum quam  Romanam, co- 
forma  da  fit.  1 1 .prou.zj  .& fi 
quid  prater  ea  , qua  in  libro 
H udiorum funt,  Prouincia  lis 
in  fua  Prouincia  expedire  iu 
dicauecit.  1 6.prou.jq. 

Gradus , 

jjofloratus  ^el  Magiflerij  in 
quos  cum  facultate  Generalis 
conferri poffit  j .prou.  i o.  fer - 
uentur  tunc  Conflitutionts  : 
gfp  qui  promouetur  Scriptura 
quoque  thefes  intcrmifceat  4. 
pro  1 1 .prof effores  omnes  inter 
fint.  z9.praf.zq,  quid  Prafe - 
(tus  tunc  pr ait  are  debeat , 4 
Reilore  intelligit.  tbid . 

Gradus  fcholarum,  hoc  eii  ordi- 
nes diucr fit.  Vide  Ordines , & 
Schola , 

Graeca. 

lingua  prruata  academia  intef 


noiiros  fouenda.  1 8.  reft.  7, 
gracuf  textus  quatenus  ad 
feripturam  exponendam  ajfe~ 
rendus.j7.fcript,q. 

Graea  grammatica  in  fingulas 
inferiores  claffes  diftributio , 
loi.com,  infi  13. pro rhetori- 
ca fyntaxis,& fyllabarum  di 
menfio  altemis.ibid.&  ii)« 
iiy.rhet.i.  1 4.  pro  humani* 
late  fyn taxis . 101.  & 113. 
hum.  l.in fuprema gramma- 
tica ocio  partes  orationis  1 o 1 
& 1 19'Jup.  gr.  in  media , d* 
in  infima  prima  rudimenta . 
101.1jq.139.  . 

Gracum  thema  quomodo  in  rhe- 
torica „ quomodo  in  humani- 
tate, quomodo  in  prima  gram 
mutica  dictandum  118.  rbet. 

11.&1  z$.hum.  $•&  rjjf 
fup.gram.3, 

Gr  ac  apraleciio, auctores,  aepem 
sii.  in  Rhetorica  qui  auctores 
& qua  ratione  interpretandi , 

1 1 9,rhet . 1 3 .qui  in  humani - 
tate,quaue  ratiene.iz7.hum. 
9. in  humanitate  grammati- 
ca graca,& auctor  explicetur  \ 
alternis:  inclinante  anno  al- 
ternis quoque  gr  scarum  fyUa 
ba.ru  dimenfio  cu  auctore  ib. 

gn  prima  grammatica  gram- 
matica quoque  graca  , d» 
auctor  alternis.  1 JJ-fup.  gr. 
9. In  media  fere  tantum  gra- 
matica,aut  altero femefiri  ca 
techifmus  gracus , d*  qua  ra- 
lim  ijiyi  z 7.  med,  gr.1.9* 


I N D E X. 


•*  infima  prima  lanium  grd- 
tnatica  rudimenta.  139.  in/, 
gr.  1. 

Grammatica. 

Ab  ea,  vel  humanitate  docenda 
noilri  ne  eximitur.  I s • prou . 
16. etiam  abfolutis  fiudijs , 
lertioq.  probationis  anno pof- 
funt  eam  docere. ibid. 17 • 

Grammatica  Emmanuelis  vte- 
du  11.  prou.  13. tres  eius  libri 
iriu  gramaticA  clajjiu  prcprij. 
finguli  fingularum . 79.  praf. 
inf.8.5.  z.tfiioo.  com.inf.  1 Z 

Ybi  Romana  non  tfi  receptant, 
*d  fimilitudinetn  Romana 
methodi  cum  facultate  Gene- 
ralis conformetur  .11.  prou. 
■*?•€$•  7 9.  pr*f.  inf.i.S.  2. 

Grammatica  profefiores  repe- 
tant initio  breuiter , 'qua  in 
tla/fe  inferiore  funt  tradita. 
loo.  comm.inf  12.  Primo 
femeftri  fuum  librum  abfol- 
uant , altero  repetant  . 7 9. 
prafinf.S.S-3. 

Suprema  grammatica  tertius  li 
ber  Emmanuelis,  (fi  ex fecun 
do  appendices  fecundi  generis 
tfi  figurata  confiruh lio  at  tri- 
buuntur.79. praf,  inf  8. 5.2. 
& 119.  jfup.gr.  t .Media fecit 
dtts  liber  vfq.  ad figurata  co - 
HruBionem,tfi  faciliores  ap- 
pendices.79.tfi»  iqf.med.l. 
Infima  primus  liber , tfi»  ali - 
qutdf  '.eundi, 7$-  & 13 


gr.  I .fi  hac  duos  in  ordines  di 
uidatur,  vm  ordini  primo  fe- 
tneslri  prima  pars  libri, ait  eri 
altera  ajfignetur : vtraque  v- 
irique  altero  femefiri  repeta- 
tur.So.praf.inf.S . J.j  .(fi  13  9 

inf'Zr'}  , 

Gradus  fingularum, tfi  pars  grd 
mattea, atfctoresq.  in  fingulis 
explicandi.!  29.1. tfi  l 34*1. 
tfi  1 39.  i.  Horarum  in fingst 
lis  diuifio  quotidiana  1 3 o.z 
tfi  1 3 q.  z. tfi  139.1. Scriptio- 
nis in fingulis  corrigeda  rati» 
131.3.&  136.3.0»  141.3. 

Exercitationes  quas  in  fingst - . 
lis  Magislri  ajfignare  pof- 
fstnt  inter  corrigendum.  1 3 X. 
4 .tfi»  1 3 C.q.tfi  141.4.*'»  repe 
titione  auctoris  prafertim  in 
pofirtmis  duabus  exigantur 
potijftmum  pracept a gramma 
fica. 136. s.tfi  iqi.^.Prale- 
Ilio  au  doris  in  fingulis, quan 
1a,qualifue.  131.3. tfi  137.6 
tfi  1 4*  .6.  Argumentum  feri 
bendi  in  fingulis  quale.  132. 
6.<fi  137.7.  & 1417. 

Pralecfio  grdmatica  in  media . 
137.8  .in  infima,  1 41.8.  Con 
certatio  difcipulorum  quibus 
de  rebus  erit  in  fingulis.  133. 
lo.tfi  1 37.10.ffi  143-9. Di- 
fcipuli  fuprema  grammatica 
femel  fere  m menfe  fuo  mar- 
le  feribant.  131.6.  quo  pablo 
in  ea  carminum  thema  di- 
Handum.x  33.7 

Grammatica  Gracq&Hebraa* 


index; 


| ride  Graea , & Hcbraa. 

Gubernare 

Gubernandi  talentum,  Vides 
Talentum . 

HEBRAEA, 

Quo  tempore  a nifirie  addifcen- 
da,&  a quibus,  q.prou.%.  ad- 
dicantur huic  sludio  aliqui , 
& iuuentur  academia , pra- 
fsrtim  quo  tempore  Theologia 
recolitur,  ibid . 

jj ebrius  textus  quatenus  ad  feri 
pturam  explicandam  adhi - 
bendus.  $ 7 . feript . 4. 

Quatenus  Rabbinis , punftifue 
habenda  fides.  39. feript.  10. 
11.  Rabbinis  ne  concilietur 
autoritsu.ibid. 

Hebraica  lingua  prcfeffbr  qualis 
z.prou.  7.  vt  idem  fit  eius , ac 
Scriptura  profejfor  optandum 
ibid. quinam  eius finis, ac  mu 
nus.  4 1 .heb.  1. 2.  j . 4. 1»  eius 
regulis . 

Hiftoricus. 

Quid  peculiare  ad  fui  explica t- 
t tonem  requirat  I of . comm. 
inf.  28. quatenus  in  Rhetori - 
ca.vtl  humanitate  explican- 
dus. x 1 4.  Rhetor. 2.  d»  * *3‘ 
hum.z . 

Hore. 

Scholarum  certa  pro  varietatis 


temporum  affignanda  l 
prou.ji.  inchoandarum , fi- 
niendarumque  fignificentur 
mature  magifhis  a prafefto . 
7i.pTAf.inf7. 

Earum  dittifio  in  clajftbus  infe- 
rioribus ioi.com.  inf.  1 4. 

/» fingulis  clajftbus  reg.  2 . «* 
rhetorica  1 1 } . in  humanita- 
te. 1 23  . w*  fuprema  gramma- 
tica. 130.  in  media  13  J.  i» 
infima  140. 

Humanitatis  fchola. 

•Eius  gr a dus,ac finis  ,authorefq. 
in  ea  explicandi. I tz.hum.  1 
cognitione  lingua, eruditione 
aliqua,  practptorum  informa 
tione  continetur,  ibid. 

Ex  praceplis  rhetorica  explica- 
, bitur  Cyprianus, exorationi- 
bus aliqua  Ciceronis.  /2$. 
124. 117. hum-  i.s.8.  • 

Inclinante  anno  gracarum  fyllte 
harum  dimenfio  explicanda  • 
1 2 7. hum.  9 . carmina  alter- 
nis menfibus,  aliquid  inter- 
dum profa  breuioris  affigen- 
dum. izS.  10. 

Frofefforis  eius  finis, ac  munus. 
Vide  1 zi.ad  128 .tn  eius  Re 
gulis. 

JMMVN1TAS. 

A verfibus,grocifq.  addifeendia 
nulli  a Prafefto  concedenda . 
87 .prafiinf.  3 1.  nec  a Magi. 

ftro 


I N D E X 


ftro  in  alijs  rebus,  loo.comm. 
infl  r. 

Inferiores  fcholae. 

Vide  ordines, & f thola. 

Intentio. 

A e finis  Magiftrorum  in  docen- 
dofit  auditores  ad  Dei  amore 
atque  ob Jequium  excitare  3 i. 
com.fup.  i . 9 8 .com.inf.  i . 

Peculiares  fingulorum  , Vide  in 
prima  regula  finguloru.  Sebo - 
lafiicorum  noflrorum  qua . 
li+.fchol.  I. 

Interpretes. 

Septuaginta- , Vide  Verfiones. 

Ariilotelis,xiufq.  textuum  inter 
p retat  io  Jl.VideA  rifloteles. 

Introdu&io. 

Ad  Logicam  in  Rhetorica  non 
legatur  t \q.rhet.\.pr elegi po 
terit  Academicis  paulo  ante 
ftudta,  permittente  Reflo  re.  \ 
161.A  cad.  Theol. 1 o.T oleti, 
%>el  Ion  fece  in  logica  explican 
da.69.phil.9-  §.1. 

Iu  dices. 

Iorum  qui  examinantur,  & ad 
examen  fer  ibunt  Jres.%4  .pra. 
inf.  1 8 primiorum  quoq.  tres 
9q.pram.%. 

Vtriq.  plurium  fuffiragio  deceri 
nunt  .iudicij  premio 

rum  forma  $6.pram.  9.  Vide 
etiam  Examinatores. 

LECTIO 

Spiritualis  libri  commendetur  di 


fcipulis.  i o o . com.  inf.  8 . &hi, 
(fMxgifiri  impurorum  auclo. 
rum  leflione  ab  i lineant,  ibid 
0*154.  ext.  ls.  Vide  etiam 
Libri, ©»  Praleclio . 

Libri. 

Ne  nofiris  defint, annui  redditus 
infiituendi.xq  .prou.q  libro- 
rum pralegedorum  catalogus 
mature  conficiatur  .86.  praf 
inf  27. 

Ne  hi  libri  defidetentur, curet  v- 
terque  prafeSus  $0.  praf  2 9. 
& 86 .praf. inf. 27.18.  Obfcae 
ni  libri  nonnifi  expurgati  pra 
legantur  in  fcholis,  tj.prou. 

Jli.hum.  i. 

Si  expurgari  non  poffunt,  non  le- 
gant ur.vtT  erentius.  ibid. Inu 
t ilium  librorum  lectione  absti 
neant  difcipuli  IJ4.  ext.it. 

Librum  nouum  fingulis  annis 
explicet  Scriptura profejfor.qo 
feript.  1 8 • cuiufq , cla/fts  gram 
mattea  libet  altero  femeslri 
recolatur  7 9 -praf.  inf.  8 .5 . 3 • 

Labri  diftribuendi  nofiris  ex 
Prafefti  prafcriptoReflore  con 
fcio,&  Magifho  zi. re  fi.  1 7. 
& *o -praf.  29.30, 

Scholafiici  non  utantur  libris, ni  ' 
fi  a Prafeflo  traditis  145. 
fchol-i.vbinon  efl  prafcBut 
fuperior , diflribuit  eofde  in- 
ferior 9 1 . praf.  inf.  50. 

Qttofnam  1 bilcfophis,  ac  The  olo 
gis  Prafectus  difiribuqt  30, 
praf  30.  ufdtm  aliquos  huma 
nitatis.ibid . 

N Libra 


INI 

fJbro  net  en  tu r qui  admittuntur 
in  Societ  aicm,vt fint  magifiri 
I x.prou.  zf . iudicium  E- 

xaminat  oruin.6  .prou.  19-5-5 
Qiuq.a  noflris  publice  exhiben- 
tur in  librum  referantur.  1 1. 
re&.  1 6. 

Lingua  Latina. 
loquantur  nostri  fcholaHici , 
qua  exceptione  18  .reti.  8.  & 
life.fchol.  9.  vfus  eius  etiam 
inter  externos  difcipulosfe.it  . 
re  cufodia ‘ur  in  fcholis  ioz. 
tom.inf.  18.  Vide  etiam  Lit+ 
ter*. 

Litania-. 

B.  Mari*  fabbatho  in  tlaffilus 
inferitrib.  recitentur,  99.com» 
inf.7 

Litterae. 

Qu*  ad  nottros  fcrtbiUur  x Jcho 
laSlicis,latinefcribantur  18. 
reO.  8. 

Logica. 

Quo  patio  primo  anno  philofor 
phiatradenda  69.70.phil.}. 
Luis  fumma  ne  explicetur  in 
Rhetorica  1 1 J .rhet.  l . Videri 
etiam  Difputatio , Introdu- 
ftio , Pbtlofophia. 

Logici , Vide  Examen . 

MAGISTRI . 

Vide  Profrffores. 

Magiflratus. 

Jn  fcholis  inferioribus  eligendi 
fingulis,aut  alternis  menfibus 
& quomodo  10i.com.inf.1if 


e x: 

. Mathematica. 

Pr electi 0 a quibus  audienda . 9. 
prou.  iQ.quipriuatim  iuutfn - 
di.  ibid.  profefforis  munus  . • 
•jb.math.  1 . 1.3 . ei plertq.  de 
edo  qtufliones  relinquenda 
7 1. phil.io.S.  2. 

Mediocritas. 

r n Pbilofephia , & Theologi sLx 
quid  fit. i prou.  1 9.  S.  1 1 • qui 
eam  excedunt, pergant  inftu- 
dijs  6.prou.  19.S.4. 

non  excedunt , etiam  fi  in 
Logica  approbati  fint,  cafibus 
examine prauto  addicantur . 
i.prou.19.  $.10.  Vide  etiam 
Examen,  Prouincialis. 
Memoria. 

Quomodo  inclajftbus  inferiori- 
bus exercenda  ioi.com.  inf. 
19, quomodo  quotidie  in  Rhe- 
torica 114.  rhet.  3.  etiam  d 
noflrts  Rhetoribus  excolenda 
1 11.  rhet.  zo. 

Metaphyfici.  , s . a 
Vide  Atius, & Examen. 

Mifla. 

A fcholatlicis  inferioribus  ardi* 
ne  diflributis  quotidie  audit 
da  90  .pr*f  inf.qq.  & 9%.co. 
inf.q.&iqi,  ext.q.non  nifi 
prafent e aliquo  magiftro.90. 
praf.snf.qq. 

A d eandem  quo‘tdie  aud  t en  da 
hortandi  fuperiorum  clajfium 

audit  eres.  1 1.  com.fup,  J • 

* 

Mode- 


r n d:  e x: 


Modeftia. 

Magistrorum  in  refellendis  opi- 
nionibus,paucioribus  j l.co. 
fup.  g.  A difcipulis  externis 
exigenda  i io.com.wf.qj.44 

In  templo porijfimum,  & in  fcho 
la  l 5 4. exit . io.  14.  quam  cu- 
ret prafe&us  inferior  po.prof. 

A noftris  quoo.  dii  eunt  ad  fcho- 
las,p  redeunt.  145  .fchol.  7. 

Mores. 

Procipue  in ftudtjs  i Prouincia - 
li  curandi.  1 6. prou. 40. curan- 
dum,ne  difcipuli  in  /cena  re- 
citaturi morum  iaSm  am  fa- 
ciant.zo.rtll.  r 4. 

\ Moralis  Philoiophia . 

J Eius  profeffor  in  textu  A riflote- 
lis progrediatur.nec  ad  T heo- 
logicas  quofiiones  digrediatur 
7 g .rnor.  r . Eius  munus,  vide 
ibtd.  in  Regulis, 

NOMINA. 

"Difcipuli  confeffario  tradant  in 
fchedula  100  com.  inf  9. fin- 
gulorum  difcipulorum  a Pro- 
feci 0 in  album  referantur.  8 } 
pref.  inf  1 r. 

Eorum  qui  fcnbunt  ad  premia 
diligenter  obfignentur  9 g . 
pram.  6.  eadem  refignet  Re- 
ctor cum  vtroq.  profecto  96. 
prtm.  10. 

OBSERVATIONES. 

In  inferioribus  elajfibus  quomo- 
do tradendo , aut  excipiendo 


log.com.  inf.  27.  n 

Opiniones. 

A Horum  profer t;m  noflrcrum , 
vel  conciliando , vel  mode  fle 
confutando,  jl.com. fup.  g. 
earum  nouitas  vitanda,  tb.  6. 

Non  m omnibus , aut  afferendis, 
aut  confutandis  immorentur 
Magifirt  j 3 .com.  fup.j.  Quo 
Catholicos  in  aliqua  regione 
offendunt, non  afferantur  41  • 
Thcol.  6. 

Oratio. 

Ad  Deum  ante  protectionem  in 
fchola fuperiori.ji.com.  fup. 
i.in  inferiori  ante  fchola  mi 
tium.  98.com.  inf.z.  hortetur 
magifter  difcipulos  ad  oran- 
dum quotidie  j 1 . com.fup.  3. 
P99.c0m.infg. 

Oratio  in  ftudioritm  renouatione 
ab  infigniore  habenda  magi- 
ftro  20 .reti.  1 g . referenda  tn 
codicem,  vt  p felelta  alia^j, 
quo  publice  exhibentur.  Vide 
etiam  Declamatio . 

Ordines  fcholarum. 

Vbi  plures  in  vna  claffcfiint,  re- 
fpondeant  vni  ex  qttinq.  gra- 
dibus 1 o.prou. ll.§.j.C?  80. 
8 1 .prof.  inf.  8.  quo  in  fcho!  ii 
duorum  ordinum  annui  penfi 
repetitio  8 1 .§.  9. 

Qua  his  ordinibus  propria  , quo 
co munia  82.  §.  .0.  Vbi  quin- 
que siit  claffes  in  nulla,  profer 
N t quam 


0 


✓ 


m-T 


I N 

quam  in  infima  , duplex  ordo 
permittatur.  8o.pra.infi  8.  S.f 
Vbi  in  infima  duo Junt , quid  v- 
triufiuis  proprium  i I9.infgr. 
X.&  1 40.1.  Reliqua  vide  ver 
io  Schola. 

PAEDAGOGI 
Plemini  proponantur  aMagifiris 
inconfiulto  ReRore  1 1 t.com. 
in  fi  48  .nec  ab  tllit  aliaprale- 
Rtones  dificipulis  explicentur. 

ibid . 

Philcfophia. 

IhUofiophiA  profiefifior  d Prouin- 
ciah  defit gnetur , & qualis  f . 
prou.  1 6.  ad  nouitates  proni  d 
docendo  amoueantur.  ibtd. 
Interfint  philofiophta  profiefifior  es 
Logicorum  examini  6.  prou. 

1 9.S.1  .quis  eius  finis , quodue 
munus.68.ad  74.  in  eius  Re- 
gulis, Vide  et  tam  Artfiloteles, 
Examen, Logica- 
Philofiophia  curfius.  Vide  Curfius. 
Pietas. 

Prdctpue  commendata fit  in  Ru- 
dijs  Prouinciali  1 6 prou.  40. 
& MagiRris  Theologia . 4 3. 
Theol.  5.  MagiRri  omnes  id 
agant , vt  dificipulos  ad  obfie- 
quium,  & amorem  Dei  impel 
lanr,  3 t.  com.fiup.  x.  & 98. 
com.infix. 

Regula  ad  pietatem  pertinentes 
inficholis  fiuperioribus.  31.32. 
com.fiup.  1 .2.3 ,tn  inferioribus 
98.99.  100.  Pietatem  in  B. 
Y*rginem,&  Angelum  Cujio 


D E X. 

de  comcndet.99.com.  infi.fj. 

Pietas , d'  Virtus  noRris  cum  do 
Urina  t ungenda.  1 4 4 .fichol.  1 . 
l.&extemis  1 $4. ext.  1.  xq. 

1 3 . Vide  etiam  Colloquia,Co - 
cioneSyConfiejfito,  Examen,  Esc-  . 
hortatio, Litania,  Mtffa,Ora- 
tio.Sacramenta, Studia. 

Poena. 

Moderata  fit, & fime  contumelia 
per  Correeioxcm,no  perfie,  1 09 
com-infi.qo.inufiitau,  & ma- 
iores ad  prafiecium  reijciatur . 
ibid.paena  litteraria,  ibid.  & 
Verbo  Academia. 

Poeta. 

Poeta  explicatio  qui  habeat  pe- 
culiare io$. com.tnf.i8.Vido 
etiam. 1 13. 1 1 6.  I&:. 

Poema,  Vide  Carmina,& Decia 
motiones • 

Pracfe&us  generalis. 

Qualis  d Prouinciali  confiituen 
dus  t .prou.  % .exprafctti  regu- 
lis Cancellario, vbi  difimguu - 
1ur,Pronincialis  qua  videbun 
tur,affignet.  zj.praf.z,  nihil 
immutet ,neq.  difipen fiet. ibi. 3. 

ER  generale  inRrumentum  Re- 
Roris  ad  (ludia  ordinanda  t . 
prou.z.&  17,  reR.  2.  Eipro- 
fefifores,&  fcholaRici,& prafio 
tti  inferiores  obcdiunt . ibid. 
quibus  in  rebus  profiejfiores  fiu- 
periores.  ibi.&  32. com.fiup.  4 

Quibus  in  rebus  prafieRi  inferio- 
res t .prou  q-&  77-ptaj.  inf.  2 
Quodnam  eius  mutius  in  par- 
ticulari, Vidcpag. 2 q.  ad  31. 


I N 

in  eius  Regulis. 

Prafecius  adhibendus  in  defignti 
dis  ijs,  (jn  i funt  Theologiam  re 
petituri  3 .prou.  I o .in  tereti  Lo 
gicorii  examini  6 prou.  19  S.  I 

Magistrorum  omnium  confulta 
tionibus.  z r .reti.  1 8 .monti tu 
f alsii  ana  per  clajfes  tradat . 
z z . reti.  1 r.  examinet femper 
noftros  metaphyfi  c.17  .pnf.  2 o 

Examinatores  elajftum  inferio- 
rum cum  Rctiorc  continuat . 
8 4 .pr&f  inf. 1 8.  pera ttc  iudi - 
cio  primiorum  nomina  cum 
Reciorerefigntt . 96.pram.lo. 

Retognofcit  conclufsones , Videat 
Conclufiones  , £?•  A cademta  , 
& prif4ttonet,qui  ab  A ende- 
micis fiunt  in  atiibus  1 6 1 . a- 
cad.  Theolog.g. 

Et  declamationes  publicas  Rhe- 
torum qua  in  aula  recitantur 
1 io  .rhet.  I J.&  quidquid  pu- 
blice recitatur. t<)  pnf. 

77  .pnf.  inf.  J 

1‘raefetftHs  inferior. 

JL  Prouineiali  conti  it  mtur . z. 
prou.  3 . paret  in  tludijs  pnfe - 
ito  generali,  z.  prou.  3.  & 77. 
prif.tnf  t. quatenus  ei  obtem- 
perant inferiorum  clafftu  Md 
gitlri.  100.  com.  inf.  1 1.  vices 
pnf  citi  generalis , vbi  is  non 
etl,fubir,&  in  quibus.  9 1 ,pr. 
inf.  5 0. 

Retognofcit  qui  publice  declama 
tur.ibid.  interctl  Magitlroru 
inferiorum  confultationibus . 

lurecl.lZ. quis  finis  eius, quod 


D E X. 

munus  in  particulari  7 7.  ad 
97. in  eius  Regulis. 

PrxfeCtus  atrij. 

Si  res  exigat, d Pnfeclo  inferiori 
dittinguirU7,& a Prouineiali 
conti  nuitur,  z.prou.  J-  & 21. 
re  It.  2 1 . 

Qui  regula  prtft&i  inferioris  $i 
ajftgxand*.  tbid. 

PraefeCtus  Academi*. 

Vide , Academia . 

Praelectiones  fuperiorum  fa- 
cultatum 

A Magitiris  quales.  Vide  in  eo- 
rum regulis. 

A difcipulis  fiant  inferdu  feri - 
pturs.  in  Re fe florio.  40.  ftrip. 
/9. ab  ijfdem  interdum  publi- 
ce tn  fchola.Q'  qua  ratione is . 
ibid. Interdum  Theclogtiprt- 
lectiones  ab  ijs, qui  illam  repe- 
tunt,& quales.  1 48. repet  7.8* 

lmmo,& Jcriptun,&  controuer 
fiarum, &canonum  ab  ijfdem 
I49>rep.u. 

Inferiorum  facultatum. 

Pnlegendi  autlorem  communis 
formula,  loq.com.inf. 27.  Ve- 
teres tantum  autl ores, non  re- 
tent i ores  prileganfur . ibidi 

Hifiorici,fr  Foeti  quid  peculia- 
re habeant.  1 o f . 2 8 . quid  per» 
liare priletlio pncepforu  , hoc 
ett  Rhetorici,  ©*v Grammati *• 
ca,  tum  Latmi  , tum  Gnct . 
10?. 29. 

In  Rhetorica  pnlettio  tumpri - 
ccptorum,tum  ttyli,&qs:i  ra 
-*■  toni  vtraq.  1 16.  rhet-  6. 7 » 
ii  S pn* 


Di 


I N D E X. 


fracept  orum  toto  ferme  anno 
vix  intermittenda,  ibi. 6.  qui 
in  ea  auctores  pralegendi • ibi. 
^•Mi.  I. 

Qualis  ibi  oratoris  fraleflio,  vel 
poeta.  1 17.8.  qualis  gr aci  au 
i toris  \\9.\3.Dtevacationu 
pr  auctio  rei  magis  recondita  . 
jiy.iy. 

2n  Humanitate  qualis  praleBio 
I 2 J .hum.  f . In  /chelis  gram- 
manca  quanta,  & qualis,  Vi 
de  Grammatica . 

Praleflio  d difcipulis  fingulis 
menfibus  in  reliquis  clafjibtts: 
in  Rhetorica,  & Humanita- 
te alternis  fabbathis  praleflio 
vel  oratio , vel  carme  habea- 
tur. I oj.com.  i» fi  3 3.  Vide  De 
clamatio. 

Praemia. 

Jn  clajfibus  inferioribus  publica 
quotannis  difinbui  pofjunt  no 
fumptu  nostro,  xo.  refl.  1 4. 

Mature  de  i/s  cum  fuperiore  prd- 
f eblus agat  88-  praf.inf.  34. 
Struentur  in  ijs  leges  pramio- 
rum.ibid.qua  leges  habentur. 
94  *d  97- 

prtuata  Reflor  Collegi/  fuppedi- 
tat  8 8 ■ praf.  inf.  3 6. quibus, et 
quando  diuiden da.  ibid. 

Pramiutn  recitantibus  librum 
ab  initio.  102. com.inf.  1 9 . 
de  toto  libro  nfpon  dent  ibus  . 
lO+.cominf  1 6. 

Prxfes. 

Difputatimum  quomodo  in  ijs  fe 
Je  gerat. 34. 36.  csm.fup,  1$. 


Sinat  eos  qui  Thtologiam  repe- 
tunt , libere  refpondere . 1 49. 
rtp.io.Vide  ena  Difputatio . 

Prajts  collationis  Cafuum.  Vide 
Cafus. 

Priuile°ium. 

t y o _ 

Progrcdiedi  in  ftndijs  non  fiat  , 

ni  fi  vere  humilibus  S.prou.  1 9 
Problema. 

Mathematicum  fiat  alternis ftl 
tem  menfibus.  7 6. math.z. 

Profeflbres  omnes. 

Quales, &quomodo  comparandi 
x -proti  .4.  omnium  fouendeLj 
alacritas.  1 1 .reti.  10  .femel  in 
menfe  d Vr&fecto  lustrandi  . 
z6.praf.  17. 

Superiorum  facultatum. 

Abfoluant materias.  14. praf.  f. 
interfint  omnes  & ait  ibus  pisi 
lof opinas  , fj-  cum  dofloratus 
confertur. ly.prafi  js.  eorum 
in  legendo  finis , excitare  ad 
Dei  obfequium  , & amorem  < 
3 1 .com.fup.  1 . 

Quodnam  murtus  omnium  inge 
perali.31.ad  37 .in  regulis  cf 
munibus . Quodnam Jingulo- 
rurn  in  particulari, Vide  in  re 
gulis  profefjoris  Scriptura , 
T heologid,&c.&  qfdcm  ver- 
bis. 

Inferiorum  facultatum. 

Perpetui, vel  ab  ipfo  in  Societate 
ingreffu  compara  di.  I J . prou. 
24.  if.  ij poterunt  cafus  c on- 
J cient:  a audire,&  Sacerdotes 
fieri,  ibid. 

Isdem  non  fine  grani  caufx  a de 
cendi 


I N D 

ttnii  munere  remonendi. ibi. 
ynt » nut  terni  minimum  in 

Juigulis  proutncqs  preli  antes 
Rhetorica  magifiri  compara» 
di.  n .pro.  zi. 

Dmnes  nofirt  doceant  in  clajfi - 
btes  inferioribus. 1 2. prcu.z6. 
etiam  abfoluto  tertio  probatio 
tns  anno.fi  qui  antea  non  do- 

■ euerint.tbid.2j. 

Reficiantur  fchohs  poli  audita 
Phiiofophiam.  i i.prou.  2%.  in 
ii  i tuatur  'prtuata  academia 
1 3 • prou . 3 o.&i  < f.reii. 9.  ini 
tuim  docendi  faciant  abeeu» 
fchola  , qua  magifier  fuperier 
fit  fcientta  1 i.prou.  29. 

Rrafeclo  inferiori  in  quibus  ob- 
temperent. 1 00.  com.  inf.  1 1 . 
qumtodccimo  quoq.  dte  a pra 
feclo  luflrandi.7S.praf.inf6 
ab  eodem  diriguntur  7 S.praf. 
mf.$. 

Koui  decejforum  fuorum  docen- 
di morem, conjuetudinejq.  re- 
tineant. 7 8 -praf.  inf.  5 . 

rre.mto.is  dijctpulos  excit  et. SS. 
praf.  inf.  36.  auditores  collo- 
qutjs  ad  pietatem  hortentur , 
ne  tamen  videantur  ad  no- 
ftram  Religionem  alhcert.  99 
com. inf.  6. colloquantur  in  lo- 
co pxtenti.  III.  com.  inf.  47. 
familiaritate  corii  vitet. ibid. 

Qutjnam  omnium  finit , quod 
munus  omnium  in  generali. 
Vide  98.  ad  1 r i,  in  Regulis 
communibus.  Quodnam  fingu 
lorum  in  particulari.  Vide  uc 


E X 

Regulis  Profejferum. 

Promotio. 

Ad  gradum  Dol i oratus, vel  Ma 
giitcrij  4. prou.  io.  1 1.  Vides 
Gradus  . 

Ad  cathedras  Theologicas  qui- 
bus deneganda.  3. prou. 9. 

Jnfirioris  clajfis  ad Juper ierit  pri 
uata  intra  annum  nonnifi  eo- 
rum,qui  ex cellut.S  3. praf. inf. 

1 3.&0  1 o 9. com.  inf. 37. 

Vix  tamen  ad  Humanitatem . 
vel  ad  Rhetoricam • tbid.gent 
ralis J emcl  in  anno, ad  eamq . 
vnoferemenfe  antea  dtfeipu- 
ti praparandi.ibtd.  Vide  Lx& 
men.  i 

Pronunciacio 

Publice  pronunc/en  t inter  dis  di - 
fcipnli.107.com.  inf.  32.  r.o- 
fin  etiam  Rhetores  1 : 1 . rhtU 
20.  expoliantur  etufmodt  com 
pofitiones  a Magiftris,non  de 
integro  fiant.  107.  Vide  De- 
clamatio. 

Attionem  aliquam  Scena,  Eclo- 
ga , Dialogi  poterunt  interdi 
Rhetores fine  apparatu  in  fihe 
la  recitare.iio.rhet.  19.  { 

Prouincialis. 

Quibus  in  rtlus  Generalem  ccn 
fulat,Vide  Generalis.Confh *■ 
tuit  I rafeflos  ois.  Vide  Pra- 
ftdus.  & ProfeJfcres,Vide  i» 
eius  Regulis. 3.7.9.12.16. 

Proft/Jores  idoneos  multo  antes 
p>  ouideat.  z.prou.  4.  quos  ad- 
hibeat in  confiituendts  ijs,qui 
Theologiam  biennio  recolant, 
# 4 * 


I N D 

I -prou.  io. 

Vtfpenfare  poteil.vt  vbt  non  sut 
nofbri.curfus  brcuiorc  tempore 
abj 'oluntur. 5 prou.  1 7. interfit 
fi  potcfi, Logicorum  examini . 

6. prou.  19. in  eo  virtutis  poti/ 
fimum  rationem  habeat. ibid. 
$.2.7. 

Cum  Confultoribus  altjfij.  viris 
grauibus  ferio  dijudicer  de  ra 
lentis  gubernandi,  ©»  concio* 
nandi,  vt  mediocres  pergant . 
5.5.7.  i i. ! $ .priuilegium,  vt 
pergant  mediocres, nonnifi  ve - 
re  humilibus , ac  mortificatis 
faciat.  §.  10. 

Vbtfunt  difcrepantes  fent entia  , 
indicium  ei  , auditis  Conful- 
toribus , de  mediocritate  per - 
mittitur. 9.  prou.  /9.5. 1 3 . A 
Grammatica, vel  Humanita- 
te docenda  noftros  fere  non  e- 
ximat.  1 2 .prou. 26. 

InuigilefyVt  regula  omnes  ffudio 
rum  obf eruentur.  1 6. prou.  38- 
pr&cipuam  curam  habeat  pie- 
tatis, morum,  dottrina  Chri- 
ftiana.  1 6. pro.  40. 

Videat  an  lattne  loquendi  vfus 
tempore  recreationis, ac  Vaca- 
tionum retineri  pofit.  1 8 .re£t, 

8 . dtuidit  regulasCancellario, 
ac  PrafeHo,vbi funt  difiir.cit. 
lypYdfi. 

2>f  tempore  hebdomadario  cafnu 
difputationis  decernit  » 66. 
taj.b.defignat prafidem  dome 
ihca  collationis  cafuitm  . 66, 
t*/7i 


E X 

Ordojwrtq.f rholarum  inferiori 
non  fine  eius  facultate  commu 
tanda.  1 o \ .com.tnf.  1 5.  Reli- 
qua vide  pag.l*  ad  1 6. in  eiui 
Regulis  . 

QVAESTIONES, 
Theologi  i.  quomodo  trabi  an  da , 
& carum  Catalogus  48  .ad 
6f.  Theologicis  ab  fl  meat  PrO 
feffor  t af itum  6%.  caf.  3.  <^* 
profeffor  Ethica  75.  mor.  1. 
Quibus  abflinebit  Theologia  pro 
feffor.  4 1-theol.  9.  quibus  {lu- 
dere debeant,  qui  Theologiam 
recolunt  1 48  .rep.  q.  fer  ibant 
eafdcm  eXprofcjfo.  ibid.  6. 
QtiAsiionttm  delcbium  philofo* 
phu profeffor  habeat. 72.  phil, 

1 4.  inter  ferat  textibus  A riflo 
telis. ibid. 

Qiuftiones  de  Epigrammate^ , 
Ode,Senatu,Triumpho,  & fi- 
mdes  , quatenus  dte  vacatio- 
nis in  Rhetorica  permittantur 

1 tq.rhet.  15. 

RECTOR  ACADEMIAE, 
Vide  A cadentia , 

Reflor  ColJegij. 

Quibus  in  rebus  Generalem , aut 
Preuincialem  confulet.  Vides 
Generalis Prcuincialis,& 

2 l.rcft.Z). 

Adhibetur  in  defignandis  ijs,qtti 
Theologia  recolant.  3 .prou.  t o 
interefi  Logicorum  examini  , 

6 prou  1 9 . caueat  ne  magi  si rO 
tumeant difcipulprum  cpertL» 
mi 


INDEX 


md  munera  domestica  vtatur . 
I j.prou.j  i.&  si .reft.io. 

frequenter  obeat  litterarias  exer 
citationes  omnes  if.rect. 3.  in 
ter  dum  fcholas  . ibid.  tos , qui 
Theologiam  recolunt, inconful 
to  Prottinciali  ne  occupet  in 
concionibus . 1 8 . reti.  ? . 

Kec  in  docendo  philo  fophiam.  1 8 
re&.6.Confulendxs  aPr&fcflo 
cum  auid  m magi/Irorum  con 
clufiombus  immutandum  27. 
prafi  1 8 . 

Examinandorum  metaphyficori* 
ordine  audito profecto, ac pra- 
eoptor e, distribuit-  z 8 -prafi  s j 
cum  docloratus  confertur.  Pro- 
fecto quid  fit  acturus  praferi- 
bit.z9.praf.z3. 

Bidellos  conflit uit  3 6 . com.  fup. 
1 9.  profer  ibit  quando  fit  in  re 
f e florio  fcripturA  praleflio  ha- 
benda.qo.Jcript.  \9.vtin  aca 
demiam,  qui  non  funt  ex  catu 
B.  Virginis  , aut  fcholaftsci  , 
admittantur  difpenfr.t . 22. 
reft*z3-&  1 sf.acad.  2. 

Moderatorem,  feu  Prafeftum  ex 
noflris  proficit  Academi*, 

1 33  .acad.q.& Soiiit  ,& prafi 
des  acade micis  Theologis , ac 
Thilofophis.  160.  Vide  Acade 
mia. 

Examinatores  inferiorum  tlaf- 
fium  cum  prafeBo  constituit . 
84.  prafi  tnf.  18  .de  librorum 
pralegendorum  Catalogo  cum 
Profecto  cognofat  86.  praf. 
inf.  »7» 


Pramiola  dtfcipulis  diftribuen* 
da  fuppeditat.%  8 -prafi  inf. 3 6 
Conjiciendus  fi  quando  fchol* 
fl ictis » noflris  fcholis  fit  di- 
mittendus. 89. prafi. inf.  $9.40 
Admonendus  antequam  admit- 
tatur ad  fcholas,  qui  femel  di 
mijfus  efi.90.praf.  tnf.  42.  cu 
•utroq.  profecto  Yefignat  nomi- 
na peracto  iudicio  promiorum 
96  pram.  10. 

Probare  debet  caufas  ab fient ia,vt 
quis  abfiens  pramium  obtineat 
96. pram.  1 r . facultatem  con- 
cedit;vt  carminibus,  qua  affi- 
gunt R.het  ores, addant  urpitin 
r*.  1 io.rbet . 1 8 ■&  humantft* 

I s 8 -hum.  1 o.  "Reliqua,  vid(-> 
pag.  1 7- ad  s J.m  eius  Regulis . 

Regni*. 

Vt  feruentur  omnes  curet Prduin 
c ia  lis.  1 6.prou.  3 8 . 40.^  vtet 
que  Profectus  z 3 . prafi  4.  & 
78 . prafi. tnf. 4.  dtfcipulorii  ve- . 
ro  Magiftri . 1 09.com.  inf.  $9 
Quae  fcholafitcorum  regulas  fiet 
uabunt,  qui  recolunt  Theolo- 
giam. 1 4. 7.  repet.  1 » 

Externis  difciphlis,dum  adruit 
tuntur , regula  0 fi  en  datur  83» 
fraf.  1 1 . palam  Collocentur  iH 
clajftbus,  fingults  menfibut 
legam  Ur. 9 1 .praf.infi.q9. 

Repetentes  Theologiam. 
Quales  cjfe  debeant.  3. prou.  lO.n 
Prouineiali  adhibitis  alii  s di 
fignantur.ibid . pojfunt  ad  gra 
dum  docloratus  promeueri . 

ibid. 


rbid.  aflus  habeant  ipfo  bien - 
nio.ZS.prafj.Q*  I49.repe.y. 

Ad  argumentandis  cum  exter - 
nis  ipfi  potiffimum  mittendi . 

2 9-pref.  z6.  non  occupetur  in 
concionibus  incofulto  Prouin- 
ctali.iS>rett.l> 

Toffunt fubflitui  Magiflris  , ©• 
praeffe  repet  itionibus, ac  difpu 
talionibus.  1 8-6.  ipfo  biennio 
in  Hebraicis  quoque  laborent 
q . prou.  8 • Quid  ipfis  fer  nan- 
dum. Vide  147.148.  149./» 
ipforum  Inflttutione . 

Repeucioues  fu  per  iorum 
claffiuin. 

Curent  Magillri  repetitionem 
lc£l tonis  in  fchola  34 . comm. 
fup . 1 1 .quam fcholaflici  repe 
tant.  1 4?  .fchol  .^.Philof epho- 
rum in  fcholis  per  femthoram 
•jq.phil.16.  Mathematica fe 
mei  inmenfej6.maih.q. 

Domcflica per  horam  quales,  & 
quando  14.com.fup ■ l 2.  facra 
■ feriptura  femel  tn  hebdomada 
qo.fcnpt.  19.  Ethica  quini  ode 
cimo quoq.  die  7 f .mor.q.  Vi- 
• de  etiam  Repetentes. 

Inferiorum  claflium. 

Repetitio  quotidiana  praleBio- 
nis  tum  hcfierna,tum  hodier- 
na, & quomodo  104 .com.tnf. 
2 $ .hebdomadarta  in  fabba- 
tho.ibid.z6. 

In  clajfibus  grammatica  exigan 
tur  in  repetendo  porijjimum 
pracepta  grammatica  . 1 $6. 
tncd.gr am.  j . 1 4 l.infii ». 


gr.  f.  repetitiones  noflrortlt» 
rhetorii  quales.  1 z 1 . rhet.  z O. 

Repetendum  penfum  altero  feme 
siri  tn  clajfibus  grammatica 

& cur.79.S0.praf.tnf9.  §.  J« 

* 4 .etiam  in  infima, & alijs,v - 
bi fit  ordo  geminus. Q>St 
S-9.Vide  etiam  130. 

Rhetorica, 

A noflrisper  biennium,  interdie 
per  triennia  colenda.  ? .prou. 
1 8. ad  eam  alumni,Cr  conui - 
clores  hortandi,  cateriq.  exter 
ni.zo.rebt.  1 2. 

Bina  hora  in  hac  cla(fe,tum  ma- 
ne,tum  vefperi ponenda,  ior. 
com.inf  1 q.praceptis ftylo,eru 
ditione  continetur  112.  rhet. 
I.  Oratoriam,^  Poetica  com 
pre  hendit  ibtd.Summa  logica 
tn  ea  ne  explicetur.  1 1 3 .rhe.  t 

Rhetorica  Cypriani  explicanda 
in  claffe  humanitatis  altero 
femeftri  ,&•  quomodo . isj. 
127.  hum.i.z.S. 

Rhetore*. 

Magiflri  proflantes  aliqui  io 
proumcia  comparandi.  1 x. 
prou.  z z. 

Difctpuli  noflri  quando  priua- 
tim  domi  erudiendi  1 9.  recl. 
xo.  eorum  varia  exercitatio - 
ncs.i9.reft.i\.&  iil.rhe.zo 

Habeant  interdum  orationes, & 
poemata  tum  in  menfa , tu  tn 
in  aula.  19. recl.  1 1 fcho 

la  tum  noflri , tum  externi  • 
tu. rhet.  zo. 


IN  D 

SASBATHVM. 

Sablatho  habt  tur  difputarienes 
in  claffibus  j apertoribus.  {4. 
eom-Jup.  1 4 .ettrm  cajuum  co' 

J< cient  id.  66 . caj.6.  Omittun- 
tur , fi  fint  tn  hebdomada  duo 
fer  tat  t dies.  3 4.  com.fup.  r 4. 

In  inferioribus  quo  pacto  J, 'abba - 
tho  diSinbuenda  hora,  Vid(-> 
fecundam  regulam  cuiufqut 
elajjis  . A ttdita  per  hebdoma- 
dam memeniter  redduntur* 
101.com.mf.19. 

In  Rhetorica,^  Humanitate po 
Urema  femthora  matutina. 1» 
habetur  Declamatio,  vel  Car 
tnen.  107. com.inf.j  3. & 1 zo 
rhet.  1 6.&  I14  hutn.  z .pofire 
ma  femthora  pomcrtdtanx  in 
inferioribus  explicandus  Ca- 
techifmus,vel  habenda  cohor- 
tatio 99.  com.  mf.  j . 

Vide  etiam  lif.13  l.  136. 14  r. 
Exercitationes  fabbathi  , fi 
tunc  fefium fit,vcl  emittenda, 
vel  m antecedentem  diem  re- 
uocanda.  1 o l .com.  inf.  1 6.  Vi 
de  etiam  Dif putationes. 

Sacerdorej. 

A.  Cafitum  collatione  non  abfint 
&qni  eximi  pojfint.j.preu.if 
Sacramenta, 

laenit entia,  & Ettchariflia , vt 
dtfcipuli  rite  cbeant,nc freque 
ter, hortandi.  3 i*  com.  fup.3* 
& 99.  com.  inf.  5. 

Scholae* 

Omnes  interdum  a Reti  ere  ,inft 


£ X 

nores  quoque  lufiraxd*. 
reft.3.  A Prafetto  Studiorum- 
femel  jaltem  in  menfe  * 26* 
praf.  1 7. 

Nihil  tn  ijt  prafettus  inferior  per 
mittat  armorum , Strepitus  , 
octo/ orum, mhtl  dijfoluti . 90, 
praf. inf. ? j. 

Inferiores  fchola  quinque  funt , 
Rhetorica,  Humanitatis  ,0* 
tres  Granemattca.  1 o.prcu.  2 1 
§.  1.  z.  5.  & 78. praf  inf.  8* 

5*  X* 

Non  permifcenda  , nec  multipli - \ 
candafiuc pauciores fint  ilaf- 
fesfiueplures . tbid. 

Si  pauciores fint  clajfes,in  "vneuj 
duo  fint  ordines, & quo  fadto 
diuidendi.  10  pro  ai.  5.  3.  . 
1 1-  e?»  80.  8 1 .praf. in fiH.  5.6. 
7.8. 

Retineantur  tamen femper, qua- 
rum fieri  poteSi  , alttores  gra - - 
dus.io.prou.zi.i.j. 

Refpondcaht  Ordines  mi  alicui 
eu  iliis  quinque  grad.bus.79. 
praf  inf  8.5.  j. quid  agendum 
vbt  funt  quatuor.$.6.qutd  v „ 
ii  lrcs  ‘.%.7.qutd  vbi  dua.§.8* 

Vbi plures  funt  quam  qumqut*j 
multiplicentur  claJJes,no gra- 
dus ,fiue  ordines*  xo.prou.  z r. 
§•5'  &'79*praf.inf8*§.l  .Vbi 
tantum  quinque  funt,  infima 
ir.  duos  ordines  , gradufuc  di - 
ut  di  permitti  poieSt,  non  reli - 
quas.  8 o .praf  inf.  8 • $.  f • 

Geminari  poterunt  claffcs  data 

' d Generali  facultate , ita  vt 

M 


I N 

invtraq.  idim  gradus  fine  tr 
do  retineatur,  lo.prou.  1 1 .§.f 
vLi  «eminari  eas  Letat  .§•  6. 
Vbt  geminus  di  ordo  prarer 
pralchione  Grammatica  Jmt 
omnia  pene  communia  . 82» 
prAf.inf.8S- 10. 

Iu  fuo  gradu  fe  fe  qUauis  fchola 
tont ineat.  1 00.  comm.  inf  1 1. 
quantum  temporis,  & quo  or- 
dine in  quatus  fchola  ponen- 
dum , Vide  fecundam  regula 
profefforum  tn  j ingulis . 
tulheturfingula fchola  a prafe- 
flo  inferiore  quintodecimo 
qtuq.  die  y 8. praf. inf. 6. inter- 
dum ante  fignum  datu. 90. 44 
Scholaltici  noftri. 
praei  dantur  ijs  occupationes, qua 
iludia  impediunt . 1 8.  reti.  4* 
lar  in  e loquantur,  & quando, 
ibid.  8.&  n6.fchol.9- 
bis,  terne  in  anno  carminum  ali 
quid  condant, affigantq.ctiam 
Theologi  19.  Rett.  8.feorfim 
ab  altjs  fedeant  in  fcholis.87. 
praf.inf.19. 

Quibus  libris , & a quo  traditis 
itentur.  Vide  Libri,  quam Jlu 
dendi  rationem  fequentur,Vi 
de  Studium,  qua  ratione  exer- 
cendi Rhetores,  Vade  Rhetores 
qua  namfcholafticorum  in  ftu 
dtjs  intetio,quod  munus,  vide 
144,145.  ipforum  Regulis. 
Scholaftici  externi. 
tJoui  vt  in  fcholas  admittendi  * 
8 1 . 8 $ .praf.inf.9-ad  I i-igno 
biles  aut  pauperes  non  exilu- 


D E X. 

dendi . ibid.  qua  rationi  exa- 
minandi 82.1  o .admijfis  regit 
laosiendenda.81.  1 j. 

In  album  referendi,  & quo  pacto 
ibid-  In  ir.fimam  qui  non  ad - 
mtttendi.ibid.  1 i.clajfs  d pra 
fcclo  ajjignanda , & qua  cui  . 
ibid.O1  i^i.ext.i  .fuus  cuiq. 
locus  ajftgnandus  tn  fchola. 
87praf.1nf.i9 

Studq  prtuatt  tempus  cuiq.  diftri 
luendum  87 -prafiinf.  30.  nui 
li  immunitas  d verftbus,  gra- 
cifue  concedendeui.87.1 1 -in 
fcholis  propter  deltita  domesti 
canoplectedi  8 p. prafinf. 5 8 
Parce  e fcholis,  etiam  d Prafecto 
euoe  an  di  9 1 . praf.  inf.  47.  O* 
1 to.com. tnf. 44.  eorum  opera 
non  vtenaum  9 1 . reg.  48.  c3* 
j 1 \ . c om. inf.  w, non  dimitti' - 
di  a magistris  ad  fpcctaCtila. 

1 10.41. 

N ulli  fumptus  pro  fchola  ab  his 
admittendi  rri.  49.  eorum 
profectus,  prafertim  pauperum 
curandus  1 1 1.50.  Reliquas. 
Vide  1 52.15;. If4 .impforu 
Regulis, & in  Regulis  profefs, 
Sacra  Scriptura* 

Eius  fiudium  promonendum  2 . 
prou.  <.  tempus  & auditores, 
ibidem.  6.  qualis  prrfeffor 
Curandus,  ibid . fcnptureui 
prAcipnt  iuxta  litteram  expli- 
canda,&vitlgata  editio  defe- 
denda. ; 7 fenpt.  r . 2. 

Qui  nam  profeffo7is  finis  , quod 
munus » Vide  3 7. ad.  4 1 • in  i 


I N 

ius  Regulis.  Scripture,  tbefes. 
Vide  Gradus,  tiufdem  pr ale- 
ci io  a difcipulo.V idePralcttto 
Scriptiones. 

Hoflroru.qua pttblice  recitantur , 
in  codice  referenda  z i .rett.i6 

Difcipulorum  externorum  quan 
do,  & quoties  afferenda  i o £. 
com.  inf.  zo. corrigenda  quam 
plurima  in  fchola, quadam  ab 
amulis , nonnulla  domi  103. 
com.inf.z  5 .qua  corrigendam 
feriptionum  ratio  tn  commu- 
ni 103.com.1nf.zt.  zi, 

Qua  peculiaris  tn  Rhetorica  1 1 4 
rhet.  4.  in  humanitate  1 lf . 
hum.  3.  in  prima  grammatica 
1 5 r -fup.gr.  3.  in  media  1 36. 
med.j.in  infima  /41  dnfim.3  - 

Cuiufmodi.quxntumue  fer  tpr  to- 
nis argumentum  dictandum 
in  communi  io6.com.inf  30. 
quale  orationis, carminis, gra- 
ci  thematis  in  Rhetorica,  s 1 7 
118 .rhet.q.  10. 11.  in  huma- 
nitate 1 16 .6. in  prima  gram- 
matica 1 3 1 ,6-in  media  137, 

7.  in  infima  141.7 
Socius. 

Rrafi.  A eadem.  Vide  A cademia. 
Spe&acula. 

Dificipuli  a Magiflris  ne  ad fipe- 
H acula  dimittatur  u o com. 
infici. 

Studia. 

Studiorum  finis  tn  Societate  Dei 
cognitio.O»  amor,\.prou.  1 
17. reti.  1 o»  2 .J.praf.  i.&in 
primis  regulu  profejforum.  Se- 


D E X 

rio  illis  ScholaTlici  intendant 
14  n.fichol.z. 

Occupationes  omnes  , quaflu - 
dia  impediunt , ijs  praei  dan- 
tur j 8,  rett.  4.  requiritur  in 
siudrs  , arq.  exercitationibus 
affla  tutas  ficholaliicorum,tum 
nofirorum  145  • fichol.  4.  tum 
externorum  1 J 3 . ext.y. 

Studtj  tempus, ac  rationem  ficho- 
laslicts  omnibus noftris,  et 
externis  per  Magislros  fiupe - 
rior  Trafeclus  affignct  Zy.pr, 
17.&  I4f. fthol  3. 

Quam  jentare  debent  noflri  fcho 
lafiici.  ibid.  etiam  qui  Theolo- 
giam recolunt,  147.  rep. 4.  6. 
i o inferiorum  clajfium  dtfei- 
pulti  prafeclus  inferior  afftgnct 
B7.prafinf.30 . 

Sumina  Logicae. 

Vide  D ifputattones,  Qo  Introdu- 
ctio. 

Superior, 

A cafuum  collatione  non  ab  fit. $ 
prou.  i f.  Reliqua  Verbo , Re- 
ctor. 

talentvm. 

Condonandi, vel  gubernandi  ta- 
leti  habenda  ratio , vt  medio- 
cris pergat  in  ttudtjs , & quo- 
ufq.y prou,  19.5.5. 6.7.  de  eo 
Rroutucialis  ferio  cum  fuis 
Con fuit  oribus  , a\ijfq.  graui- 
bus viris  deliberet 9. 5.  Ia. 

Tempus. 

Quo  fchola  inchoanda,  finienda- 
quefunt  Ircuinctalii  slatuit 
1 3 .prou-  jf . Temporis  diuifio 
ni 


'in  CUffibus  inferioribus,  Vi- 
de Hora.  Vide  etiam  Curfus, 
■Studium. 

Theologia. 

Quadriennio  ab/oluettda  , & 
quo  modo  3 ■ pro u.  9.  0»  44. 
theol • 7.  quibus  mediocribus 
biennium, aut  triennium  co;t 
cedi pojfsr  7.8. prou.  19.  S.6. 
7.8.  | 

Adeant  docendum  no * eligan- 
tur qui  bene  noti  funt  erga  S. 
■T hornam  affecli  3.  pro 
duo,  vel  t res  profeff ores  . ibid. 
adhibentur  in  dejignandis  qs , 
qui  Theologiam  recolant.  3. 
prou.  1 o. 

Jnterfunt  Logicorum  examini . 
6. prou.  \ 9.  distribuunt  cum 
Rraftfto  materias  pro  aflibue 
peculiaribus  1 3 .praf.  8 . Quis 
eorum  finis , ac  munus . Vide 
42 . ad  47.  tn  ipjorum  Rcgulu 
& Verbo.  S.Thsmsu. 

Akdttores  Theologia  collationi 
tafuum  interfint  4,  prou-  tq. 
& atlibus,  etiam  philofopbi- 
cu.zy.prafi  j. 

S.Thomas. 

/;*  Theologia  feqssendus,(y  qua 
tenus  j .prou.t).  & 41. theol.  a 
3-1.&  148  rep.3.10.  eiusfen 
t et  ia, vel  defendi  da,  vel  qua- 
ilio  omittenda.  47.  theol.  1 3. 

Qyomodo  eius  articuli  t emun- 
gendi 46.  theol.  10. aut  expli- 
candi. ibid.  1 1 . Illum  etiam 
philofophia  profefferrs  libenter 
fequaotur.  6$.  phi[.  6.  Vidcj 


etiam  Theologia . 

Tra&atus. 

Longiores  in  Theologia  non  in  sii 
tuendi  47. Theol.  1 2. ne  in phi 
lofopbia  quidem  73. phil.  1 f. 
in  ciajfe  Rhetorica  quatenus 
die  vacationis  aliqui  conce- 
dantur.\ I9.rhet.i3. 

VACATIONES. 

Cetta  fi nt  loto  anno,0'  nona  nui 
la  introducantur  14.15  .prou. 
3 6.  3 7.  quanam  pro fingulia 
clttjjibus.ibid.in  hebdomada - 
rqs , do  alus  J eruetur  conti  an 
lia.  1 4.  prou.  33.  Vide  etiam 
feriati  dies. 

Amiuerfaria  vacatio  generalia 
quantum  duret.  1 4 .prou.  3 7 . 
S .1 . ac  ademta  tunc  in  filtuu- 
lur  nostris  \8.reB.7. 

Hebdomadaria  vacatio  vno  die 
ftngulis  hebdomadis  1 3. prosa. 
37.S.  10.  certa  fit  quantum 
fieri potejl.  lq. prou . 3 3. neo- 
mittatur  in  ilajfibus  inferio- 
ribus. 2 1 . re  fi.  1 9.  qua  exce- 
ptione 1 3. prou.  37.  $.10. 

Diuerfq  pro  dtnerfitate  clajfium 
1 6. prori.  3 7.§.  1 1.  docetur  e- 
nim  mane  in  clajfilus  inferio 
ribus,tbid . quantum  temporie 
ibid  9. d'  1 01  com. inf.  1 q.  in 
eunt  e lunio  omnes  toto  dteua 
cant.\6.%.\  1. 

Dii  uac  at  tonis  in  claffibtis  infe- 
rioribus agenda  eade.qua  altjs 
diebus,  ubi  non  afjignantur 


I N D 


propria,  r o l.eom.inf.  1 7. pro- 
pria quidam  ajfignantur  Rbe 
foria  1 14.  r ip.  rhet.  2.  1 y. 
Humanitati.  124.  hum. 2. 
D ies  alij, quibus  uacandum.  1 4. 

15  •prou.}7.§.3.4.i.6.7. 

Quid  agendum  i»  Supplicationi 

bus.§.p. 

Ver/Iones. 

Quatenus, tui  adhibenda,  utleS 


futada  z.prou.7.&  n.fcrip. 
J • de  Septuaginta  honorifices 
loquendum,  ibid.  vulgatas 
defendenda,  tf.fcript.  *.($• 
41«  heb.  i. 

Virttu. 

Vide  Pietas , Prouincialit . 


f\<A  lu.Tv022.^